Przedawkowanie
Hydroksyetyloskrobia

Przedawkowanie hydroksyetyloskrobi (HES) zawartej w preparacie Tetraspan 60 mg/ml (średnia masa cząsteczkowa 130 000 Da, stopień podstawienia 0,42) prowadzi do istotnych zaburzeń hemodynamicznych, w tym hiperwolemii i przeciążenia układu krążenia. W efekcie obserwuje się spadek hematokrytu oraz stężenia białek osocza, co wynika z rozcieńczenia krwi i zaburzenia równowagi onkotycznej. Przedawkowanie może skutkować poważnymi powikłaniami kardiologicznymi i pulmonologicznymi, w tym niewydolnością serca, zaburzeniami rytmu oraz obrzękiem płuc, który stanowi stan zagrożenia życia. Preparat zawiera elektrolity w stężeniach: sód 140,0 mmol/l, potas 4,0 mmol/l, wapń 2,5 mmol/l, magnez 1,0 mmol/l, chlorki 118,0 mmol/l, octany 24,0 mmol/l oraz L-jabłczany 5,0 mmol/l, co wymaga szczególnej kontroli gospodarki elektrolitowej po przedawkowaniu.

Przedawkowanie hydroksyetyloskrobi

Przedawkowanie hydroksyetyloskrobi (HES) stanowi poważne zagrożenie dla pacjenta, szczególnie w kontekście stosowania produktu Tetraspan 60 mg/ml. Substancja ta, będąca koloidowym roztworem stosowanym w leczeniu hipowolemii, przy przekroczeniu zalecanych dawek może prowadzić do szeregu niebezpiecznych powikłań związanych głównie z układem krążenia i funkcjonowaniem narządów wewnętrznych.1

Mechanizm przedawkowania HES

Hydroksyetyloskrobia zawarta w produkcie Tetraspan 60 mg/ml (o średniej masie cząsteczkowej 130 000 Da i stopniu podstawienia 0,42) po przedawkowaniu powoduje drastyczne zmiany parametrów hemodynamicznych w organizmie. Zbyt duża ilość podanego roztworu prowadzi do niezamierzonej hiperwolemii oraz przeciążenia układu krążenia. Zjawiskom tym towarzyszy znaczny spadek wartości hematokrytu i stężenia białek w surowicy krwi.2

Konsekwencje kliniczne przedawkowania

Przedawkowanie Tetraspanu 60 mg/ml może być szczególnie groźne dla układu sercowo-naczyniowego oraz układu oddechowego. Bezpośrednim następstwem hiperwolemii i przeciążenia układu krążenia mogą być zaburzenia czynności serca oraz płuc. Szczególnie niebezpiecznym powikłaniem jest obrzęk płuc, będący stanem zagrażającym życiu pacjenta i wymagającym natychmiastowej interwencji medycznej.3

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku rozpoznania przedawkowania hydroksyetyloskrobi należy natychmiast podjąć następujące działania terapeutyczne:

  • Natychmiastowe przerwanie infuzji roztworu Tetraspan 60 mg/ml
  • Rozważenie podania leków moczopędnych w celu eliminacji nadmiaru płynu
  • Wdrożenie leczenia objawowego w zależności od stanu pacjenta
  • Monitorowanie stężenia elektrolitów we krwi (szczególnie sodu, potasu, wapnia, magnezu, chlorków)

4

Monitoring pacjenta

Pacjent, u którego doszło do przedawkowania hydroksyetyloskrobi, wymaga ścisłego monitorowania parametrów życiowych oraz kontroli laboratoryjnej. Szczególnej uwagi wymaga kontrola gospodarki elektrolitowej, ponieważ Tetraspan 60 mg/ml zawiera znaczące ilości elektrolitów (sód 140,0 mmol/l, potas 4,0 mmol/l, wapń 2,5 mmol/l, magnez 1,0 mmol/l, chlorki 118,0 mmol/l, octany 24,0 mmol/l, L-jabłczany 5,0 mmol/l), których równowaga może ulec zaburzeniu przy przedawkowaniu.5 6

Tabela objawów przedawkowania

Objawy przedawkowania Opis Mechanizm Postępowanie
Hiperwolemia Zwiększona objętość krwi krążącej, przewodnienie Nadmierna podaż roztworu koloidowego przesuwającego płyny do przestrzeni wewnątrznaczyniowej Przerwanie infuzji, diuretyki, monitorowanie bilansu płynów
Spadek hematokrytu Obniżenie procentowej objętości erytrocytów we krwi Rozcieńczenie krwi wskutek nadmiernej podaży płynów Kontrola morfologii, monitorowanie parametrów krzepnięcia
Spadek stężenia białek Obniżenie poziomu albumin i białek osocza Rozcieńczenie osocza i zaburzenie równowagi onkotycznej Kontrola poziomu białek, monitorowanie ciśnienia onkotycznego
Zaburzenia czynności serca Niewydolność serca, zaburzenia rytmu, przeciążenie objętościowe Zwiększenie obciążenia wstępnego serca wskutek hiperwolemii Monitoring kardiologiczny, leki inotropowe w razie potrzeby
Obrzęk płuc Gromadzenie się płynu w przestrzeni pęcherzykowej i śródmiąższowej płuc Przeciążenie krążenia płucnego i zwiększona przepuszczalność naczyń Tlenoterapia, diuretyki, wentylacja mechaniczna w ciężkich przypadkach
Zaburzenia elektrolitowe Nieprawidłowe stężenia elektrolitów w surowicy (szczególnie sodu, potasu, wapnia) Zaburzenie równowagi elektrolitowej wskutek dużej objętości podanego roztworu Monitoring i korekta zaburzeń elektrolitowych

Powyższa tabela przedstawia główne objawy przedawkowania hydroksyetyloskrobi obecnej w preparacie Tetraspan 60 mg/ml. Należy zwrócić uwagę, że objawy mogą występować z różnym nasileniem w zależności od dawki, szybkości infuzji oraz indywidualnych predyspozycji pacjenta.7

Wnioski kliniczne

Przedawkowanie hydroksyetyloskrobi stanowi poważne powikłanie terapii płynowej i wymaga szybkiej reakcji personelu medycznego. Kluczowe znaczenie ma natychmiastowe przerwanie podawania preparatu Tetraspan 60 mg/ml oraz wdrożenie odpowiedniego leczenia objawowego. Monitorowanie parametrów hemodynamicznych, funkcji układu oddechowego oraz równowagi elektrolitowej ma zasadnicze znaczenie dla pomyślnego prowadzenia pacjenta po przedawkowaniu HES.8

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl