Działania niepożądane
Hyperforyna

Hyperforyna, będąca kluczowym składnikiem aktywnym wyciągów z ziela dziurawca (Hypericum perforatum L.), występuje w preparatach leczniczych takich jak Depremin 612 mg oraz Hyperis, gdzie zawartość hyperforyny w jednej tabletce powlekanej nie przekracza 36,72 mg. Stosowanie tych preparatów wiąże się z szeregiem działań niepożądanych, w tym zaburzeniami żołądkowo-jelitowymi (nudności, wymioty, biegunka, dyskomfort, niestrawność), alergicznymi reakcjami skórnymi (wysypka, świąd, pokrzywka, obrzęk) oraz objawami neuropsychiatrycznymi, takimi jak zmęczenie i niepokój. Szczególną uwagę należy zwrócić na fotouczulające działanie hyperforyny, które u pacjentów, zwłaszcza o jasnej karnacji, może prowadzić do nasilonych reakcji skórnych przypominających oparzenia słoneczne, a w skrajnych przypadkach do uszkodzeń skóry drugiego stopnia. Częstotliwość występowania tych działań niepożądanych pozostaje nieokreślona, co podkreśla konieczność monitorowania bezpieczeństwa terapii.

Działania niepożądane hyperforyny

Hyperforyna jest jednym z głównych składników aktywnych zawartych w wyciągach z ziela dziurawca (Hypericum perforatum L.). W preparatach leczniczych takich jak Depremin 612 mg oraz Hyperis, zawartość hyperforyny w jednej tabletce powlekanej nie przekracza 36,72 mg, co stanowi istotny parametr przy ocenie bezpieczeństwa stosowania tych produktów leczniczych.1 2

Najczęstsze działania niepożądane

Podczas stosowania preparatów zawierających hyperforynę obserwuje się szereg działań niepożądanych, których częstotliwość występowania nie została dokładnie określona w charakterystykach produktów leczniczych. Wśród najczęściej raportowanych efektów ubocznych wymienia się zaburzenia żołądkowo-jelitowe, alergiczne reakcje skórne, a także objawy neuropsychiatryczne takie jak zmęczenie i niepokój.3 4

Reakcje fotouczulające

Szczególnie istotnym działaniem niepożądanym hyperforyny jest jej wpływ fotouczulający. U pacjentów poddanych ekspozycji na intensywne promieniowanie słoneczne podczas stosowania preparatów zawierających hyperforynę mogą wystąpić nasilone reakcje skórne. Osoby o jasnej karnacji są szczególnie narażone na występowanie objawów przypominających oparzenia słoneczne. Reakcje te są wynikiem interakcji między hyperforynę a promieniowaniem UV, co prowadzi do zwiększonej wrażliwości skóry na działanie słońca.5 6

Zgłaszanie działań niepożądanych

W przypadku wystąpienia działań niepożądanych, które nie zostały wymienione w charakterystyce produktu leczniczego, rekomenduje się konsultację z lekarzem lub farmaceutą. Istotne jest monitorowanie bezpieczeństwa stosowania preparatów zawierających hyperforynę, dlatego po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu zaleca się zgłaszanie wszelkich podejrzewanych działań niepożądanych.7 8

Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel.: + 48 22 49-21-301, fax: +48 22 49-21-309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl). Alternatywnie, działania niepożądane można zgłaszać bezpośrednio podmiotowi odpowiedzialnemu za dany produkt leczniczy.9 10

Niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi

Konsekwencje reakcji fotouczulających

Szczególne zagrożenie stanowią reakcje fotouczulające wywoływane przez hyperforynę. Mogą one prowadzić do powstania poparzeń słonecznych o różnym nasileniu, które w skrajnych przypadkach wymagają interwencji medycznej. U pacjentów o jasnej karnacji, narażenie na intensywne nasłonecznienie podczas terapii preparatami zawierającymi wyciągi z ziela dziurawca, takimi jak Depremin 612 mg czy Hyperis, może skutkować wystąpieniem zmian skórnych przypominających oparzenia drugiego stopnia.11 12

Implikacje kliniczne zaburzeń żołądkowo-jelitowych

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe występujące przy stosowaniu produktów z hyperforynę mogą obejmować nudności, wymioty, biegunkę, dyskomfort w jamie brzusznej czy niestrawność. Choć najczęściej mają one charakter łagodny do umiarkowanego, w niektórych przypadkach mogą prowadzić do odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych, szczególnie u pacjentów z chorobami współistniejącymi lub osób w podeszłym wieku.13 14

Reakcje alergiczne – potencjalne ryzyko

Alergiczne reakcje skórne związane z hyperforynę mogą manifestować się jako wysypka, świąd, pokrzywka czy obrzęk. W rzadkich przypadkach mogą one przejść w ciężkie reakcje nadwrażliwości, włącznie z obrzękiem naczynioruchowym lub anafilaksją, które stanowią zagrożenie dla życia pacjenta i wymagają natychmiastowej interwencji medycznej.15 16

Efekty neuropsychiatryczne

Zmęczenie i niepokój zgłaszane jako działania niepożądane hyperforyny mogą wpływać na codzienne funkcjonowanie pacjenta, obniżając jego zdolność do wykonywania złożonych zadań, w tym prowadzenia pojazdów czy obsługi maszyn. U osób ze współistniejącymi zaburzeniami psychicznymi, objawy te mogą nasilać istniejącą patologię lub interferować z prowadzoną terapią.17 18

Tabela działań niepożądanych

Działanie niepożądane Opis Częstotliwość występowania Potencjalne zagrożenia
Zaburzenia żołądkowo-jelitowe Nudności, wymioty, biegunka, dyskomfort w jamie brzusznej, niestrawność Nieznana Odwodnienie, zaburzenia elektrolitowe, pogorszenie stanu klinicznego u pacjentów z istniejącymi schorzeniami układu pokarmowego
Alergiczne reakcje skórne Wysypka, świąd, pokrzywka, obrzęk Nieznana Progresja do ciężkich reakcji nadwrażliwości, obrzęk naczynioruchowy, anafilaksja
Reakcje fotouczulające Nasilone reakcje skórne po ekspozycji na promieniowanie słoneczne, objawy przypominające oparzenia słoneczne Nieznana (częściej u osób o jasnej karnacji) Oparzenia skóry różnego stopnia, długotrwałe uszkodzenia skóry, zwiększone ryzyko nowotworów skóry przy długotrwałym stosowaniu
Zmęczenie Przewlekłe zmęczenie, osłabienie, senność Nieznana Upośledzenie zdolności prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn, obniżenie jakości życia
Niepokój Stany lękowe, pobudzenie psychomotoryczne, bezsenność Nieznana Nasilenie objawów u pacjentów z istniejącymi zaburzeniami psychicznymi, interferencja z terapią psychotropową

Przedstawiona tabela zawiera zestawienie działań niepożądanych związanych ze stosowaniem preparatów zawierających hyperforynę, takich jak Depremin 612 mg oraz Hyperis. Należy podkreślić, że częstotliwość występowania tych działań niepożądanych nie została dokładnie określona w charakterystykach produktów leczniczych, co wymaga szczególnej uwagi przy monitorowaniu bezpieczeństwa stosowania tych leków.19 20

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl