Interakcje
Esmolol

Interakcje substancji esmolol z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Esmolol (chlorowodorek esmololu), jako beta-adrenolityk o szybkim działaniu, może wchodzić w interakcje z wieloma grupami leków. Leczenie z zastosowaniem tego leku wymaga zachowania szczególnej ostrożności przy jednoczesnym stosowaniu innych produktów leczniczych, zwłaszcza tych wpływających na układ sercowo-naczyniowy. Zawsze należy zachować ostrożność podczas stosowania Esmocardu LYO z innymi lekami przeciwnadciśnieniowymi lub lekami mogącymi powodować niedociśnienie lub bradykardię, gdyż działanie esmololu może ulec nasileniu, a działania niepożądane mogą zostać zaostrzone.¹

Interakcje z lekami wpływającymi na układ sercowo-naczyniowy

Antagoniści wapnia różnych grup wykazują odmienne interakcje z esmololem:

• Werapamil i w mniejszym stopniu diltiazem – wywierają ujemny wpływ na kurczliwość i przewodzenie przedsionkowo-komorowe. Takiego leczenia skojarzonego nie należy stosować u pacjentów z zaburzeniami przewodzenia. Dodatkowo, nie wolno stosować esmololu w ciągu 48 godzin od odstawienia werapamilu.
• Pochodne dihydropirydyny (np. nifedypina) – mogą zwiększać ryzyko wystąpienia niedociśnienia. U pacjentów z zaburzeniami czynności serca, którzy są leczeni antagonistami wapnia, stosowanie beta-adrenolityków może prowadzić do niewydolności serca.

^2
3

W przypadku konieczności równoczesnego stosowania antagonistów wapnia z esmololem zaleca się ostrożne dostosowanie dawki i odpowiednie monitorowanie parametrów hemodynamicznych pacjenta.⁴

Leki przeciwarytmiczne w skojarzeniu z esmololem mogą wywoływać istotne interakcje:

• Leki klasy I (np. dyzopiramid, chinidyna) oraz amiodaron – jednoczesne stosowanie może nasilać wpływ na czas przewodzenia przedsionkowego i wywołać ujemne działanie inotropowe.
• Glikozydy naparstnicy (digoksyna) – łączne stosowanie może wydłużać czas przewodzenia przedsionkowo-komorowego. Przy jednoczesnym podawaniu digoksyny i esmololu zaobserwowano 10-20% zwiększenie stężenia digoksyny we krwi.

^5
6

Jednak warto zauważyć, że digoksyna nie wpłynęła na farmakokinetykę esmololu w badaniach klinicznych.⁷

Interakcje z innymi grupami leków

Leki przeciwcukrzycowe: Jednoczesne stosowanie esmololu z insuliną lub doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi może nasilać działanie zmniejszające stężenie glukozy we krwi (zwłaszcza dotyczy to niewybiórczych beta-adrenolityków). Należy pamiętać, że blokada receptorów beta-adrenergicznych może uniemożliwić wystąpienie typowego objawu hipoglikemii, jakim jest tachykardia, jednak inne objawy jak zawroty głowy i pocenie się nie będą zamaskowane.⁸

Leki znieczulające: Podczas stosowania esmololu w połączeniu ze środkami znieczulającymi należy uwzględnić kilka istotnych interakcji:

• W przypadku zmniejszenia objętości wewnątrznaczyniowej lub jednoczesnego stosowania leków przeciwnadciśnieniowych może wystąpić osłabienie odruchowej tachykardii i zwiększone ryzyko niedociśnienia.
• Blokada beta-adrenergiczna zmniejsza ryzyko występowania arytmii podczas indukcji znieczulenia i intubacji.
• Hipotensyjne działanie wziewnych środków znieczulających może ulec nasileniu przy jednoczesnym stosowaniu esmololu.

⁹

Podczas znieczulenia można dostosowywać dawki używanych leków w celu utrzymania odpowiedniego stanu hemodynamicznego. Należy zawsze poinformować anestezjologa o przyjmowaniu przez pacjenta beta-adrenolityku oprócz esmololu.¹⁰

Leki blokujące zwoje nerwowe: Jednoczesne stosowanie esmololu z lekami blokującymi zwoje nerwowe może nasilić działanie hipotensyjne.¹¹

Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ): Mogą osłabiać hipotensyjne działanie beta-adrenolityków, w tym esmololu.¹²

Leki psychotropowe: Szczególnej ostrożności wymaga jednoczesne stosowanie kilku grup leków psychotropowych z esmololem:

• Flokafenina i amisulpryd – należy zachować szczególną ostrożność podczas jednoczesnego stosowania z beta-adrenolitykami.
• Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne (jak imipramina i amitryptylina), barbiturany i pochodne fenotiazyny (jak chloropromazyna), a także inne leki przeciwpsychotyczne (jak klozapina) – mogą nasilać działanie obniżające ciśnienie tętnicze.

^13
14

W przypadku łączenia esmololu z wymienionymi lekami psychotropowymi, dawkę esmololu należy zmniejszyć, aby uniknąć nieoczekiwanego niedociśnienia.¹⁵

Interakcje z lekami sympatykomimetycznymi i innymi wpływającymi na układ współczulny

Leki sympatykomimetyczne: Działaniu esmololu można przeciwdziałać jednocześnie stosując leki sympatykomimetyczne o agonistycznym działaniu wobec receptorów beta-adrenergicznych. Może być konieczne dostosowanie dawki poszczególnych leków w zależności od reakcji pacjenta albo zastosowanie alternatywnych produktów leczniczych.¹⁶

Leki zmniejszające wydzielanie katecholamin (np. rezerpina): Mogą wykazywać działanie addytywne podczas jednoczesnego stosowania z beta-adrenolitykami. Należy uważnie obserwować pacjentów leczonych jednocześnie esmololem oraz lekiem zmniejszającym wydzielanie katecholamin, z powodu możliwości wystąpienia niedociśnienia lub znaczącej bradykardii, co może powodować zawroty głowy, omdlenie lub niedociśnienie ortostatyczne.¹⁷

Moksonidyna i agoniści receptorów alfa2-adrenergicznych (np. klonidyna): Stosowanie beta-adrenolityków, w tym esmololu, z tymi lekami zwiększa ryzyko nadciśnienia tętniczego „z odbicia” po odstawieniu. Jeśli klonidyna lub moksonidyna jest stosowana w skojarzeniu z beta-adrenolitykami i konieczne jest przerwanie podawania obu leków, najpierw należy odstawić beta-adrenolityki, a następnie po kilku dniach klonidynę lub moksonidynę.¹⁸

Pochodne sporyszu: Stosowanie beta-adrenolityków łącznie z pochodnymi sporyszu może spowodować nasilony skurcz naczyń obwodowych i nadciśnienie tętnicze.¹⁹

Interakcje z lekami wpływającymi na krzepnięcie i przeciwbólowymi

Warfaryna: Badania interakcji pomiędzy esmololem i warfaryną wykazały, że jednoczesne podawanie tych leków nie zmienia stężenia warfaryny w osoczu. Stężenia esmololu były jednak niejednoznacznie większe podczas podawania z warfaryną.²⁰

Morfina: Podczas badania interakcji między morfiną i esmololem podawanymi dożylnie osobom zdrowym, nie zauważono wpływu na stężenie morfiny we krwi. Stężenie esmololu we krwi w stanie równowagi dynamicznej zwiększyło się o 46% w obecności morfiny, ale żadne inne parametry farmakokinetyczne nie uległy zmianie.²¹

Interakcje z lekami blokującymi przewodnictwo nerwowo-mięśniowe

Esmolol może wpływać na działanie leków zwiotczających mięśnie szkieletowe:

• Suksametoniowy chlorek (suksametonium) – esmolol nie wpływa na czas rozpoczęcia blokady nerwowo-mięśniowej, ale czas trwania blokady ulega przedłużeniu z 5 minut do 8 minut.
• Miwakurium – esmolol umiarkowanie wydłuża okres kliniczny (18,6%) i współczynnik powrotu do normy (6,7%) tego leku.

²²

Esmolol a reakcje anafilaktyczne

W przypadku stosowania beta-adrenolityków, w tym esmololu, pacjenci narażeni na ryzyko reakcji anafilaktycznych mogą silniej reagować na działanie alergenów (przypadkowe, diagnostyczne lub terapeutyczne). Istotne jest także to, że pacjenci stosujący beta-adrenolityki mogą nie reagować na typowe dawki adrenaliny stosowane w leczeniu reakcji anafilaktycznych.²³

Interakcje esmololu z alkoholem

Mimo że w charakterystyce produktu leczniczego Esmocard Lyo nie zawarto bezpośrednich informacji dotyczących interakcji esmololu z alkoholem, na podstawie ogólnej wiedzy o beta-adrenolitykach można stwierdzić, że jednoczesne spożywanie alkoholu i stosowanie esmololu może prowadzić do wzajemnego potencjalizowania działania hipotensyjnego. W praktyce oznacza to zwiększone ryzyko:

• Nasilonego niedociśnienia
• Zawrotów głowy i zaburzeń równowagi
• Omdleń
• Obniżonej sprawności psychomotorycznej

Pacjenci stosujący esmolol powinni zostać poinformowani o ryzyku związanym ze spożywaniem alkoholu podczas terapii tym lekiem. W przypadku krótkotrwałych wlewów esmololu w warunkach szpitalnych, należy monitorować parametry hemodynamiczne pacjenta, zwłaszcza jeśli spożywał on wcześniej alkohol.

Tabela interakcji esmololu z innymi lekami

Uwagi dotyczące stosowania esmololu w kontekście interakcji lekowych

Mimo że niektóre z opisanych interakcji zaobserwowane w badaniach dotyczących warfaryny, digoksyny, morfiny, suksametoniowego chlorku lub miwakurium mogą nie mieć istotnego znaczenia klinicznego, u pacjentów leczonych jednocześnie tymi lekami i esmololem należy zachować ostrożność, szczególnie przy zwiększaniu dawki esmololu.²⁴

Ze względu na liczne interakcje lekowe esmololu, przed rozpoczęciem terapii tym lekiem należy dokładnie przeanalizować stosowane przez pacjenta leki. Szczególną ostrożność należy zachować w przypadku pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego, u których stosowanie esmololu łącznie z innymi lekami wpływającymi na układ krążenia może prowadzić do zwiększonego ryzyka wystąpienia działań niepożądanych.