Przedawkowanie
Fluorodeoksytymidyna

Fluorodeoksytymidyna (18F), stosowana w diagnostyce PET w produkcie FLT (18F) Synektik o aktywności 1000 MBq/ml, charakteryzuje się krótkim okresem półtrwania wynoszącym 109,77 minut. W przypadku przedawkowania radiofarmaceutyku kluczowe jest przyspieszenie eliminacji izotopu poprzez wymuszoną diurezę oraz częste opróżnianie pęcherza moczowego, co skraca czas ekspozycji tkanek na promieniowanie jonizujące. Rozpad 18F prowadzi do powstania stabilnego izotopu tlenu (18O) oraz emisji promieniowania pozytonowego o maksymalnej energii 633 keV i fotonów gamma o energii 511 keV. Pomimo zwiększonej dawki skutecznej promieniowania, ryzyko późnych efektów stochastycznych jest ograniczone czasowo ze względu na szybki rozkład radioizotopu – po około 18 godzinach aktywność spada do poziomu pomijalnego z punktu widzenia ochrony radiologicznej.

  1. Przedawkowanie fluorodeoksytymidyny (18F)
    1. Postępowanie w przypadku przedawkowania
    2. Właściwości radiofizyczne wpływające na skutki przedawkowania
    3. Tabela objawów przedawkowania
    4. Monitorowanie pacjenta po przedawkowaniu
    5. Kolejne rozdziały

Przedawkowanie fluorodeoksytymidyny (18F)

Fluorodeoksytymidyna (18F) to substancja czynna stosowana w diagnostyce PET, która znajduje się m.in. w produkcie leczniczym FLT (18F) Synektik, 1000 MBq/ml, roztwór do wstrzykiwań. W przypadku przedawkowania tej substancji radiofarmaceutycznej konieczne jest wdrożenie specyficznych procedur mających na celu zmniejszenie narażenia pacjenta na promieniowanie jonizujące.1

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W sytuacji przedawkowania fluorodeoksytymidyny (18F) kluczowe znaczenie ma przyspieszenie eliminacji radioizotopu z organizmu pacjenta. Główne działania obejmują:2

  • Wymuszoną diurezę – podawanie leków moczopędnych w celu zwiększenia przepływu nerkowego i przyspieszenia wydalania radioizotopu
  • Częste oddawanie moczu – zachęcanie pacjenta do regularnego opróżniania pęcherza moczowego w celu skrócenia czasu ekspozycji tkanek na promieniowanie

3

Powyższe procedury są istotne nie tylko w aspekcie terapeutycznym, ale również umożliwiają dokładniejsze oszacowanie rzeczywistej dawki efektywnej, którą otrzymał pacjent na skutek przedawkowania radiofarmaceutyku.4

Właściwości radiofizyczne wpływające na skutki przedawkowania

Przy ocenie konsekwencji przedawkowania fluorodeoksytymidyny (18F) należy uwzględnić specyficzne właściwości fizyczne tego radioizotopu:5

  • Relatywnie krótki okres półtrwania – 109,77 minut, co oznacza, że aktywność promieniotwórcza zmniejsza się o połowę co około 1,8 godziny
  • Rozpad do stabilnego izotopu tlenu (18O) – produktem rozpadu jest stabilny nieradioaktywny tlen
  • Emisja promieniowania – podczas rozpadu emitowane jest promieniowanie pozytonowe o maksymalnej energii 633 keV oraz, w wyniku anihilacji pozytonów, dwa fotony gamma o energii 511 keV

6

Tabela objawów przedawkowania

Objawy przedawkowania Opis objawu Dawka związana z objawem*
Zwiększona ekspozycja na promieniowanie jonizujące Wyższa dawka skuteczna promieniowania pochłonięta przez pacjenta, zwiększająca teoretyczne ryzyko późnych efektów stochastycznych Zależna od stopnia przedawkowania radiofarmaceutyku
Zwiększone ryzyko radiologiczne Podwyższone teoretyczne ryzyko efektów związanych z promieniowaniem jonizującym Niespecyficzna
Efekty fizjologiczne związane z intensywną diurezą Odwodnienie, zaburzenia elektrolitowe, hipotensja – jako skutek uboczny leczenia przedawkowania Niespecyficzna
*Brak specyficznych danych dotyczących dawek wywołujących poszczególne objawy w dostępnych źródłach

Należy podkreślić, że ze względu na krótki okres półtrwania fluoru-18 (109,77 minut), potencjalne ryzyko związane z przedawkowaniem FLT (18F) Synektik jest ograniczone czasowo. Po upływie około 10 okresów półtrwania (około 18 godzin) aktywność promieniotwórcza spada do wartości pomijalnych z punktu widzenia ochrony radiologicznej.7

Monitorowanie pacjenta po przedawkowaniu

Po przedawkowaniu fluorodeoksytymidyny (18F) zaleca się monitorowanie pacjenta pod kątem skuteczności eliminacji radiofarmaceutyku, co może obejmować:8

  • Pomiary dozymetryczne – określające rzeczywistą dawkę promieniowania otrzymaną przez pacjenta
  • Kontrolę funkcji nerek – ocena skuteczności wymuszonej diurezy
  • Monitorowanie stanu nawodnienia – ze względu na intensywną diurezę
  • Kontrolę parametrów elektrolitowych – ze względu na ryzyko zaburzeń elektrolitowych przy intensywnej diurezie

9

Warto podkreślić, że fluorodeoksytymidyna (18F) stosowana w produkcie FLT (18F) Synektik, podawana jest w postaci roztworu do wstrzykiwań o określonej aktywności 1000 MBq/ml na dzień i godzinę kalibracji. Aktywność ta zmniejsza się zgodnie z okresem półtrwania fluoru-18, co należy uwzględnić przy ocenie potencjalnych konsekwencji przedawkowania.10

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl