Dawkowanie i sposób podawania
Chloropromazyna

Chloropromazyna, dostępna w preparacie Fenactil w formie roztworu do wstrzykiwań (5 mg/ml i 25 mg/ml) oraz kropli doustnych (40 mg/g), jest stosowana głównie w stanach nagłych w postaci głębokich wstrzyknięć domięśniowych. Podawanie podskórne jest przeciwwskazane ze względu na silne działanie drażniące. Dawkowanie jest ściśle uzależnione od wieku pacjenta i wskazań klinicznych: u dorosłych standardowa dawka wynosi 25-50 mg co 6-8 godzin, u osób starszych zaleca się dawki początkowe 25 mg co 8 godzin, a u dzieci w wieku 6-12 lat 0,5 mg/kg masy ciała co 6-8 godzin (maksymalnie 75 mg/dobę). W stanach zagrożenia życia u dzieci poniżej 1 roku stosowanie jest dopuszczalne, natomiast u najmłodszych pacjentów dawkowanie jest bardzo restrykcyjne i wymaga ścisłej kontroli pediatrycznej.

Dawkowanie i sposób podawania chloropromazyny

Chloropromazyna jako substancja o działaniu przeciwpsychotycznym wymaga precyzyjnego dawkowania dostosowanego do stanu klinicznego pacjenta, wieku oraz wskazań terapeutycznych. Produkt leczniczy Fenactil zawierający chloropromazyny chlorowodorek występuje w kilku postaciach: jako roztwór do wstrzykiwań (5 mg/ml i 25 mg/ml) oraz krople doustne (40 mg/g). Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące stosowania tej substancji w formie pozajelitowej, która jest zalecana głównie w stanach nagłych.1

Droga podania

Chloropromazynę w postaci roztworu do wstrzykiwań należy podawać wyłącznie w głębokich wstrzyknięciach domięśniowych. Jest to jedyny zalecany sposób podania pozajelitowego tej substancji. Należy bezwzględnie unikać podawania podskórnego ze względu na silne działanie drażniące, jakie powoduje chloropromazyna podana tą drogą. W praktyce klinicznej zaleca się również, gdy tylko jest to możliwe, unikania wielokrotnych wstrzyknięć domięśniowych.2

Dawkowanie w różnych wskazaniach klinicznych

Schizofrenia i inne psychozy, mania i hipomania, stany lękowe, pobudzenie psychoruchowe

W leczeniu zaburzeń psychotycznych, stanów maniakalnych i hipomaniakalnych, stanów lękowych, pobudzenia psychoruchowego, gwałtownych lub niebezpiecznych zachowań impulsywnych, schizofrenii dziecięcej oraz autyzmu dawkowanie chloropromazyny zależy od wieku pacjenta:3

  • Dorośli: Standardowe dawkowanie to 25-50 mg chloropromazyny w głębokim wstrzyknięciu domięśniowym. W przypadku konieczności, wstrzyknięcia można powtarzać co 6-8 godzin. Po ustabilizowaniu stanu pacjenta zaleca się kontynuację leczenia chloropromazyną w postaci doustnej.
  • Pacjenci w podeszłym wieku: Terapię należy rozpoczynać od najmniejszych dawek stosowanych u dorosłych, zazwyczaj 25 mg chloropromazyny co 8 godzin.
  • Dzieci:
    • W wieku 6-12 lat: 0,5 mg/kg mc. chloropromazyny co 6-8 godzin. Dawka dobowa nie powinna przekraczać 75 mg.
    • Od ukończenia pierwszego roku życia do ukończenia 6 lat: 0,5 mg/kg mc. chloropromazyny co 6-8 godzin, maksymalnie 40 mg na dobę.
    • Poniżej pierwszego roku życia: stosowanie wyłącznie w stanach zagrożenia życia.

4

Czkawka oporna na leczenie

W przypadku uporczywej czkawki opornej na standardowe metody leczenia chloropromazyna może być stosowana w następujący sposób:5

  • Dorośli: Podaje się 25-50 mg chloropromazyny w głębokim wstrzyknięciu domięśniowym. Jeśli nie uzyska się poprawy, możliwe jest podanie 25-50 mg chloropromazyny w powolnym wlewie dożylnym, po wcześniejszym rozcieńczeniu w 500-1000 ml 0,9% roztworu NaCl.
  • Pacjenci w podeszłym wieku oraz dzieci: brak danych dotyczących dawkowania.

6

Wprowadzanie do hipotermii

Podczas procedury wprowadzania do stanu hipotermii, chloropromazynę podaje się w głębokim wstrzyknięciu domięśniowym według następującego schematu:7

  • Dorośli: 25-50 mg chloropromazyny co 6-8 godzin.
  • Pacjenci w podeszłym wieku: brak danych dotyczących dawkowania.
  • Dzieci:
    • Od ukończenia pierwszego roku życia do 12 lat: dawka początkowa 0,5-1 mg/kg mc. chloropromazyny, dawka podtrzymująca: 0,5 mg/kg mc. co 4-6 godzin.
    • Poniżej pierwszego roku życia: nie zaleca się stosowania.

8

Nudności i wymioty w chorobach terminalnych

W przypadku nudności i wymiotów występujących w przebiegu chorób terminalnych, chloropromazynę podaje się w głębokim wstrzyknięciu domięśniowym:9

  • Dorośli: Dawka początkowa wynosi 25 mg, następnie podaje się 25-50 mg chloropromazyny co 3-4 godziny, aż do ustąpienia wymiotów. Po opanowaniu objawów zaleca się przejście na leczenie chloropromazyną w postaci doustnej.
  • Pacjenci w podeszłym wieku: nie zaleca się stosowania.
  • Dzieci:
    • W wieku 6-12 lat: 0,5 mg/kg mc. chloropromazyny co 6-8 godzin, maksymalnie 75 mg na dobę.
    • Od ukończenia pierwszego roku życia do ukończenia 6 lat: 0,5 mg/kg mc. chloropromazyny co 6-8 godzin, maksymalnie 40 mg na dobę.
    • Poniżej pierwszego roku życia: stosować wyłącznie w stanach zagrożenia życia.

10

Szczegółowa tabela dawkowania chloropromazyny

Wskazanie Grupa wiekowa Dawka początkowa Dawka podtrzymująca Maksymalna dawka dobowa Droga podania Uwagi
Schizofrenia i inne psychozy, mania, hipomania, stany lękowe, pobudzenie psychoruchowe Dorośli 25-50 mg 25-50 mg co 6-8 h Nie określono Głębokie wstrzyknięcie domięśniowe Zalecana kontynuacja leczenia formą doustną
Osoby w podeszłym wieku 25 mg 25 mg co 8 h Nie określono Głębokie wstrzyknięcie domięśniowe Stosować najmniejsze dawki
Dzieci 6-12 lat
Dzieci 1-6 lat
Dzieci <1 roku
0,5 mg/kg mc.
0,5 mg/kg mc.
Tylko w stanach zagrożenia życia
0,5 mg/kg mc. co 6-8 h
0,5 mg/kg mc. co 6-8 h
75 mg/dobę
40 mg/dobę
Głębokie wstrzyknięcie domięśniowe Ścisła kontrola pediatryczna
Czkawka oporna na leczenie Dorośli 25-50 mg W przypadku braku poprawy 25-50 mg we wlewie dożylnym Nie określono Głębokie wstrzyknięcie domięśniowe; w razie potrzeby powolny wlew dożylny Przy wlewie dożylnym rozcieńczyć w 500-1000 ml 0,9% NaCl
Wprowadzanie do hipotermii Dorośli 25-50 mg 25-50 mg co 6-8 h Nie określono Głębokie wstrzyknięcie domięśniowe
Dzieci 1-12 lat
Dzieci <1 roku
0,5-1 mg/kg mc.
Nie zaleca się
0,5 mg/kg mc. co 4-6 h
Nie określono
Głębokie wstrzyknięcie domięśniowe Ścisła kontrola pediatryczna
Nudności i wymioty w chorobach terminalnych Dorośli 25 mg 25-50 mg co 3-4 h Nie określono Głębokie wstrzyknięcie domięśniowe Podawać do ustąpienia wymiotów, następnie przejść na formę doustną
Osoby w podeszłym wieku Nie zaleca się
Dzieci 6-12 lat
Dzieci 1-6 lat
Dzieci <1 roku
0,5 mg/kg mc.
0,5 mg/kg mc.
Tylko w stanach zagrożenia życia
0,5 mg/kg mc. co 6-8 h
0,5 mg/kg mc. co 6-8 h
75 mg/dobę
40 mg/dobę
Głębokie wstrzyknięcie domięśniowe Ścisła kontrola pediatryczna

Specjalne zalecenia dotyczące podawania

Podczas stosowania chloropromazyny w formie pozajelitowej należy bezwzględnie przestrzegać następujących zasad:11

  • Preparat należy podawać wyłącznie w głębokich wstrzyknięciach domięśniowych
  • Nie wolno podawać podskórnie ze względu na silne działanie drażniące
  • W miarę możliwości należy unikać wielokrotnych wstrzyknięć domięśniowych
  • W przypadku wlewu dożylnego (tylko w leczeniu czkawki opornej), należy obowiązkowo rozcieńczyć preparat w 500-1000 ml 0,9% roztworu NaCl i podawać powoli
  • Po ustabilizowaniu stanu pacjenta zaleca się przejście na formę doustną leku

12

Należy pamiętać, że dostępne są również inne postaci leku Fenactil zawierające chloropromazynę (krople doustne 40 mg/g), które mogą być stosowane po uzyskaniu wstępnej kontroli objawów przy użyciu formy pozajelitowej, co pozwala na bardziej komfortową kontynuację leczenia u pacjenta.13

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl