Specjalne ostrzeżenia
Tobrosopt-DEX

Produkt leczniczy Tobrosopt-DEX, zawierający tobramycynę (3 mg/ml) i deksametazon (1 mg/ml), jest przeznaczony wyłącznie do stosowania miejscowego w postaci kropli do oczu. Należy zwrócić szczególną uwagę na ryzyko nadwrażliwości na aminoglikozydy, które może manifestować się od łagodnych reakcji skórnych (rumień, świąd, pokrzywka, wysypka) po ciężkie reakcje anafilaktyczne i rzekomoanafilaktyczne. W przypadku wystąpienia objawów nadwrażliwości należy natychmiast przerwać terapię. Istotne jest również monitorowanie pacjentów stosujących jednocześnie aminoglikozydy miejscowo i ogólnie ze względu na ryzyko kumulacji działań niepożądanych, takich jak neurotoksyczność, ototoksyczność i nefrotoksyczność. Przedłużone stosowanie powyżej 24 dni lub zwiększona częstość podawania może prowadzić do poważnych powikłań ocznych, w tym podwyższenia ciśnienia wewnątrzgałkowego, jaskry, uszkodzenia nerwu wzrokowego, zmniejszenia ostrości widzenia, ograniczenia pola widzenia oraz tylnej zaćmy podtorebkowej.

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania Tobrosopt-DEX

Produkt leczniczy Tobrosopt-DEX w postaci kropli do oczu, zawiesina ((3 mg + 1 mg)/ml) przeznaczony jest wyłącznie do stosowania do oczu. Podczas terapii tym lekiem należy zwrócić uwagę na szereg istotnych kwestii związanych z bezpieczeństwem stosowania.1

Nadwrażliwość na aminoglikozydy

U niektórych pacjentów może wystąpić nadwrażliwość na aminoglikozydy stosowane miejscowo. Objawy nadwrażliwości mogą mieć różne nasilenie, począwszy od reakcji miejscowych, aż po reakcje uogólnione, takie jak:2

  • Rumień – zaczerwienienie skóry
  • Świąd – uczucie swędzenia
  • Pokrzywka – wykwity skórne z obrzękiem
  • Wysypka skórna – zmiany skórne o różnym charakterze
  • Reakcja anafilaktyczna – ciężka, zagrażająca życiu reakcja alergiczna
  • Reakcja rzekomoanafilaktyczna – przypominająca reakcję anafilaktyczną, ale o innym mechanizmie
  • Reakcja pęcherzowa – zmiany skórne z tworzeniem pęcherzy

W przypadku wystąpienia jakiejkolwiek reakcji nadwrażliwości w trakcie stosowania Tobrosopt-DEX, należy natychmiast przerwać jego stosowanie.3

Należy również wziąć pod uwagę możliwość wystąpienia krzyżowej nadwrażliwości na inne aminoglikozydy. Pacjenci wykazujący nadwrażliwość na tobramycynę mogą również reagować nadwrażliwością na inne aminoglikozydy stosowane zarówno miejscowo, jak i ogólnoustrojowo.4

Działania niepożądane aminoglikozydów

U pacjentów otrzymujących ogólnoustrojowe leczenie aminoglikozydami obserwowano występowanie poważnych działań niepożądanych, takich jak:5

  • Neurotoksyczność – uszkodzenie układu nerwowego
  • Ototoksyczność – uszkodzenie narządu słuchu
  • Nefrotoksyczność – uszkodzenie nerek

Należy zachować szczególną ostrożność podczas jednoczesnego miejscowego i ogólnego stosowania aminoglikozydów ze względu na możliwość kumulacji działań niepożądanych.6

Długotrwałe stosowanie produktu

Przedłużone stosowanie produktu Tobrosopt-DEX (ponad 24 dni – okres dłuższy niż zastosowany w badaniach klinicznych) lub zwiększona częstość podawania mogą prowadzić do szeregu poważnych powikłań ocznych, takich jak:7

  • Podwyższenie ciśnienia wewnątrzgałkowego – wzrost ciśnienia wewnątrz gałki ocznej
  • Jaskra – choroba oczu związana z wysokim ciśnieniem wewnątrzgałkowym
  • Uszkodzenie nerwu wzrokowego – prowadzące do nieodwracalnego pogorszenia widzenia
  • Zmniejszenie ostrości wzroku – pogorszenie widzenia
  • Ograniczenie pola widzenia – zawężenie obszaru widzenia
  • Tylna zaćma podtorebkowa – zmętnienie soczewki w jej tylnej części

U pacjentów poddawanych długoterminowemu leczeniu kortykosteroidami stosowanymi do oczu należy regularnie i często kontrolować ciśnienie wewnątrzgałkowe.8

Szczególne grupy pacjentów

Szczególną uwagę należy zwrócić na dzieci, u których ryzyko podwyższenia ciśnienia wewnątrzgałkowego wywołanego stosowaniem kortykosteroidów może być większe i może wystąpić szybciej niż u dorosłych.9

Ryzyko rozwoju nadciśnienia ocznego spowodowanego przyjmowaniem kortykosteroidów oraz tworzenia się zaćmy jest wyższe u pacjentów z chorobami współistniejącymi, takimi jak cukrzyca.10

Ogólnoustrojowe wchłanianie deksametazonu

Intensywne lub długotrwałe podawanie deksametazonu do oczu może prowadzić do jego ogólnoustrojowego wchłaniania, co może skutkować wystąpieniem:11

  • Zespołu Cushinga – stan spowodowany nadmiarem kortyzolu w organizmie
  • Zahamowania czynności nadnerczy – upośledzenie prawidłowej pracy nadnerczy

Szczególnie narażeni na te powikłania są:

  • Predysponowani pacjenci
  • Dzieci
  • Pacjenci leczeni inhibitorami CYP3A4 (w tym rytonawirem i kobicystatem)

W przypadku wystąpienia objawów ogólnoustrojowych należy stopniowo zakończyć leczenie, aby nie doprowadzić do nagłego odstawienia kortykosteroidów.12

Wpływ na odporność i infekcje

Kortykosteroidy mogą zmniejszać odporność na zakażenia bakteryjne, wirusowe, grzybicze lub pasożytnicze, a także ułatwiać ich rozwój. Mogą również maskować kliniczne objawy zakażenia, co utrudnia wczesne rozpoznanie i leczenie.13

U pacjentów z uporczywym owrzodzeniem rogówki należy podejrzewać występowanie zakażenia grzybiczego. W razie potwierdzenia zakażenia grzybiczego należy przerwać leczenie kortykosteroidami.14

Długotrwałe stosowanie antybiotyków, takich jak tobramycyna, może prowadzić do namnażania się drobnoustrojów opornych, w tym grzybów. W przypadku wystąpienia nadkażenia należy wdrożyć odpowiednie leczenie.15

Wpływ na gojenie uszkodzeń rogówki

Kortykosteroidy stosowane miejscowo do oczu mogą opóźniać gojenie uszkodzeń rogówki. Również miejscowo stosowane niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) mogą spowalniać i opóźniać proces gojenia.16

Jednoczesne stosowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych z miejscowo stosowanymi steroidami może zwiększać ryzyko wystąpienia problemów z gojeniem rogówki.17

Ryzyko perforacji

Podczas miejscowego stosowania steroidów w chorobach powodujących ścieńczenie rogówki lub twardówki opisywano przypadki perforacji – przerwania ciągłości tkanek oka. Dlatego należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z takimi schorzeniami.18

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl