Dawkowanie i sposób podawania
Chlorek wapnia

Dawkowanie i sposób podawania chlorku wapnia

Chlorek wapnia stanowi istotny składnik roztworów stosowanych w technikach nerkozastępczych, w tym hemodializie, hemofiltracji i hemodiafiltracji. Jest także składnikiem roztworów do żywienia pozajelitowego. Dawkowanie chlorku wapnia wymaga indywidualnego dostosowania w zależności od stanu klinicznego pacjenta, rodzaju terapii oraz współistniejących zaburzeń metabolicznych.¹

Stężenie wapnia w roztworach do terapii nerkozastępczej

W roztworach do terapii nerkozastępczej stężenie jonów wapnia jest ściśle określone i wynosi najczęściej 1,5-1,75 mmol/l w gotowym do użycia roztworze. W preparatach dwukomorowych chlorek wapnia znajduje się w komorze z kwaśnym roztworem elektrolitów, gdzie jego stężenie jest znacznie wyższe (np. 30 mmol/l), natomiast po zmieszaniu zawartości obu komór uzyskuje się roztwór o odpowiednim stężeniu terapeutycznym.²

Dawkowanie w terapii nerkozastępczej

W przypadku stosowania chlorku wapnia w roztworach do hemodializy, hemofiltracji i hemodiafiltracji, dawkowanie uzależnione jest od objętości przepisanego roztworu dializacyjnego, która z kolei zależy od trybu terapii, jej częstotliwości oraz czasu trwania. Wyboru dokonuje lekarz zgodnie ze stanem klinicznym pacjenta.³

Hemodializa

Roztwór dializacyjny zawierający chlorek wapnia podaje się poprzez przedział dializacyjny dializatora. W trakcie hemodializy jonizowany wapń jest usuwany z krwi pacjenta, co wymaga jego jednoczesnej suplementacji poprzez roztwór dializacyjny.⁴

Hemofiltracja

W przypadku hemofiltracji roztwór zawierający chlorek wapnia podaje się poprzez linię krwi tętniczą lub żylną. Metoda ta opiera się na usuwaniu większych objętości płynu z krwi pacjenta i jednoczesnym uzupełnianiu jej płynem substytucyjnym zawierającym niezbędne elektrolity, w tym wapń.⁵

Dawkowanie w zależności od typu pacjenta

Pacjenci z ostrą niewydolnością nerek

W ostrym uszkodzeniu nerek u osób dorosłych o masie ciała 70 kg, odpowiedni dla usunięcia produktów przemiany materii jest zabieg ciągły z dawką 2000 ml/h roztworu zawierającego chlorek wapnia. Dawka powinna być dostosowana do wielkości ciała pacjenta oraz jego stanu metabolicznego.⁶

W przypadku stosowania roztworu jako płynu substytucyjnego w ostrej niewydolności nerek, zalecana objętość wynosi od 20 do 35 ml/kg masy ciała/godz.⁷

Pacjenci z przewlekłą chorobą nerek

W leczeniu pacjentów z przewlekłą chorobą nerek dawka roztworu zawierającego chlorek wapnia powinna wynosić co najmniej jedną trzecią masy ciała na zabieg, przy stosowaniu trzech zabiegów w tygodniu, o ile nie jest wskazane klinicznie inne dawkowanie.⁸

Jako płyn substytucyjny w przewlekłej niewydolności nerek, zalecana objętość wynosi od 7 do 35 ml/kg masy ciała/godz.⁹

Wymagane może być zwiększenie objętości stosowanej w ciągu tygodnia lub rozdzielenie tej objętości tygodniowej na więcej niż 3 zabiegi na tydzień.¹⁰

Dawkowanie w leczeniu ostrych zatruć

W przypadku leczenia ostrych zatruć dawka i czas trwania hemodializy, hemofiltracji lub hemodiafiltracji zależy od rodzaju toksyny, jej stężenia oraz ciężkości objawów klinicznych i wymaga decyzji klinicznej w zależności od stanu konkretnego pacjenta.¹¹

Dawkowanie u osób w podeszłym wieku

Dawkowanie u osób w podeszłym wieku jest takie samo jak w przypadku osób dorosłych i powinno być dostosowane do stanu klinicznego pacjenta.¹²

Dawkowanie u dzieci i młodzieży

Bezpieczeństwo i skuteczność stosowania roztworów zawierających chlorek wapnia nie zostały w pełni określone u dzieci. W przypadku preparatów multiBic z wapniem nie określono dotychczas bezpieczeństwa i skuteczności u dzieci.¹³

Maksymalne dawki i ograniczenia

Maksymalna zalecana dawka roztworów do terapii nerkozastępczej zawierających chlorek wapnia wynosi 75 l na dobę.¹⁴

Powyższe zalecenia odnośnie objętości mogą być dostosowywane przez lekarza prowadzącego zgodnie ze stanem klinicznym pacjenta.¹⁵

Sposób podawania

W przypadku produktów dostarczanych w opakowaniach dwukomorowych, przed podaniem konieczne jest zmieszanie zawartości obu komór. Po usunięciu opakowania ochronnego należy niezwłocznie otworzyć długi spaw (spaw między komorami), aby wymieszać oba roztwory, a następnie otworzyć krótki spaw 'SafetyMoon’ (spaw w pobliżu portu dostępu), aby umożliwić podanie zmieszanego roztworu.¹⁶

Podawanie roztworu może odbywać się:

• do krążenia pozaustrojowego w trybie przed i po rozcieńczeniu płynu, zgodnie z zaleceniem lekarza¹⁷
• dożylnie w przypadku roztworów do hemofiltracji¹⁸
• poprzez przedział dializacyjny dializatora w przypadku hemodializy¹⁹

Tabela dawkowania chlorku wapnia w terapii nerkozastępczej

Szczególne uwagi kliniczne podczas stosowania chlorku wapnia

Podczas stosowania roztworów zawierających chlorek wapnia należy monitorować stan pacjenta, szczególnie pod kątem gospodarki wapniowej. W przypadku roztworów do terapii nerkozastępczej zawartość jonów wapniowych jest precyzyjnie dobrana, aby zapewnić odpowiednią homeostazę wapniową organizmu.^{20 21}

Ciągła terapia nerkozastępcza, wraz z przepisaniem produktu leczniczego zawierającego chlorek wapnia, powinna być przeprowadzana pod kierunkiem lekarza, posiadającego doświadczenie w leczeniu tą metodą.²²

Objętość płynu substytucyjnego zawierającego chlorek wapnia podawanego pacjentom dorosłym jest określona przez współczynnik ultrafiltracji i jest ustalana indywidualnie celem zapewnienia odpowiedniego bilansu płynów i elektrolitów.²³