Właściwości farmakodynamiczne leku Tobrexan

Produkt leczniczy Tobrexan zawiera substancję czynną tobramycynę w stężeniu 3 mg/ml w postaci kropli do oczu. Preparat należy do grupy farmakoterapeutycznej produktów okulistycznych stosowanych w zakażeniach oczu (kod ATC: S01A A12)¹.

Mechanizm działania

Tobramycyna jest silnym antybiotykiem aminoglikozydowym charakteryzującym się szybkim działaniem bakteriobójczym i szerokim spektrum aktywności przeciwbakteryjnej. Jej mechanizm działania polega na hamowaniu syntezy łańcuchów polipeptydowych na rybosomach bakteryjnych, co prowadzi do śmierci komórek bakteryjnych².

Aktywność przeciwbakteryjna in vitro

Aktywność tobramycyny in vitro jest określana przez minimalne stężenie hamujące (MIC), które stanowi miarę siły oddziaływania antybiotyku na poszczególne gatunki bakterii. Ze względu na bardzo niskie wartości MIC w odniesieniu do większości bakterii wywołujących zakażenia oka, tobramycyna jest uznawana za antybiotyk o szerokim spektrum działania³.

Interpretacja wrażliwości mikroorganizmów

Dla tobramycyny, podobnie jak dla innych antybiotyków, zostały określone graniczne wartości MIC, na podstawie których izolowane bakterie klasyfikuje się jako wrażliwe lub oporne. Wartości te uwzględniają zarówno wewnętrzną podatność szczepu, jak również parametry farmakodynamiczne, takie jak Cmax i AUC mierzone w surowicy po podaniu ogólnoustrojowym⁴.

Należy jednak podkreślić, że stosowanie wartości granicznych ustalonych dla terapii ogólnoustrojowej nie ma zastosowania w przypadku miejscowego podawania antybiotyku w wysokim stężeniu bezpośrednio do miejsca zakażenia. Zakażenia wywołane przez szczepy bakterii, które według kryteriów ogólnoustrojowych zostałyby zakwalifikowane jako oporne, w praktyce klinicznej są skutecznie leczone przy zastosowaniu miejscowym⁵.

Skuteczność kliniczna

Badania kliniczne z wykorzystaniem materiału pobranego od pacjentów z zakażeniami oka potwierdziły skuteczność miejscowo stosowanego roztworu tobramycyny przeciwko licznym patogenom, w tym również tym, które na podstawie ogólnoustrojowych wartości granicznych uznawane są za oporne⁶.

Spektrum działania przeciwbakteryjnego

Wyniki badań klinicznych potwierdziły skuteczność tobramycyny w leczeniu powierzchownych zakażeń oka wywołanych przez następujące patogeny⁷:

Bakterie Gram-dodatnie:

• Staphylococcus aureus (zarówno szczepy metycylino-wrażliwe, jak i oporne)⁸
• Staphylococcus epidermidis (zarówno szczepy metycylino-wrażliwe, jak i oporne)⁹
• Inne koagulazo-ujemne szczepy Staphylococcus¹⁰
• Streptococcus pneumoniae (zarówno szczepy penicylino-wrażliwe, jak i oporne)¹¹
• Inne szczepy Streptococcus¹²

Należy zaznaczyć, że fenotypowa oporność na antybiotyki beta-laktamowe (metycylinę, penicylinę) nie jest powiązana z fenotypową opornością na aminoglikozydy, a obie te cechy są niezależne od zjadliwości i patogeniczności szczepów bakteryjnych. Mimo że wiele szczepów gronkowców opornych na metycylinę wykazuje również oporność na tobramycynę i inne aminoglikozydy, to zakażenia wywołane przez izolaty określane jako oporne na podstawie wartości MIC są zazwyczaj skutecznie leczone przy zastosowaniu miejscowym tobramycyny¹³.

Bakterie Gram-ujemne:

• Acinetobacter spp.¹⁴
• Citrobacter spp.¹⁵
• Enterobacter spp.¹⁶
• Escherichia coli¹⁷
• Haemophilus influenzae¹⁸
• Klebsiella pneumoniae¹⁹
• Moraxella spp.²⁰
• Proteus mirabilis²¹
• Pseudomonas aeruginosa²²
• Serratia marcescens²³

Stosowanie u dzieci i młodzieży

W 10 badaniach klinicznych oceniających skuteczność i bezpieczeństwo stosowania tobramycyny w postaci kropli do oczu lub maści do oczu w leczeniu bakteryjnego zapalenia spojówek, zapalenia brzegów powiek oraz zapalenia brzegów powiek i spojówek wzięło udział ponad 600 pacjentów pediatrycznych w wieku od 1 do 18 lat. Ogólny profil bezpieczeństwa u pacjentów pediatrycznych był porównywalny do obserwowanego u osób dorosłych²⁴.

Ze względu na brak danych klinicznych, nie można określić zaleceń dotyczących dawkowania dla dzieci w wieku poniżej 1 roku²⁵.