Wskazania do stosowania
Formoterol

Formoterol – wskazania do stosowania w leczeniu chorób układu oddechowego

Formoterol to długo działający β2-mimetyk (LABA – Long Acting Beta-Agonist), który znajduje zastosowanie w leczeniu schorzeń układu oddechowego, głównie astmy oskrzelowej i przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP). Substancja ta wykazuje selektywne działanie na receptory β2-adrenergiczne, powodując rozszerzenie oskrzeli i ułatwiając przepływ powietrza przez drogi oddechowe.^{1 2}

Wskazania do stosowania formoterolu w leczeniu astmy oskrzelowej

Formoterol jest wskazany przede wszystkim w leczeniu podtrzymującym astmy oskrzelowej jako uzupełnienie terapii kortykosteroidami wziewnymi (ICS). Zastosowanie formoterolu powinno być rozważone w następujących sytuacjach klinicznych:³

• U pacjentów, u których leczenie wziewnymi glikokortykosteroidami i stosowanymi doraźnie krótko działającymi wziewnymi agonistami receptorów β2-adrenergicznych (SABA) nie zapewniło odpowiedniej kontroli objawów choroby⁴
• U pacjentów, u których stosowane osobno wziewne glikokortykosteroidy i długo działający agoniści receptorów β2-adrenergicznych zapewniły odpowiednią kontrolę objawów choroby⁵

⁶

Formoterol może być stosowany również w zapobieganiu skurczowi oskrzeli wywołanemu przez różne czynniki, takie jak:⁷

• Alergeny wziewne
• Zimne powietrze
• Wysiłek fizyczny

⁸

Należy podkreślić, że formoterol nie jest przeznaczony do monoterapii astmy oskrzelowej, lecz zawsze powinien być stosowany w połączeniu z glikokortykosteroidami wziewnymi. Jest to związane z ryzykiem nasilenia ciężkich działań niepożądanych ze strony układu oddechowego w przypadku stosowania LABA w monoterapii.^{9 10}

Wskazania do stosowania formoterolu w leczeniu POChP

Formoterol znajduje zastosowanie w leczeniu objawowym pacjentów z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc (POChP).¹¹ Stosowanie formoterolu w POChP jest wskazane w następujących sytuacjach:

• U pacjentów z ciężką postacią POChP (FEV1 <70% wartości należnej po podaniu leku rozszerzającego oskrzela)<sup data-drug="Airbufo Forspiro" data-section="Wskazania do stosowania" title="Stosowanie produktu Airbufo Forspiro jest wskazane w objawowym leczeniu dorosłych (w wieku co najmniej 18 lat) z POChP z natężoną objętością wydechową pierwszosekundową (FEV1) 12
• U pacjentów z zaostrzeniami choroby w wywiadzie, mimo systematycznej terapii lekami rozszerzającymi oskrzela¹³
• U pacjentów z odwracalną lub nieodwracalną obturacją dróg oddechowych¹⁴
• W przypadku przewlekłego zapalenia oskrzeli i rozedmy płuc¹⁵

¹⁶

Badania kliniczne wykazały, że stosowanie formoterolu u pacjentów z POChP poprawia jakość życia, co jest istotnym aspektem w leczeniu tej przewlekłej choroby.¹⁷

Szczegółowe wskazania dla produktów zawierających formoterol

Poszczególne preparaty zawierające formoterol mogą mieć nieco zróżnicowane wskazania, w zależności od postaci, dawki oraz ewentualnych dodatkowych substancji czynnych. Poniżej przedstawiono najczęściej występujące wskazania dla różnych postaci formoterolu:

Preparaty monokomponentowe zawierające formoterol

Preparaty zawierające wyłącznie formoterol (np. Atimos, Foradil, Formoterol Easyhaler, Oxis Turbuhaler) są wskazane jako leki dodatkowe w leczeniu podtrzymującym astmy u pacjentów, którzy wymagają regularnego leczenia rozszerzającego oskrzela w skojarzeniu z długotrwałym leczeniem przeciwzapalnym (glikokortykosteroidami wziewnymi i/lub doustnymi).^{18 19}

Leczenie glikokortykosteroidami powinno być kontynuowane podczas stosowania formoterolu.²⁰

W POChP preparaty monokomponentowe z formoterolem wskazane są w łagodzeniu objawów zwężenia oskrzeli.²¹

Preparaty wielokomponentowe zawierające formoterol

Produkty złożone, zawierające formoterol w połączeniu z glikokortykosteroidem (np. budezonid, beklometazon), takie jak Airbufo Forspiro, Bufomix Easyhaler, Fostex, Symbicort Turbuhaler, są wskazane w następujących sytuacjach:

W leczeniu astmy oskrzelowej:

• W regularnym leczeniu astmy, gdy wskazane jest zastosowanie produktu złożonego (wziewnego kortykosteroidu i długo działającego beta2-agonisty)²²
• U pacjentów z niewystarczającą kontrolą objawów choroby za pomocą kortykosteroidów wziewnych oraz stosowanego doraźnie szybko działającego, wziewnego beta2-agonisty²³
• U pacjentów, u których uzyskano odpowiednią kontrolę objawów choroby za pomocą zarówno kortykosteroidów wziewnych, jak i długo działających beta2-agonistów²⁴

²⁵

W leczeniu POChP:

• W leczeniu objawowym pacjentów z ciężką postacią POChP (FEV1 <50% wartości należnej)<sup data-drug="Beclocomb" data-section="Wskazania do stosowania" title="Leczenie objawowe pacjentów z ciężką postacią przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP) (wartość FEV1 26
• U pacjentów z nawracającymi w przeszłości zaostrzeniami²⁷
• U pacjentów, u których występują wyraźne objawy choroby pomimo regularnego leczenia długo działającymi lekami rozszerzającymi oskrzela²⁸

<sup data-drug="Fostex Nexthaler" data-section="Wskazania do stosowania" title="Leczenie objawowe pacjentów z ciężką postacią przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP) (wartość FEV1 29

Stosowanie formoterolu w różnych grupach wiekowych

Wskazania do stosowania formoterolu różnią się w zależności od grupy wiekowej pacjentów:

Dorośli

Formoterol może być stosowany u dorosłych zarówno w leczeniu astmy oskrzelowej, jak i POChP. Wszystkie preparaty zawierające formoterol są zarejestrowane do stosowania u dorosłych pacjentów.³⁰

Młodzież

W leczeniu astmy oskrzelowej większość preparatów zawierających formoterol jest wskazana do stosowania u młodzieży w wieku co najmniej 12 lat.^{31 32}

Dzieci

Stosowanie formoterolu u dzieci poniżej 12 lat jest ograniczone i zależy od konkretnego preparatu. Większość produktów nie jest zalecana do stosowania u dzieci poniżej 12 lat. Wyjątkiem jest Symbicort Turbuhaler (80 mikrogramów + 4,5 mikrograma), który jest przeznaczony do stosowania również u dzieci w wieku 6 lat i powyżej.³³

Szczegółowe zastosowanie formoterolu w POChP

W przypadku POChP formoterol jest wskazany tylko u dorosłych pacjentów (w wieku co najmniej 18 lat).³⁴ <sup data-drug="Oxodil Combo" data-section="Wskazania do stosowania" title="Oxodil Combo jest wskazany w objawowym leczeniu dorosłych w wieku 18 lat i starszych, z POChP z natężoną objętością wydechową pierwszosekundową (FEV1) 35

Formoterol może być stosowany w monoterapii POChP, jednak produkty złożone zawierające formoterol i glikokortykosteroid są przeznaczone dla pacjentów z cięższymi postaciami POChP, charakteryzującymi się:

• Zmniejszoną natężoną objętością wydechową pierwszosekundową (FEV1 <70% lub <50% wartości należnej, w zależności od preparatu)<sup data-drug="Oxodil Combo" data-section="Wskazania do stosowania" title="z POChP z natężoną objętością wydechową pierwszosekundową (FEV1) 36 <sup data-drug="Beclocomb" data-section="Wskazania do stosowania" title="Leczenie objawowe pacjentów z ciężką postacią przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP) (wartość FEV1 37
• Zaostrzeniami choroby w wywiadzie³⁸
• Utrzymywaniem się wyraźnych objawów choroby pomimo regularnego leczenia długo działającymi lekami rozszerzającymi oskrzela³⁹

Podsumowanie wskazań do stosowania formoterolu

Formoterol, jako długo działający β2-mimetyk, znajduje zastosowanie głównie w dwóch jednostkach chorobowych – astmie oskrzelowej i przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc.

W astmie oskrzelowej formoterol powinien być stosowany:⁴⁰

• Zawsze w skojarzeniu z wziewnymi glikokortykosteroidami
• Jako lek dodatkowy w leczeniu podtrzymującym, gdy kortykosteroidy nie zapewniają odpowiedniej kontroli astmy
• W zapobieganiu skurczowi oskrzeli wywołanemu przez alergeny, zimne powietrze lub wysiłek fizyczny
• U dorosłych i młodzieży od 12 roku życia (z wyjątkiem określonych preparatów, które mogą być stosowane u młodszych dzieci)

W przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc (POChP) formoterol jest wskazany:⁴¹

• W objawowym leczeniu zwężenia oskrzeli
• U pacjentów z odwracalną lub nieodwracalną POChP
• W przypadku przewlekłego zapalenia oskrzeli i rozedmy płuc
• W preparatach złożonych – u pacjentów z ciężką postacią POChP (FEV1 <70% lub <50% wartości należnej)
• Wyłącznie u dorosłych pacjentów (≥18 lat)

Zastosowanie formoterolu powinno być zawsze dostosowane do indywidualnych potrzeb pacjenta, z uwzględnieniem ciężkości choroby, wieku pacjenta oraz innych czynników klinicznych. Decyzję o włączeniu formoterolu do terapii powinien podejmować lekarz specjalista, oceniając potencjalne korzyści i ryzyko związane z leczeniem.⁴²