Dawkowanie i sposób podawania
Benzerazyd
Benzerazyd, stosowany w stałym stosunku 1:4 z lewodopą, hamuje obwodową dekarboksylację lewodopy, zwiększając jej biodostępność w OUN. Preparaty o natychmiastowym uwalnianiu (kapsułki, tabletki, tabletki do sporządzania zawiesiny) należy przyjmować na 30 minut przed lub godzinę po posiłku, aby uniknąć interakcji z białkami pokarmowymi i przyspieszyć efekt terapeutyczny. Dawkowanie rozpoczyna się od 62,5 mg Madopar (50 mg lewodopy + 12,5 mg benzerazydu) 3-4 razy na dobę, stopniowo zwiększając do dawki dobowej 75-200 mg benzerazydu (300-800 mg lewodopy) w co najmniej 3 dawkach podzielonych przez 4-6 tygodni. Preparaty o przedłużonym uwalnianiu (Madopar HBS) mogą być stosowane niezależnie od posiłków i są wskazane u pacjentów z wahaniami efektu („on-off”).
Dawkowanie i sposób podawania benzerazydu
Benzerazyd jest substancją występującą w preparatach leczniczych w stałym połączeniu z lewodopą w stosunku 1:4. Taka kombinacja pozwala na skuteczne hamowanie obwodowej dekarboksylacji lewodopy, co zwiększa jej biodostępność w ośrodkowym układzie nerwowym. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące dawkowania i sposobu podawania tej substancji.1
Sposób podawania
Sposób podawania benzerazydu zależy od postaci farmaceutycznej preparatu, w której występuje:
- Kapsułki (w tym Madopar HBS) – należy je połykać w całości, bez rozgryzania
- Tabletki – mogą być rozkruszone w celu ułatwienia połknięcia
- Tabletki do sporządzania zawiesiny doustnej – powinny być zalane niewielką ilością wody (około 25-50 ml); tabletka rozpada się szybko i całkowicie w ciągu kilku minut, tworząc białą zawiesinę; ze względu na gromadzący się osad, zaleca się zamieszanie zawiesiny tuż przed wypiciem; przygotowaną zawiesinę należy zużyć w ciągu 30 minut po jej sporządzeniu
2
Preparaty o natychmiastowym uwalnianiu (kapsułki i tabletki o standardowym uwalnianiu oraz tabletki do sporządzania zawiesiny doustnej) powinny być przyjmowane na 30 minut przed posiłkiem lub godzinę po posiłku. Takie postępowanie pozwala uniknąć kompetycyjnego wpływu białek pokarmowych na wychwyt lewodopy i zapewnia szybszy początek działania leku. Działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego, występujące głównie w początkowej fazie leczenia, można zazwyczaj zminimalizować przyjmując lek z niewielkim posiłkiem ubogim w białko lub popijając go napojem, bądź stopniowo zwiększając dawkę. Preparaty o przedłużonym uwalnianiu (Madopar HBS) mogą być przyjmowane niezależnie od posiłków.3
Dawkowanie w chorobie Parkinsona
Leczenie benzerazydem powinno być rozpoczynane stopniowo, a dawkowanie ustalane indywidualnie dla każdego pacjenta, aby osiągnąć optymalny efekt terapeutyczny.4
Leczenie początkowe
We wczesnym stadium choroby Parkinsona zaleca się rozpoczęcie leczenia od jednej kapsułki Madopar 62,5 mg (50 mg lewodopy + 12,5 mg benzerazydu) trzy do czterech razy na dobę. Jeśli pacjent dobrze toleruje leczenie początkowe, dawka powinna być powoli zwiększana, w zależności od odpowiedzi klinicznej.5
Optymalny efekt terapeutyczny osiąga się zazwyczaj przy dawce dobowej odpowiadającej 300-800 mg lewodopy i 75-200 mg benzerazydu, podawanej w co najmniej 3 dawkach podzielonych przez okres od 4 do 6 tygodni. W przypadku konieczności zastosowania większych dawek dobowych, należy zachować miesięczny odstęp pomiędzy kolejnymi zmianami dawek.6
Leczenie podtrzymujące
Średnia dawka podtrzymująca to 1 kapsułka Madopar 125 mg (zawierająca 100 mg lewodopy i 25 mg benzerazydu), podawana od 3 do 6 razy na dobę. Liczba dawek podzielonych (nie mniej niż trzy) i ich rozkład w ciągu doby powinny być dostosowane do indywidualnych potrzeb pacjenta, aby osiągnąć optymalny efekt.7
Madopar HBS i Madopar w postaci tabletek do sporządzania zawiesiny doustnej mogą być stosowane zamiast form o standardowym uwalnianiu w celu osiągnięcia optymalnego efektu terapeutycznego.8
Szczególne sytuacje kliniczne
Pacjenci, którzy odczuwają duże wahania w działaniu leku w ciągu dnia (zjawisko „on-off”), powinni otrzymywać odpowiednio mniejsze dawki częściej w ciągu dnia lub zaleca się zastąpienie postaci o standardowym uwalnianiu preparatem Madopar HBS.9
Przy zmianie postaci o standardowym uwalnianiu na Madopar HBS należy:
- Dokonać zmiany z dnia na dzień, począwszy od pierwszej dawki porannej
- Utrzymać tę samą dawkę dobową i ten sam rozkład dawek co w przypadku postaci o standardowym uwalnianiu
- Po 2-3 dniach stopniowo zwiększyć dawkę o około 50%
10
Ze względu na opóźniony początek działania Madopar HBS, kliniczny efekt można osiągnąć szybciej podając go razem z postacią o standardowym uwalnianiu lub z tabletkami do sporządzania zawiesiny doustnej. Taka strategia może być szczególnie użyteczna przy podawaniu pierwszej dawki porannej, która zazwyczaj powinna być większa niż kolejne dawki przyjmowane w ciągu dnia.11
U chorych z nocnym bezruchem pozytywne efekty można uzyskać przez stopniowe zwiększenie ostatniej dawki wieczornej Madopar HBS do 250 mg, podawanej bezpośrednio przed snem.12
W przypadku wystąpienia nadmiernej odpowiedzi (dyskinezy) po podaniu Madopar HBS, korzystniej jest wydłużyć odstęp czasu pomiędzy poszczególnymi dawkami leku niż zmniejszać pojedyncze dawki.13
Dawkowanie w zespole niespokojnych nóg (RLS)
W leczeniu zespołu niespokojnych nóg maksymalna dawka dobowa benzerazydu nie powinna przekraczać 125 mg (w preparacie Madopar 500 mg zawierającym 400 mg lewodopy i 100 mg benzerazydu).14
Dawkowanie należy dostosować do specyficznych objawów pacjenta:
Idiopatyczny zespół niespokojnych nóg
Preparat przyjmuje się doustnie na godzinę przed pójściem spać. Aby uniknąć działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego, lek może być przyjmowany z niewielkim posiłkiem ubogim w białko.15
RLS z trudnościami z zasypianiem
U pacjentów z RLS, którzy uskarżają się na trudności z zasypianiem, należy stosować postać produktu o standardowym uwalnianiu. Zalecana dawka wynosi 62,5 mg – 125 mg. Jeżeli objawy nie ustępują, zaleca się zwiększenie dawki do 250 mg.16
RLS z trudnościami z zasypianiem i z zaburzeniami snu w ciągu nocy
W przypadku pacjentów, u których występują zarówno trudności z zasypianiem, jak i zaburzenia snu w ciągu nocy, należy stosować 1 kapsułkę Madopar HBS wraz z jedną kapsułką Madopar 125 mg o standardowym uwalnianiu na godzinę przed pójściem spać. Jeżeli nie doprowadzi to do wystarczającego złagodzenia dolegliwości w drugiej części nocy, można zwiększyć dawkę do 2 kapsułek Madopar HBS.17
RLS z trudnościami z zasypianiem, z zaburzeniami snu w ciągu nocy oraz z dodatkowymi zaburzeniami w ciągu dnia
U takich pacjentów zaleca się podawanie dodatkowej dawki 125 mg produktu o standardowym uwalnianiu, pamiętając o tym, aby całkowita dawka dobowa nie przekraczała 500 mg.18
RLS związany z niewydolnością nerek wymagającą dializoterapii
U pacjentów z RLS, którzy są poddawani dializom, należy stosować dawkę 125 mg produktu o standardowym uwalnianiu lub w postaci tabletek do sporządzania zawiesiny doustnej, podawaną na 30 minut przed dializą.19
Szczególne grupy pacjentów
Zaburzenia czynności nerek
Nie ma konieczności zmniejszania dawki u pacjentów z łagodną lub umiarkowaną niewydolnością nerek.20
Zaburzenia czynności wątroby
Nie ustalono bezpieczeństwa stosowania i skuteczności benzerazydu u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby.21
Tabela dawkowania benzerazydu
| Wskazanie | Postać preparatu | Dawka pojedyncza | Częstość podawania | Dawka dobowa | Uwagi |
|---|---|---|---|---|---|
| Choroba Parkinsona Leczenie początkowe |
Madopar 62,5 mg (Lewodopa 50 mg + Benzerazyd 12,5 mg) |
1 kapsułka | 3-4 razy/dobę | 37,5-50 mg benzerazydu | Stopniowe zwiększanie dawki w zależności od odpowiedzi klinicznej |
| Optymalna dawka dobowa: 75-200 mg benzerazydu (odpowiadająca 300-800 mg lewodopy) podawana w co najmniej 3 dawkach podzielonych przez 4-6 tygodni | Przy konieczności zwiększenia dawki – miesięczny odstęp między zmianami | ||||
| Choroba Parkinsona Leczenie podtrzymujące |
Madopar 125 mg (Lewodopa 100 mg + Benzerazyd 25 mg) |
1 kapsułka | 3-6 razy/dobę | 75-150 mg benzerazydu | Nie mniej niż 3 dawki podzielone |
| Idiopatyczny zespół niespokojnych nóg | Madopar (standardowe uwalnianie) | 62,5-125 mg (12,5-25 mg benzerazydu) |
1 raz na dobę | 12,5-25 mg benzerazydu | Podanie na godzinę przed snem |
| RLS z trudnościami z zasypianiem | Madopar (standardowe uwalnianie) | 62,5-250 mg (12,5-50 mg benzerazydu) |
1 raz na dobę | 12,5-50 mg benzerazydu | Dawkę można zwiększyć do 250 mg (50 mg benzerazydu) jeśli objawy nie ustępują |
| RLS z trudnościami z zasypianiem i zaburzeniami snu w nocy | 1 kapsułka Madopar HBS + 1 kapsułka Madopar 125 mg | 125 mg Madopar HBS (25 mg benzerazydu) + 125 mg Madopar (25 mg benzerazydu) | 1 raz na dobę | 50 mg benzerazydu | Można zwiększyć do 2 kapsułek Madopar HBS w przypadku niewystarczającego efektu |
| RLS z trudnościami z zasypianiem, zaburzeniami snu w nocy i dodatkowymi zaburzeniami w ciągu dnia | Madopar (standardowe uwalnianie) | Dodatkowa dawka 125 mg (25 mg benzerazydu) | W zależności od potrzeb | Nie więcej niż 125 mg benzerazydu (500 mg Madopar) |
Całkowita dawka dobowa nie może przekraczać 500 mg Madopar |
| RLS związany z niewydolnością nerek wymagającą dializoterapii | Madopar (standardowe uwalnianie) lub tabletki do sporządzania zawiesiny doustnej | 125 mg (25 mg benzerazydu) |
1 raz przed dializą | 25 mg benzerazydu na zabieg | Podanie 30 minut przed dializą |
22
Uwagi kliniczne
W celu uniknięcia nasilenia objawów zespołu niespokojnych nóg (wczesnego występowania objawów RLS w ciągu dnia, wzrostu nasilenia objawów oraz zajęcia innych części ciała), nie należy przekraczać maksymalnej zalecanej dawki dobowej. W przypadku wystąpienia nasilonych objawów, należy rozważyć leczenie uzupełniające ze zredukowaniem dawki lewodopy/benzerazydu lub stopniowe odstawienie lewodopy i zastąpienie jej innym lekiem.23
U pacjentów z dysfagią (zaburzeniami połykania) lub w sytuacjach, gdy pożądane jest szybsze rozpoczęcie działania leku, szczególnie wskazane jest stosowanie produktu w postaci tabletek do sporządzania zawiesiny doustnej. Takie podejście może być korzystne u chorych cierpiących z powodu wczesnoporannej lub popołudniowej akinezji, lub u których występuje zjawisko opóźnienia działania leku („delayed-on”) lub skrócenie działania leku („wearing-off”).24
Dawkowanie produktu Madopar HBS ustala się indywidualnie, powoli i z zachowaniem szczególnej ostrożności, w odstępach co najmniej 2-3 dniowych pomiędzy każdą zmianą dawki leku. Pacjenci powinni być poinformowani o możliwości przejściowego pogorszenia ich stanu podczas zmiany leczenia na preparat o przedłużonym uwalnianiu.25
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania