Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Agomelatyna

Agomelatyna, stosowana w leczeniu depresji, wiąże się z ryzykiem uszkodzenia wątroby, w tym niewydolności wątroby, zapalenia i żółtaczki, szczególnie w pierwszych miesiącach terapii. Zgłaszano przypadki wzrostu aktywności enzymów wątrobowych (aminotransferaz) powyżej 10-krotnej wartości górnej granicy normy, a także przypadki zakończone zgonem lub koniecznością przeszczepienia wątroby u pacjentów z czynnikami ryzyka, takimi jak otyłość, niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby, cukrzyca czy nadużywanie alkoholu. Przed rozpoczęciem leczenia należy wykonać badania czynności wątroby, a terapię nie rozpoczynać, jeśli wartości AlAT i/lub AspAT przekraczają 3-krotną górną granicę normy. Monitorowanie enzymów wątrobowych powinno odbywać się przed leczeniem oraz po 3, 6, 12 i 24 tygodniach, a także przy każdej zmianie dawki i w razie klinicznej potrzeby. W przypadku wzrostu aktywności aminotransferaz powyżej 3-krotnej normy lub wystąpienia objawów uszkodzenia wątroby (np. żółtaczka, ciemny mocz, ból w prawym górnym kwadrancie brzucha) leczenie należy natychmiast przerwać.

Monitorowanie czynności wątroby

U pacjentów leczonych agomelatyną, po wprowadzeniu leku do obrotu zgłaszano przypadki uszkodzenia wątroby, w tym niewydolność wątroby. Odnotowano wyjątkowe przypadki zakończone zgonem lub wymagające przeszczepienia wątroby u pacjentów z czynnikami ryzyka uszkodzenia wątroby. Obserwowano również zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych powyżej 10-krotnej wartości górnej granicy prawidłowego zakresu, zapalenie wątroby i żółtaczkę. Większość tych przypadków wystąpiła w pierwszych miesiącach leczenia. Uszkodzenie wątroby następuje głównie na poziomie hepatocytów, przy czym aktywności aminotransferaz w surowicy zwykle powracają do poziomów prawidłowych po przerwaniu stosowania agomelatyny.1

Przed rozpoczęciem leczenia należy zachować ostrożność, a przez cały okres terapii uważnie monitorować wszystkich pacjentów, zwłaszcza tych z czynnikami ryzyka uszkodzenia wątroby lub jednocześnie stosujących produkty lecznicze związane z ryzykiem uszkodzenia wątroby.2

Przed rozpoczęciem leczenia

U pacjentów z czynnikami ryzyka uszkodzenia wątroby, np.: z otyłością, nadwagą, niealkoholową chorobą stłuszczeniową wątroby, cukrzycą, z zaburzeniami spowodowanymi spożywaniem alkoholu i (lub) spożywających znaczne ilości alkoholu oraz jednocześnie leczonych produktami leczniczymi, których stosowanie niesie ryzyko uszkodzenia wątroby, leczenie agomelatyną można zalecać tylko po ostrożnym rozważeniu korzyści i ryzyka.3

U wszystkich pacjentów należy przeprowadzić badania czynności wątroby, a leczenia nie należy rozpoczynać u pacjentów z wartościami AlAT i (lub) AspAT >3-krotnej wartości górnej granicy prawidłowego zakresu (patrz punkt 4.3). Należy zachować ostrożność, podając agomelatynę pacjentom, u których przed leczeniem aktywność aminotransferaz była zwiększona (>wartości górnej granicy prawidłowego zakresu i ≤3-krotnej wartości górnej granicy prawidłowego zakresu).3-krotnej wartości górnej granicy prawidłowego zakresu (patrz punkt 4.3). Należy zachować ostrożność, podając agomelatynę pacjentom, u których przed leczeniem aktywność aminotransferaz była zwiększona (>wartości górnej granicy prawidłowego zakresu i ≤3-krotnej wartości górnej granicy prawidłowego zakresu).”>4

Schemat badań czynności wątroby

Czynność wątroby należy badać według następującego schematu:

  • przed rozpoczęciem leczenia
  • następnie:
    • po około 3 tygodniach
    • po około 6 tygodniach (koniec ostrej fazy)
    • po około 12 i 24 tygodniach (koniec fazy podtrzymującej)
    • oraz później, kiedy jest to klinicznie wskazane

5

Zwiększając dawkę należy ponownie przeprowadzić badania czynności wątroby z tą samą częstością, jak podczas rozpoczynania leczenia. U każdego pacjenta, u którego wystąpi zwiększenie aktywności aminotransferaz w surowicy, należy w ciągu 48 godzin powtórzyć badania czynności wątroby.6

Postępowanie w trakcie leczenia

Leczenie agomelatyną należy natychmiast przerwać, jeśli:

  • u pacjenta wystąpią objawy przedmiotowe lub podmiotowe potencjalnego uszkodzenia wątroby (takie jak ciemno zabarwiony mocz, jasny kał, zażółcenie skóry lub oczu, ból w prawej górnej części brzucha, wystąpienie utrzymującego się i niewyjaśnionego zmęczenia).
  • aktywność aminotransferaz w surowicy 3-krotnie przekracza górny zakres normy.

7

Po przerwaniu leczenia agomelatyną należy powtarzać badania czynności wątroby, dopóki aktywność aminotransferaz w surowicy nie powróci do normy.8

Stosowanie w szczególnych grupach pacjentów

Dzieci i młodzież

Nie zaleca się agomelatyny w leczeniu depresji u pacjentów w wieku poniżej 18 lat, ponieważ nie ustalono bezpieczeństwa ani skuteczności agomelatyny w tej grupie wiekowej. W badaniach klinicznych dzieci i młodzieży leczonych innymi lekami przeciwdepresyjnymi częściej obserwowano zachowania związane z samobójstwem (próby samobójcze i myśli samobójcze) oraz wrogość (głównie agresja, sprzeciw i gniew) niż u pacjentów otrzymujących placebo.9

Pacjenci w podeszłym wieku

Nie udokumentowano działania agomelatyny u pacjentów ≥75 lat, z tego względu agomelatyna nie powinna być stosowana przez pacjentów z tej grupy wiekowej.10

Pacjenci w podeszłym wieku z otępieniem

Agomelatyna nie powinna być stosowana w leczeniu dużych epizodów depresyjnych u pacjentów w podeszłym wieku z otępieniem, ponieważ nie ustalono bezpieczeństwa i skuteczności agomelatyny w tej grupie pacjentów.11

Choroba afektywna dwubiegunowa, mania, hipomania

Agomelatyna powinna być stosowana z ostrożnością u pacjentów z chorobą afektywną dwubiegunową, manią lub hipomanią w wywiadzie, a leczenie należy przerwać, jeżeli u pacjenta wystąpią objawy manii.12

Ryzyko samobójstwa

Depresja jest związana ze zwiększonym ryzykiem myśli samobójczych, samookaleczeń i samobójstwa (zdarzenia związane z samobójstwem). Ryzyko to utrzymuje się do czasu uzyskania znaczącej remisji. Poprawa może nie wystąpić w ciągu pierwszych tygodni leczenia a nawet dłużej, dlatego pacjentów należy ściśle obserwować, aż do uzyskania znaczącej poprawy.13

Z doświadczeń klinicznych wynika, że ryzyko samobójstwa może zwiększyć się we wczesnych etapach powrotu do zdrowia. Pacjenci z zachowaniami samobójczymi w wywiadzie lub przejawiający przed rozpoczęciem leczenia znacznego stopnia skłonności samobójcze, należą do grupy zwiększonego ryzyka wystąpienia myśli samobójczych lub prób samobójczych i powinni być uważnie obserwowani podczas leczenia.14

Metaanaliza kontrolowanych placebo badań klinicznych, dotyczących leków przeciwdepresyjnych stosowanych u dorosłych pacjentów z zaburzeniami psychicznymi wykazała u pacjentów w wieku poniżej 25 lat zwiększone (w porównaniu z placebo) ryzyko zachowań samobójczych.15

W trakcie leczenia, zwłaszcza na początku terapii i po zmianach dawki, należy ściśle obserwować pacjentów, szczególnie z grupy wysokiego ryzyka. Pacjentów (oraz ich opiekunów) należy powiadomić o konieczności obserwowania jakiegokolwiek klinicznego pogorszenia stanu, zachowań lub myśli samobójczych i niezwykłych zmian w zachowaniu oraz natychmiastowego zwrócenia się o poradę lekarską, jeśli te objawy wystąpią.16

Interakcje z inhibitorami CYP1A2

Należy zachować ostrożność stosując agomelatynę z umiarkowanymi inhibitorami CYP1A2 (np. propranololem, enoksacyną), ponieważ może to powodować zwiększoną ekspozycję na agomelatynę.17

Zawartość sodu

Produkty lecznicze zawierające agomelatynę zawierają mniej niż 1 mmol sodu (23 mg) na tabletkę, to znaczy produkt uznaje się za „wolny od sodu”.18

Schemat badania czynności wątroby

Moment badania Zalecenie
Przed rozpoczęciem leczenia Badanie wyjściowe u wszystkich pacjentów
Po około 3 tygodniach Kontrola aktywności enzymów wątrobowych
Po około 6 tygodniach (koniec ostrej fazy) Kontrola aktywności enzymów wątrobowych
Po około 12 tygodniach Kontrola aktywności enzymów wątrobowych
Po około 24 tygodniach (koniec fazy podtrzymującej) Kontrola aktywności enzymów wątrobowych
Później Kiedy jest to klinicznie wskazane
Przy zwiększeniu dawki Kontrola z tą samą częstością jak podczas rozpoczynania leczenia
W przypadku zwiększenia aktywności aminotransferaz Powtórzenie badań w ciągu 48 godzin

19

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl