Działania niepożądane
Tracutil

Preparat Tracutil, będący koncentratem do infuzji zawierającym mikroelementy takie jak żelazo (35 mikromoli/ampułkę, 2000 mikrogramów/ampułkę) oraz jod (1,0 mikromol/ampułkę, 127 mikrogramów/ampułkę), wymaga szczególnej uwagi ze względu na ryzyko wystąpienia poważnych działań niepożądanych. Najpoważniejszym powikłaniem jest reakcja anafilaktyczna po pozajelitowym podaniu żelaza, objawiająca się m.in. obrzękiem krtani, skurczem oskrzeli, spadkiem ciśnienia tętniczego i utratą przytomności, która wymaga natychmiastowej interwencji medycznej. Ponadto, jod może wywoływać reakcje alergiczne o różnym nasileniu, od wysypki i świądu po obrzęk błon śluzowych i objawy ogólnoustrojowe, szczególnie u pacjentów z nadwrażliwością na ten pierwiastek lub chorobami tarczycy.

Działania niepożądane leku Tracutil

Tracutil to koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji zawierający zestaw pierwiastków śladowych, w tym żelazo, cynk, mangan, miedź, chrom, selen, molibden, jod i fluor. Pomimo istotnej roli tych mikroelementów w funkcjonowaniu organizmu, stosowanie preparatu Tracutil może wiązać się z wystąpieniem działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii pacjenta.1

Reakcje zagrażające życiu

W literaturze medycznej odnotowano pojedyncze przypadki zagrażających życiu reakcji anafilaktycznych związanych z pozajelitowym podawaniem żelaza, które jest jednym z głównych składników preparatu Tracitul (35 mikromoli/ampułkę, co odpowiada 2000 mikrogramom/ampułkę). Reakcje anafilaktyczne stanowią najpoważniejsze powikłanie terapii i wymagają natychmiastowej interwencji medycznej.2

Reakcje alergiczne

Jod zawarty w preparacie (1,0 mikromol/ampułkę, co odpowiada 127 mikrogramom/ampułkę) może być przyczyną wystąpienia reakcji alergicznych u pacjentów z nadwrażliwością na ten pierwiastek. Reakcje te mogą mieć różne nasilenie – od łagodnych objawów skórnych po ciężkie reakcje systemowe.3

Monitorowanie bezpieczeństwa po wprowadzeniu do obrotu

Po dopuszczeniu preparatu Tracitul do obrotu istotnym elementem oceny jego bezpieczeństwa jest ciągłe monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka. W ramach tego procesu personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane związane ze stosowaniem leku.4

Zgłoszenia należy kierować do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:5

  • Adres: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
  • Telefon: + 48 22 49 21 301
  • Faks: + 48 22 49 21 309
  • Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl

Szczegółowe zagrożenia związane z działaniami niepożądanymi

Reakcje anafilaktyczne po podaniu żelaza

Reakcje anafilaktyczne po podaniu pozajelitowym żelaza stanowią najpoważniejsze powikłanie terapii preparatem Tracutil. Mogą one wystąpić nagle i prowadzić do stanów zagrażających życiu. Klinicznie mogą objawiać się jako:6

  • Objawy skórne: pokrzywka, świąd, zaczerwienienie skóry
  • Objawy oddechowe: skurcz oskrzeli, duszność, obrzęk krtani
  • Objawy sercowo-naczyniowe: spadek ciśnienia tętniczego, tachykardia, zapaść krążeniowa
  • Objawy neurologiczne: zawroty głowy, utrata przytomności

Reakcje alergiczne na jod

Reakcje alergiczne na jod zawarty w preparacie Tracutil (1,0 mikromol/ampułkę) mogą manifestować się w różny sposób, od łagodnych objawów po ciężkie reakcje systemowe.7 Do najczęstszych objawów należą:

  • Objawy skórne: wysypka, świąd, rumień
  • Obrzęk błon śluzowych: obrzęk warg, języka, gardła
  • Objawy ze strony przewodu pokarmowego: nudności, wymioty, biegunka
  • Objawy ogólnoustrojowe: gorączka, złe samopoczucie

Czynniki ryzyka wystąpienia działań niepożądanych

Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z:

  • Wywiadem alergicznym, zwłaszcza w kierunku nadwrażliwości na pierwiastki śladowe
  • Chorobami tarczycy – ze względu na zawartość jodu w preparacie
  • Zaburzeniami gospodarki żelazem – w przypadku ryzyka przeładowania żelazem
  • Zaburzeniami funkcji wątroby i nerek – ze względu na metabolizm i wydalanie pierwiastków śladowych

Tabela działań niepożądanych

Działanie niepożądane Opis Częstotliwość występowania Związek z substancją czynną
Reakcje anafilaktyczne Nagła, zagrażająca życiu reakcja nadwrażliwości z objawami takimi jak: obrzęk krtani, duszność, skurcz oskrzeli, spadek ciśnienia tętniczego, tachykardia, zapaść krążeniowa, utrata przytomności Bardzo rzadko (pojedyncze przypadki) Żelazo (35 mikromoli/ampułkę, 2000 mikrogramów/ampułkę)
Reakcje alergiczne Reakcje nadwrażliwości o różnym nasileniu, od łagodnych objawów skórnych (wysypka, świąd, rumień) po obrzęk błon śluzowych i objawy ogólnoustrojowe Nieznana (brak dokładnych danych) Jod (1,0 mikromol/ampułkę, 127 mikrogramów/ampułkę)

Postępowanie w przypadku wystąpienia działań niepożądanych

Postępowanie w przypadku reakcji anafilaktycznych

W przypadku wystąpienia objawów reakcji anafilaktycznej po podaniu preparatu Tracutil należy:8

  1. Natychmiast przerwać infuzję
  2. Zapewnić drożność dróg oddechowych
  3. Podać adrenalinę (zgodnie z protokołem resuscytacyjnym)
  4. Zastosować tlenoterapię
  5. Podać leki antyhistaminowe i glikokortykosteroidy
  6. Monitorować parametry życiowe pacjenta
  7. W razie potrzeby wdrożyć zaawansowane procedury resuscytacyjne

Postępowanie w przypadku reakcji alergicznych

W przypadku wystąpienia reakcji alergicznych na jod zawarty w preparacie Tracutil należy:9

  1. Przerwać podawanie preparatu
  2. Zastosować leki antyhistaminowe
  3. W przypadku nasilonych objawów rozważyć podanie glikokortykosteroidów
  4. Monitorować stan pacjenta
  5. W przypadku ponownego włączenia suplementacji pierwiastków śladowych rozważyć preparat niezawierający jodu

Należy pamiętać, że skuteczne zapobieganie i leczenie działań niepożądanych preparatu Tracutil wymaga dokładnej oceny stanu pacjenta przed rozpoczęciem terapii, monitorowania podczas leczenia oraz natychmiastowej reakcji na pierwsze objawy niepożądane. W przypadku zaobserwowania jakichkolwiek działań niepożądanych, w tym niewymienionych w charakterystyce produktu leczniczego, należy je zgłosić do odpowiednich organów nadzoru.10

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl