Przedawkowanie
Heksylorezorcynol

Heksylorezorcynol, obecny w pastylkach Cholinex Intense w dawce 2,5 mg, wykazuje działanie antyseptyczne, przeciwbakteryjne i przeciwgrzybicze w połączeniu z 1,2 mg chlorku benzalkoniowego. Przedawkowanie tej substancji prowadzi głównie do drażniącego wpływu na błonę śluzową przewodu pokarmowego, manifestującego się dyskomfortem w nadbrzuszu, nudnościami, wymiotami oraz biegunką. Dawka toksyczna chlorku benzalkoniowego wynosi 1-3 g, co przy zawartości 1,2 mg w jednej pastylce czyni jego przedawkowanie mało prawdopodobnym. W przypadku spożycia ponad 50 pastylek mogą pojawić się dodatkowe objawy związane z lewomentolem, takie jak obfite pocenie się i zwiększone pragnienie, a także ryzyko zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej.

Przedawkowanie heksylorezorcynolu

Heksylorezorcynol to substancja czynna o właściwościach antyseptycznych, wchodząca w skład produktu leczniczego Cholinex Intense (pastylki twarde). W preparacie tym występuje w dawce 2,5 mg, w połączeniu z 1,2 mg chlorku benzalkoniowego, tworząc kompleks o działaniu przeciwbakteryjnym i przeciwgrzybiczym. 1

Potencjalne zagrożenia przedawkowaniem

Przedawkowanie heksylorezorcynolu stanowi istotne zagrożenie kliniczne, prowadząc głównie do zaburzeń ze strony przewodu pokarmowego. Podstawowym mechanizmem toksyczności jest działanie drażniące na błonę śluzową żołądka i jelit. W przypadku przyjęcia nadmiernych ilości preparatu Cholinex Intense, głównym zagrożeniem jest podrażnienie układu pokarmowego wywołane przez heksylorezorcynol. 2

Należy zaznaczyć, że w przypadku drugiej substancji czynnej preparatu – chlorku benzalkoniowego – doustna dawka toksyczna wynosi od 1 do 3 gramów. Biorąc pod uwagę niską zawartość tej substancji w pojedynczej pastylce Cholinex Intense (zaledwie 1,2 mg), wystąpienie objawów przedawkowania związanych z chlorkiem benzalkoniowym jest mało prawdopodobne. 3

Objawy przedawkowania

Objawy przedawkowania heksylorezorcynolu koncentrują się głównie wokół działania drażniącego na przewód pokarmowy. Mogą wystąpić dolegliwości gastryczne oraz jelitowe o różnym nasileniu, w zależności od przyjętej dawki. 4

W przypadku masywnego przedawkowania preparatu Cholinex Intense (ponad 50 pastylek) mogą wystąpić dodatkowe objawy związane z zawartymi w produkcie substancjami pomocniczymi, szczególnie lewomentolu. Do charakterystycznych objawów należą: nudności, wymioty, biegunka, obfite pocenie się oraz zwiększone pragnienie. 5

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku rozpoznania przedawkowania heksylorezorcynolu i wystąpienia objawów toksycznych, należy natychmiast przerwać podawanie preparatu. Dalsze postępowanie powinno opierać się na leczeniu objawowym, ukierunkowanym na łagodzenie dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego oraz utrzymanie prawidłowego stanu nawodnienia pacjenta. 6

Ze względu na potencjalne zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej towarzyszące wymiotom i biegunce, może być konieczne monitorowanie równowagi elektrolitowej oraz uzupełnianie płynów. Szczególnej uwagi wymagają pacjenci z grup ryzyka: dzieci, osoby starsze oraz pacjenci z chorobami współistniejącymi.

Tabela objawów przedawkowania

Objaw przedawkowania Opis Dawka wywołująca
Podrażnienie przewodu pokarmowego Dyskomfort w nadbrzuszu, podrażnienie błony śluzowej żołądka i jelit Zależna od indywidualnej wrażliwości, występuje przy przekroczeniu zalecanych dawek heksylorezorcynolu
Nudności Uczucie dyskomfortu w górnej części brzucha i gardle, często poprzedzające wymioty Typowo przy bardzo dużym przedawkowaniu (>50 pastylek)
Wymioty Przymusowe opróżnianie żołądka, mogące prowadzić do odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych Typowo przy bardzo dużym przedawkowaniu (>50 pastylek)
Biegunka Częste, wodniste stolce, mogące prowadzić do odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych Typowo przy bardzo dużym przedawkowaniu (>50 pastylek)
Obfite pocenie się Zwiększona produkcja potu, związana głównie z przedawkowaniem lewomentolu Typowo przy bardzo dużym przedawkowaniu (>50 pastylek)
Zwiększone pragnienie Subiektywne uczucie potrzeby przyjmowania płynów, może być związane z odwodnieniem Typowo przy bardzo dużym przedawkowaniu (>50 pastylek)

Należy zauważyć, że objawy wymienione w tabeli poza podrażnieniem przewodu pokarmowego (które jest bezpośrednio związane z heksylorezorcynolem) wynikają głównie z nadmiernego spożycia lewomentolu zawartego w pastylkach Cholinex Intense i występują przy znacznym przedawkowaniu, określonym jako przyjęcie ponad 50 pastylek. 7

Uwagi kliniczne

W praktyce klinicznej przedawkowanie heksylorezorcynolu w postaci pastylek Cholinex Intense jest rzadko spotykane ze względu na jego formę farmaceutyczną i zastosowanie. Ryzyko niezamierzonego przedawkowania jest niewielkie z uwagi na sposób stosowania (ssanie pastylek), co naturalnie ogranicza możliwość szybkiego przyjęcia dużej ilości preparatu. Niemniej jednak personel medyczny powinien być świadomy potencjalnych zagrożeń, szczególnie w przypadku pacjentów pediatrycznych, u których może dojść do przypadkowego spożycia większej ilości preparatu.

Istotne jest również, że w składzie produktu Cholinex Intense znajdują się liczne substancje pomocnicze, w tym glukoza, sacharoza i cukier inwertowany, które w przypadku masywnego przedawkowania mogą dodatkowo obciążać metabolizm węglowodanów, co ma szczególne znaczenie u pacjentów z cukrzycą. 8

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl