Dawkowanie i sposób podawania
Chloropromazyna
Chloropromazyna, dostępna w preparacie Fenactil w formie roztworu do wstrzykiwań (5 mg/ml i 25 mg/ml) oraz kropli doustnych (40 mg/g), jest stosowana głównie w stanach nagłych w postaci głębokich wstrzyknięć domięśniowych. Podawanie podskórne jest przeciwwskazane ze względu na silne działanie drażniące. Dawkowanie jest ściśle uzależnione od wieku pacjenta i wskazań klinicznych: u dorosłych standardowa dawka wynosi 25-50 mg co 6-8 godzin, u osób starszych zaleca się dawki początkowe 25 mg co 8 godzin, a u dzieci w wieku 6-12 lat 0,5 mg/kg masy ciała co 6-8 godzin (maksymalnie 75 mg/dobę). W stanach zagrożenia życia u dzieci poniżej 1 roku stosowanie jest dopuszczalne, natomiast u najmłodszych pacjentów dawkowanie jest bardzo restrykcyjne i wymaga ścisłej kontroli pediatrycznej.
Dawkowanie i sposób podawania chloropromazyny
Chloropromazyna jako substancja o działaniu przeciwpsychotycznym wymaga precyzyjnego dawkowania dostosowanego do stanu klinicznego pacjenta, wieku oraz wskazań terapeutycznych. Produkt leczniczy Fenactil zawierający chloropromazyny chlorowodorek występuje w kilku postaciach: jako roztwór do wstrzykiwań (5 mg/ml i 25 mg/ml) oraz krople doustne (40 mg/g). Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące stosowania tej substancji w formie pozajelitowej, która jest zalecana głównie w stanach nagłych.1
Droga podania
Chloropromazynę w postaci roztworu do wstrzykiwań należy podawać wyłącznie w głębokich wstrzyknięciach domięśniowych. Jest to jedyny zalecany sposób podania pozajelitowego tej substancji. Należy bezwzględnie unikać podawania podskórnego ze względu na silne działanie drażniące, jakie powoduje chloropromazyna podana tą drogą. W praktyce klinicznej zaleca się również, gdy tylko jest to możliwe, unikania wielokrotnych wstrzyknięć domięśniowych.2
Dawkowanie w różnych wskazaniach klinicznych
Schizofrenia i inne psychozy, mania i hipomania, stany lękowe, pobudzenie psychoruchowe
W leczeniu zaburzeń psychotycznych, stanów maniakalnych i hipomaniakalnych, stanów lękowych, pobudzenia psychoruchowego, gwałtownych lub niebezpiecznych zachowań impulsywnych, schizofrenii dziecięcej oraz autyzmu dawkowanie chloropromazyny zależy od wieku pacjenta:3
- Dorośli: Standardowe dawkowanie to 25-50 mg chloropromazyny w głębokim wstrzyknięciu domięśniowym. W przypadku konieczności, wstrzyknięcia można powtarzać co 6-8 godzin. Po ustabilizowaniu stanu pacjenta zaleca się kontynuację leczenia chloropromazyną w postaci doustnej.
- Pacjenci w podeszłym wieku: Terapię należy rozpoczynać od najmniejszych dawek stosowanych u dorosłych, zazwyczaj 25 mg chloropromazyny co 8 godzin.
- Dzieci:
- W wieku 6-12 lat: 0,5 mg/kg mc. chloropromazyny co 6-8 godzin. Dawka dobowa nie powinna przekraczać 75 mg.
- Od ukończenia pierwszego roku życia do ukończenia 6 lat: 0,5 mg/kg mc. chloropromazyny co 6-8 godzin, maksymalnie 40 mg na dobę.
- Poniżej pierwszego roku życia: stosowanie wyłącznie w stanach zagrożenia życia.
4
Czkawka oporna na leczenie
W przypadku uporczywej czkawki opornej na standardowe metody leczenia chloropromazyna może być stosowana w następujący sposób:5
- Dorośli: Podaje się 25-50 mg chloropromazyny w głębokim wstrzyknięciu domięśniowym. Jeśli nie uzyska się poprawy, możliwe jest podanie 25-50 mg chloropromazyny w powolnym wlewie dożylnym, po wcześniejszym rozcieńczeniu w 500-1000 ml 0,9% roztworu NaCl.
- Pacjenci w podeszłym wieku oraz dzieci: brak danych dotyczących dawkowania.
6
Wprowadzanie do hipotermii
Podczas procedury wprowadzania do stanu hipotermii, chloropromazynę podaje się w głębokim wstrzyknięciu domięśniowym według następującego schematu:7
- Dorośli: 25-50 mg chloropromazyny co 6-8 godzin.
- Pacjenci w podeszłym wieku: brak danych dotyczących dawkowania.
- Dzieci:
- Od ukończenia pierwszego roku życia do 12 lat: dawka początkowa 0,5-1 mg/kg mc. chloropromazyny, dawka podtrzymująca: 0,5 mg/kg mc. co 4-6 godzin.
- Poniżej pierwszego roku życia: nie zaleca się stosowania.
8
Nudności i wymioty w chorobach terminalnych
W przypadku nudności i wymiotów występujących w przebiegu chorób terminalnych, chloropromazynę podaje się w głębokim wstrzyknięciu domięśniowym:9
- Dorośli: Dawka początkowa wynosi 25 mg, następnie podaje się 25-50 mg chloropromazyny co 3-4 godziny, aż do ustąpienia wymiotów. Po opanowaniu objawów zaleca się przejście na leczenie chloropromazyną w postaci doustnej.
- Pacjenci w podeszłym wieku: nie zaleca się stosowania.
- Dzieci:
- W wieku 6-12 lat: 0,5 mg/kg mc. chloropromazyny co 6-8 godzin, maksymalnie 75 mg na dobę.
- Od ukończenia pierwszego roku życia do ukończenia 6 lat: 0,5 mg/kg mc. chloropromazyny co 6-8 godzin, maksymalnie 40 mg na dobę.
- Poniżej pierwszego roku życia: stosować wyłącznie w stanach zagrożenia życia.
10
Szczegółowa tabela dawkowania chloropromazyny
| Wskazanie | Grupa wiekowa | Dawka początkowa | Dawka podtrzymująca | Maksymalna dawka dobowa | Droga podania | Uwagi |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Schizofrenia i inne psychozy, mania, hipomania, stany lękowe, pobudzenie psychoruchowe | Dorośli | 25-50 mg | 25-50 mg co 6-8 h | Nie określono | Głębokie wstrzyknięcie domięśniowe | Zalecana kontynuacja leczenia formą doustną |
| Osoby w podeszłym wieku | 25 mg | 25 mg co 8 h | Nie określono | Głębokie wstrzyknięcie domięśniowe | Stosować najmniejsze dawki | |
| Dzieci 6-12 lat Dzieci 1-6 lat Dzieci <1 roku |
0,5 mg/kg mc. 0,5 mg/kg mc. Tylko w stanach zagrożenia życia |
0,5 mg/kg mc. co 6-8 h 0,5 mg/kg mc. co 6-8 h – |
75 mg/dobę 40 mg/dobę – |
Głębokie wstrzyknięcie domięśniowe | Ścisła kontrola pediatryczna | |
| Czkawka oporna na leczenie | Dorośli | 25-50 mg | W przypadku braku poprawy 25-50 mg we wlewie dożylnym | Nie określono | Głębokie wstrzyknięcie domięśniowe; w razie potrzeby powolny wlew dożylny | Przy wlewie dożylnym rozcieńczyć w 500-1000 ml 0,9% NaCl |
| Wprowadzanie do hipotermii | Dorośli | 25-50 mg | 25-50 mg co 6-8 h | Nie określono | Głębokie wstrzyknięcie domięśniowe | – |
| Dzieci 1-12 lat Dzieci <1 roku |
0,5-1 mg/kg mc. Nie zaleca się |
0,5 mg/kg mc. co 4-6 h – |
Nie określono – |
Głębokie wstrzyknięcie domięśniowe | Ścisła kontrola pediatryczna | |
| Nudności i wymioty w chorobach terminalnych | Dorośli | 25 mg | 25-50 mg co 3-4 h | Nie określono | Głębokie wstrzyknięcie domięśniowe | Podawać do ustąpienia wymiotów, następnie przejść na formę doustną |
| Osoby w podeszłym wieku | Nie zaleca się | – | – | – | – | |
| Dzieci 6-12 lat Dzieci 1-6 lat Dzieci <1 roku |
0,5 mg/kg mc. 0,5 mg/kg mc. Tylko w stanach zagrożenia życia |
0,5 mg/kg mc. co 6-8 h 0,5 mg/kg mc. co 6-8 h – |
75 mg/dobę 40 mg/dobę – |
Głębokie wstrzyknięcie domięśniowe | Ścisła kontrola pediatryczna |
Specjalne zalecenia dotyczące podawania
Podczas stosowania chloropromazyny w formie pozajelitowej należy bezwzględnie przestrzegać następujących zasad:11
- Preparat należy podawać wyłącznie w głębokich wstrzyknięciach domięśniowych
- Nie wolno podawać podskórnie ze względu na silne działanie drażniące
- W miarę możliwości należy unikać wielokrotnych wstrzyknięć domięśniowych
- W przypadku wlewu dożylnego (tylko w leczeniu czkawki opornej), należy obowiązkowo rozcieńczyć preparat w 500-1000 ml 0,9% roztworu NaCl i podawać powoli
- Po ustabilizowaniu stanu pacjenta zaleca się przejście na formę doustną leku
12
Należy pamiętać, że dostępne są również inne postaci leku Fenactil zawierające chloropromazynę (krople doustne 40 mg/g), które mogą być stosowane po uzyskaniu wstępnej kontroli objawów przy użyciu formy pozajelitowej, co pozwala na bardziej komfortową kontynuację leczenia u pacjenta.13
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania