Przedawkowanie
Deferazyroks

Przedawkowanie deferazyroksu, stosowanego w preparatach takich jak Deferasirox MSN i Exferana, prowadzi do ostrych objawów ze strony układu pokarmowego, w tym bólu brzucha, biegunki, nudności oraz wymiotów, które pojawiają się szybko po przyjęciu nadmiernej dawki. Klinicznie istotne są również zaburzenia funkcji wątroby, manifestujące się podwyższeniem aktywności enzymów wątrobowych, oraz dysfunkcja nerek, objawiająca się wzrostem stężenia kreatyniny w surowicy. Szczególnie niebezpiecznym powikłaniem jest zespół Fanconiego, zaobserwowany po podaniu dawki 90 mg/kg masy ciała, charakteryzujący się kompleksowym uszkodzeniem kanalików nerkowych i zaburzeniami metabolicznymi, które jednak ustępują po odpowiednim leczeniu.

Przedawkowanie deferazyroksu

Przedawkowanie deferazyroksu, substancji aktywnej zawartej w produktach leczniczych takich jak Deferasirox MSN czy Exferana, może prowadzić do poważnych konsekwencji klinicznych, wymagających natychmiastowej interwencji medycznej. Niniejszy artykuł szczegółowo omawia zagrożenia związane z przedawkowaniem tej substancji, objawy kliniczne oraz zalecane postępowanie terapeutyczne.1 2

Wczesne objawy przedawkowania

Pierwsze manifestacje ostrego przedawkowania deferazyroksu zazwyczaj dotyczą układu pokarmowego. Są to przede wszystkim dolegliwości takie jak ból brzucha, biegunka, nudności oraz wymioty. Objawy te pojawiają się stosunkowo szybko po przyjęciu nadmiernej dawki leku i powinny być traktowane jako sygnał ostrzegawczy, potencjalnie wskazujący na przedawkowanie.3 4

Powikłania narządowe

Zaburzenia wątroby

W przypadkach przedawkowania deferazyroksu, zarówno w postaci produktów Deferasirox MSN jak i Exferana, obserwowano zaburzenia funkcji wątroby. Manifestują się one głównie jako podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych w badaniach laboratoryjnych. Co istotne, po zaprzestaniu stosowania leku zazwyczaj następuje normalizacja parametrów biochemicznych wątroby.5 6

Zaburzenia nerek

Przedawkowanie deferazyroksu może również powodować dysfunkcję nerek, co objawia się podwyższeniem stężenia kreatyniny w surowicy. Podobnie jak w przypadku zaburzeń wątrobowych, po odstawieniu leku zazwyczaj następuje powrót wartości parametrów nerkowych do normy. Szczególnie alarmującym powikłaniem jest zespół Fanconiego, który odnotowano po błędnym podaniu pojedynczej dawki deferazyroksu wynoszącej 90 mg/kg masy ciała. Zespół ten charakteryzuje się kompleksowym zaburzeniem czynności kanalików nerkowych, jednak w opisywanych przypadkach ustępował po wdrożeniu odpowiedniego leczenia.7 8

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Należy podkreślić, że dla deferazyroksu nie istnieje swoiste antidotum, które mogłoby bezpośrednio zneutralizować działanie przedawkowanej substancji. W związku z tym, postępowanie w przypadku przedawkowania opiera się na wdrożeniu standardowych procedur postępowania w zatruciach oraz na leczeniu objawowym dostosowanym do stanu klinicznego pacjenta. Wskazane jest zastosowanie standardowych protokołów detoksykacyjnych oraz monitorowanie parametrów życiowych i laboratoryjnych pacjenta.9 10

Leczenie objawowe powinno być ukierunkowane na złagodzenie dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego oraz zapobieganie lub leczenie ewentualnych powikłań nerkowych i wątrobowych. W przypadku wystąpienia zespołu Fanconiego niezbędne jest wdrożenie intensywnego leczenia zaburzeń metabolicznych i elektrolitowych.11 12

Tabela objawów przedawkowania

Objawy przedawkowania Szczegółowy opis Dawka wywołująca (jeśli znana)
Ból brzucha Wczesny objaw ostrego przedawkowania, manifestujący się jako dyskomfort lub ból w jamie brzusznej o różnym nasileniu Nie określono wartości progowej
Biegunka Częste, luźne stolce, mogące prowadzić do odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych Nie określono wartości progowej
Nudności Nieprzyjemne uczucie w górnym odcinku przewodu pokarmowego, często poprzedzające wymioty Nie określono wartości progowej
Wymioty Gwałtowne wydalanie treści żołądkowej przez usta, mogące prowadzić do odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych Nie określono wartości progowej
Podwyższona aktywność enzymów wątrobowych Biochemiczny marker uszkodzenia wątroby, obserwowany w badaniach laboratoryjnych, zazwyczaj odwracalny po zaprzestaniu ekspozycji Nie określono wartości progowej
Podwyższone stężenie kreatyniny Biochemiczny wskaźnik upośledzenia funkcji nerek, zazwyczaj odwracalny po zaprzestaniu ekspozycji Nie określono wartości progowej
Zespół Fanconiego Kompleksowe zaburzenie funkcji kanalików nerkowych prowadzące do nieprawidłowego wydalania substancji normalnie reabsorbowanych w nerkach (glukoza, aminokwasy, fosforany, dwuwęglany, potas) Odnotowano po podaniu pojedynczej dawki 90 mg/kg masy ciała

W przypadku podejrzenia przedawkowania deferazyroksu należy natychmiast przerwać jego podawanie i wdrożyć intensywne monitorowanie pacjenta, zwracając szczególną uwagę na parametry funkcji wątroby i nerek. Ze względu na brak swoistego antidotum, istotną rolę odgrywa szybkie rozpoznanie i wdrożenie leczenia objawowego.13 14

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl