Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Agomelatyna
Agomelatyna, stosowana w leczeniu depresji, wiąże się z ryzykiem uszkodzenia wątroby, w tym niewydolności wątroby, zapalenia i żółtaczki, szczególnie w pierwszych miesiącach terapii. Zgłaszano przypadki wzrostu aktywności enzymów wątrobowych (aminotransferaz) powyżej 10-krotnej wartości górnej granicy normy, a także przypadki zakończone zgonem lub koniecznością przeszczepienia wątroby u pacjentów z czynnikami ryzyka, takimi jak otyłość, niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby, cukrzyca czy nadużywanie alkoholu. Przed rozpoczęciem leczenia należy wykonać badania czynności wątroby, a terapię nie rozpoczynać, jeśli wartości AlAT i/lub AspAT przekraczają 3-krotną górną granicę normy. Monitorowanie enzymów wątrobowych powinno odbywać się przed leczeniem oraz po 3, 6, 12 i 24 tygodniach, a także przy każdej zmianie dawki i w razie klinicznej potrzeby. W przypadku wzrostu aktywności aminotransferaz powyżej 3-krotnej normy lub wystąpienia objawów uszkodzenia wątroby (np. żółtaczka, ciemny mocz, ból w prawym górnym kwadrancie brzucha) leczenie należy natychmiast przerwać.
Monitorowanie czynności wątroby
U pacjentów leczonych agomelatyną, po wprowadzeniu leku do obrotu zgłaszano przypadki uszkodzenia wątroby, w tym niewydolność wątroby. Odnotowano wyjątkowe przypadki zakończone zgonem lub wymagające przeszczepienia wątroby u pacjentów z czynnikami ryzyka uszkodzenia wątroby. Obserwowano również zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych powyżej 10-krotnej wartości górnej granicy prawidłowego zakresu, zapalenie wątroby i żółtaczkę. Większość tych przypadków wystąpiła w pierwszych miesiącach leczenia. Uszkodzenie wątroby następuje głównie na poziomie hepatocytów, przy czym aktywności aminotransferaz w surowicy zwykle powracają do poziomów prawidłowych po przerwaniu stosowania agomelatyny.1
Przed rozpoczęciem leczenia należy zachować ostrożność, a przez cały okres terapii uważnie monitorować wszystkich pacjentów, zwłaszcza tych z czynnikami ryzyka uszkodzenia wątroby lub jednocześnie stosujących produkty lecznicze związane z ryzykiem uszkodzenia wątroby.2
Przed rozpoczęciem leczenia
U pacjentów z czynnikami ryzyka uszkodzenia wątroby, np.: z otyłością, nadwagą, niealkoholową chorobą stłuszczeniową wątroby, cukrzycą, z zaburzeniami spowodowanymi spożywaniem alkoholu i (lub) spożywających znaczne ilości alkoholu oraz jednocześnie leczonych produktami leczniczymi, których stosowanie niesie ryzyko uszkodzenia wątroby, leczenie agomelatyną można zalecać tylko po ostrożnym rozważeniu korzyści i ryzyka.3
U wszystkich pacjentów należy przeprowadzić badania czynności wątroby, a leczenia nie należy rozpoczynać u pacjentów z wartościami AlAT i (lub) AspAT >3-krotnej wartości górnej granicy prawidłowego zakresu (patrz punkt 4.3). Należy zachować ostrożność, podając agomelatynę pacjentom, u których przed leczeniem aktywność aminotransferaz była zwiększona (>wartości górnej granicy prawidłowego zakresu i ≤3-krotnej wartości górnej granicy prawidłowego zakresu).3-krotnej wartości górnej granicy prawidłowego zakresu (patrz punkt 4.3). Należy zachować ostrożność, podając agomelatynę pacjentom, u których przed leczeniem aktywność aminotransferaz była zwiększona (>wartości górnej granicy prawidłowego zakresu i ≤3-krotnej wartości górnej granicy prawidłowego zakresu).”>4
Schemat badań czynności wątroby
Czynność wątroby należy badać według następującego schematu:
- przed rozpoczęciem leczenia
- następnie:
- po około 3 tygodniach
- po około 6 tygodniach (koniec ostrej fazy)
- po około 12 i 24 tygodniach (koniec fazy podtrzymującej)
- oraz później, kiedy jest to klinicznie wskazane
5
Zwiększając dawkę należy ponownie przeprowadzić badania czynności wątroby z tą samą częstością, jak podczas rozpoczynania leczenia. U każdego pacjenta, u którego wystąpi zwiększenie aktywności aminotransferaz w surowicy, należy w ciągu 48 godzin powtórzyć badania czynności wątroby.6
Postępowanie w trakcie leczenia
Leczenie agomelatyną należy natychmiast przerwać, jeśli:
- u pacjenta wystąpią objawy przedmiotowe lub podmiotowe potencjalnego uszkodzenia wątroby (takie jak ciemno zabarwiony mocz, jasny kał, zażółcenie skóry lub oczu, ból w prawej górnej części brzucha, wystąpienie utrzymującego się i niewyjaśnionego zmęczenia).
- aktywność aminotransferaz w surowicy 3-krotnie przekracza górny zakres normy.
7
Po przerwaniu leczenia agomelatyną należy powtarzać badania czynności wątroby, dopóki aktywność aminotransferaz w surowicy nie powróci do normy.8
Stosowanie w szczególnych grupach pacjentów
Dzieci i młodzież
Nie zaleca się agomelatyny w leczeniu depresji u pacjentów w wieku poniżej 18 lat, ponieważ nie ustalono bezpieczeństwa ani skuteczności agomelatyny w tej grupie wiekowej. W badaniach klinicznych dzieci i młodzieży leczonych innymi lekami przeciwdepresyjnymi częściej obserwowano zachowania związane z samobójstwem (próby samobójcze i myśli samobójcze) oraz wrogość (głównie agresja, sprzeciw i gniew) niż u pacjentów otrzymujących placebo.9
Pacjenci w podeszłym wieku
Nie udokumentowano działania agomelatyny u pacjentów ≥75 lat, z tego względu agomelatyna nie powinna być stosowana przez pacjentów z tej grupy wiekowej.10
Pacjenci w podeszłym wieku z otępieniem
Agomelatyna nie powinna być stosowana w leczeniu dużych epizodów depresyjnych u pacjentów w podeszłym wieku z otępieniem, ponieważ nie ustalono bezpieczeństwa i skuteczności agomelatyny w tej grupie pacjentów.11
Choroba afektywna dwubiegunowa, mania, hipomania
Agomelatyna powinna być stosowana z ostrożnością u pacjentów z chorobą afektywną dwubiegunową, manią lub hipomanią w wywiadzie, a leczenie należy przerwać, jeżeli u pacjenta wystąpią objawy manii.12
Ryzyko samobójstwa
Depresja jest związana ze zwiększonym ryzykiem myśli samobójczych, samookaleczeń i samobójstwa (zdarzenia związane z samobójstwem). Ryzyko to utrzymuje się do czasu uzyskania znaczącej remisji. Poprawa może nie wystąpić w ciągu pierwszych tygodni leczenia a nawet dłużej, dlatego pacjentów należy ściśle obserwować, aż do uzyskania znaczącej poprawy.13
Z doświadczeń klinicznych wynika, że ryzyko samobójstwa może zwiększyć się we wczesnych etapach powrotu do zdrowia. Pacjenci z zachowaniami samobójczymi w wywiadzie lub przejawiający przed rozpoczęciem leczenia znacznego stopnia skłonności samobójcze, należą do grupy zwiększonego ryzyka wystąpienia myśli samobójczych lub prób samobójczych i powinni być uważnie obserwowani podczas leczenia.14
Metaanaliza kontrolowanych placebo badań klinicznych, dotyczących leków przeciwdepresyjnych stosowanych u dorosłych pacjentów z zaburzeniami psychicznymi wykazała u pacjentów w wieku poniżej 25 lat zwiększone (w porównaniu z placebo) ryzyko zachowań samobójczych.15
W trakcie leczenia, zwłaszcza na początku terapii i po zmianach dawki, należy ściśle obserwować pacjentów, szczególnie z grupy wysokiego ryzyka. Pacjentów (oraz ich opiekunów) należy powiadomić o konieczności obserwowania jakiegokolwiek klinicznego pogorszenia stanu, zachowań lub myśli samobójczych i niezwykłych zmian w zachowaniu oraz natychmiastowego zwrócenia się o poradę lekarską, jeśli te objawy wystąpią.16
Interakcje z inhibitorami CYP1A2
Należy zachować ostrożność stosując agomelatynę z umiarkowanymi inhibitorami CYP1A2 (np. propranololem, enoksacyną), ponieważ może to powodować zwiększoną ekspozycję na agomelatynę.17
Zawartość sodu
Produkty lecznicze zawierające agomelatynę zawierają mniej niż 1 mmol sodu (23 mg) na tabletkę, to znaczy produkt uznaje się za „wolny od sodu”.18
Schemat badania czynności wątroby
| Moment badania | Zalecenie |
|---|---|
| Przed rozpoczęciem leczenia | Badanie wyjściowe u wszystkich pacjentów |
| Po około 3 tygodniach | Kontrola aktywności enzymów wątrobowych |
| Po około 6 tygodniach (koniec ostrej fazy) | Kontrola aktywności enzymów wątrobowych |
| Po około 12 tygodniach | Kontrola aktywności enzymów wątrobowych |
| Po około 24 tygodniach (koniec fazy podtrzymującej) | Kontrola aktywności enzymów wątrobowych |
| Później | Kiedy jest to klinicznie wskazane |
| Przy zwiększeniu dawki | Kontrola z tą samą częstością jak podczas rozpoczynania leczenia |
| W przypadku zwiększenia aktywności aminotransferaz | Powtórzenie badań w ciągu 48 godzin |
19
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania