Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Anastrozol

Anastrozol jest wskazany wyłącznie dla kobiet po menopauzie, a jego stosowanie u pacjentek przed menopauzą jest przeciwwskazane. W przypadku wątpliwości co do statusu hormonalnego zaleca się oznaczenie stężeń LH, FSH i/lub estradiolu. Nie zaleca się łączenia anastrozolu z tamoksyfenem lub preparatami zawierającymi estrogeny ze względu na ryzyko obniżenia skuteczności terapeutycznej. Anastrozol obniża stężenie estrogenów, co może prowadzić do zmniejszenia gęstości mineralnej kości i zwiększonego ryzyka złamań, szczególnie u kobiet z wyjściowo obniżoną gęstością kości. Zaleca się wykonanie badania densytometrycznego przed rozpoczęciem terapii oraz regularne monitorowanie w trakcie leczenia. W przypadku osteoporozy lub wysokiego ryzyka jej wystąpienia należy rozważyć leczenie bisfosfonianami w celu zahamowania utraty masy kostnej.

Specjalne ostrzeżenia ogólne przy stosowaniu anastrozolu

Anastrozol jest wskazany wyłącznie dla kobiet po menopauzie. Stosowanie u pacjentek przed menopauzą jest przeciwwskazane. W przypadku wątpliwości dotyczących stanu hormonalnego pacjentek, konieczne jest wykonanie oznaczeń stężenia hormonów: hormonu luteinizującego (LH), hormonu folikulotropowego (FSH) i/lub estradiolu w celu potwierdzenia menopauzy. Nie są dostępne dane kliniczne dotyczące jednoczesnego stosowania anastrozolu z analogami LHRH.1 2

Należy unikać jednoczesnego stosowania tamoksyfenu lub produktów zawierających estrogeny z anastrozolem, ponieważ może to zmniejszać jego działanie farmakologiczne. Takie połączenie może obniżać skuteczność terapeutyczną anastrozolu.3 4

Wpływ na gęstość mineralną kości

Anastrozol powoduje zmniejszenie stężenia estrogenów we krwi, co w konsekwencji może powodować zmniejszenie gęstości mineralnej kości. Ten mechanizm może prowadzić do zwiększonego ryzyka złamań kości u leczonych pacjentek. Efekt ten powinien być brany pod uwagę szczególnie u kobiet z wyjściowo obniżoną gęstością mineralną kości.5 6

Kobiety z rozpoznaną osteoporozą lub podwyższonym ryzykiem jej wystąpienia powinny mieć wykonane badanie densytometryczne kości przed rozpoczęciem leczenia anastrozolem. Badanie to należy regularnie powtarzać podczas całego okresu terapii w celu monitorowania ewentualnych zmian w gęstości mineralnej kości.7 8

W przypadku wystąpienia wskazań, należy rozpocząć leczenie lub profilaktykę osteoporozy i regularnie monitorować ich skuteczność. Szczególnie istotne jest rozważenie zastosowania leków specjalistycznych, takich jak bisfosfoniany, które mogą zahamować utratę składników mineralnych kości spowodowaną stosowaniem anastrozolu u pacjentek po menopauzie.9 10

Pacjentki z zaburzeniami czynności wątroby

Anastrozol nie był przedmiotem badań klinicznych u pacjentek z rakiem piersi z umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby. U pacjentek z niewydolnością wątroby może zwiększyć się ekspozycja na anastrozol, co wymaga szczególnej uwagi w trakcie leczenia.11 12

Przy stosowaniu anastrozolu u pacjentek z umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby należy zachować szczególną ostrożność. Decyzja o leczeniu powinna być oparta na indywidualnej ocenie stosunku korzyści do ryzyka dla każdej pacjentki.13 14

Pacjentki z zaburzeniami czynności nerek

Anastrozol nie był przedmiotem badań klinicznych u pacjentek z rakiem piersi z umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami czynności nerek. U pacjentek z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (GFR < 30 ml/min) nie stwierdzono zwiększonej ekspozycji na anastrozol, jednak należy zachować ostrożność podczas stosowania leku w tej grupie pacjentek.15 16

U pacjentek z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek anastrozol należy stosować z zachowaniem ostrożności, rozważając stosunek korzyści do ryzyka terapii.17 18

Stosowanie u dzieci i młodzieży

Anastrozol nie jest zalecany do stosowania u dzieci i młodzieży ze względu na niewystarczające dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania i skuteczności w tej grupie pacjentów.19 20

Anastrozol nie powinien być stosowany u chłopców z niedoborem hormonu wzrostu w połączeniu z terapią hormonem wzrostu. W głównym badaniu klinicznym nie wykazano skuteczności i nie ustalono bezpieczeństwa stosowania w tej grupie pacjentów.21 22

Ze względu na fakt, że anastrozol zmniejsza stężenie estradiolu, nie wolno go stosować u dziewcząt z niedoborem hormonu wzrostu jako uzupełnienia leczenia hormonem wzrostu. Należy podkreślić, że długoterminowe dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania u dzieci i młodzieży są niedostępne.23 24

Nadwrażliwość na laktozę i zawartość sodu

Wszystkie preparaty zawierające anastrozol zawierają laktozę jako substancję pomocniczą. Produkty te nie powinny być stosowane u pacjentek z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, całkowitym niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.25 26

W odniesieniu do zawartości sodu, produkty zawierające anastrozol zawierają mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na tabletkę, co oznacza, że zasadniczo uznaje się je za „wolne od sodu”.27 28

Zawartość substancji pomocniczych w poszczególnych preparatach z anastrozolem

Nazwa preparatu Zawartość laktozy jednowodnej na tabletkę Klasyfikacja zawartości sodu
Anastrozol Bluefish 93 mg Wolny od sodu (<1 mmol)
Anastrozol Teva 87 mg Nie określono w dokumentacji
Anastrozole Eugia 91 mg Wolny od sodu (<1 mmol)
Apo-Nastrol 91 mg Wolny od sodu (<1 mmol)
Arimidex 93 mg Wolny od sodu (<1 mmol)
Atrozol 90 mg Wolny od sodu (<1 mmol)
Egistrozol 93 mg Wolny od sodu (<1 mmol)

29 30 31 32 33 34 35

Dodatkowe środki ostrożności

Podczas leczenia anastrozolem należy przestrzegać następujących zaleceń i środków ostrożności:

  • Stosować wyłącznie u kobiet po menopauzie – w razie wątpliwości należy wykonać badania hormonalne potwierdzające stan pomenopauzalny36
  • Unikać jednoczesnego stosowania z tamoksyfenem lub lekami zawierającymi estrogeny37
  • Monitorować gęstość mineralną kości, zwłaszcza u pacjentek z osteoporozą lub podwyższonym ryzykiem jej wystąpienia38
  • Rozważyć stosowanie bisfosfonianów u pacjentek zagrożonych utratą gęstości mineralnej kości39
  • Zachować ostrożność u pacjentek z umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby40
  • Zachować ostrożność u pacjentek z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (GFR < 30 ml/min)41
  • Nie stosować u dzieci i młodzieży ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności42
  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl