Działania niepożądane
Spiriva 18 mcg
Bromek tiotropiowy, substancja czynna leku Spiriva, wykazuje działanie przeciwcholinergiczne, które może powodować różnorodne działania niepożądane, najczęściej suchość błony śluzowej jamy ustnej (około 4% pacjentów), będącą przyczyną przerwania terapii u 0,2% leczonych. Profil bezpieczeństwa oparty jest na danych z 28 badań klinicznych obejmujących 9647 pacjentów, z okresem leczenia od 4 tygodni do 4 lat. Do poważnych działań niepożądanych należą jaskra z podwyższonym ciśnieniem wewnątrzgałkowym, zaparcia, niedrożność jelit (w tym porażenna) oraz zatrzymanie moczu, które wymagają pilnej interwencji medycznej. Ryzyko wystąpienia działań niepożądanych wzrasta wraz z wiekiem, co wymaga szczególnej uwagi u pacjentów starszych. Działania niepożądane klasyfikowane są według MedDRA i obejmują m.in. zaburzenia neurologiczne (zawroty głowy, ból głowy), okulistyczne (niewyraźne widzenie, jaskra), sercowe (migotanie przedsionków, tachykardia), oddechowe (kaszel, skurcz oskrzeli), żołądkowo-jelitowe (suchość jamy ustnej, zaparcia, kandydoza) oraz skórne (wysypka, pokrzywka, reakcje anafilaktyczne).
Działania niepożądane leku Spiriva 18 mikrogramów
Bromek tiotropiowy, substancja czynna leku Spiriva, wykazuje działanie przeciwcholinergiczne, które może prowadzić do szeregu działań niepożądanych o różnym nasileniu i częstości występowania. Znajomość tych działań jest kluczowa dla prawidłowego monitorowania pacjentów podczas terapii1.
Profil bezpieczeństwa leku
Profil bezpieczeństwa produktu Spiriva został ustalony na podstawie danych z 28 badań klinicznych kontrolowanych placebo, obejmujących 9647 pacjentów przyjmujących tiotropium, z okresem leczenia wahającym się od czterech tygodni do czterech lat2. Najczęściej obserwowane działania niepożądane w badaniach klinicznych były związane z przeciwcholinergicznym działaniem substancji czynnej3.
Najczęstsze działania niepożądane
Wśród działań niepożądanych leku Spiriva najczęściej odnotowywano suchość błony śluzowej jamy ustnej, która wystąpiła u około 4% pacjentów, będąc jednocześnie przyczyną przerwania leczenia u 18 pacjentów (0,2%) spośród 9647 osób przyjmujących tiotropium4.
Ciężkie działania niepożądane
Do poważnych działań niepożądanych związanych z przeciwcholinergicznym działaniem produktu należą:5
- Jaskra – zwiększone ciśnienie wewnątrzgałkowe może prowadzić do uszkodzenia nerwu wzrokowego
- Zaparcia – mogące prowadzić do dyskomfortu i powikłań jelitowych
- Niedrożność jelit, w tym porażenna niedrożność jelit – stan wymagający pilnej interwencji medycznej
- Zatrzymanie moczu – może wymagać cewnikowania i stanowi poważne powikłanie, szczególnie u pacjentów z istniejącymi już zaburzeniami układu moczowego
Czynniki ryzyka działań niepożądanych
Wiek pacjenta jest istotnym czynnikiem wpływającym na częstość występowania działań niepożądanych o charakterze przeciwcholinergicznym. Wraz z wiekiem ryzyko wystąpienia tych objawów zwiększa się, co wymaga szczególnej uwagi przy stosowaniu leku u osób starszych6.
Tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych
Poniższa tabela przedstawia działania niepożądane leku Spiriva 18 mcg z uwzględnieniem częstości ich występowania oraz klasyfikacji układów i narządów według terminologii MedDRA<sup data-drug="Spiriva" data-section="Działania niepożądane" title="Częstość występowania została określona na podstawie następującej konwencji: Bardzo często (≥1/10); często (≥1/100 do <1/10); niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100); rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000); bardzo rzadko (7:
| Klasyfikacja układów i narządów | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Opis |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Odwodnienie | Częstość nieznana | Może być spowodowane suchością błon śluzowych i zmniejszonym wydzielaniem śliny |
| Zaburzenia układu nerwowego | Zawroty głowy | Niezbyt często | Mogą wpływać na codzienne funkcjonowanie pacjenta |
| Ból głowy | Niezbyt często | Może być również objawem towarzyszącym innym działaniom niepożądanym | |
| Zaburzenia smaku | Niezbyt często | Mogą objawiać się metalicznym posmakiem lub zmianą wrażliwości smakowej | |
| Bezsenność | Rzadko | Może prowadzić do zaburzeń rytmu dobowego i obniżenia jakości życia | |
| Zaburzenia oka | Niewyraźne widzenie | Niezbyt często | Może być związane z wpływem na rozszerzenie źrenic |
| Jaskra | Rzadko | Ciężkie powikłanie mogące prowadzić do utraty wzroku | |
| Zwiększone ciśnienie wewnątrzgałkowe | Rzadko | Może poprzedzać rozwój jaskry | |
| Zaburzenia serca | Migotanie przedsionków | Niezbyt często | Arytmia wymagająca monitorowania i często leczenia |
| Częstoskurcz nadkomorowy | Rzadko | Przyspieszona akcja serca powyżej węzła przedsionkowo-komorowego | |
| Tachykardia | Rzadko | Przyspieszona akcja serca powyżej 100 uderzeń na minutę | |
| Kołatanie serca | Rzadko | Subiektywne odczucie nieprawidłowej akcji serca | |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Zapalenie gardła | Niezbyt często | Może być związane z suchością błon śluzowych |
| Dysfonia | Niezbyt często | Zaburzenia głosu, często manifestujące się chrypką | |
| Kaszel | Niezbyt często | Może być związany z podrażnieniem dróg oddechowych | |
| Skurcz oskrzeli | Rzadko | Paradoksalna reakcja mogąca prowadzić do pogorszenia funkcji oddechowych | |
| Krwawienie z nosa | Rzadko | Może być związane z suchością błony śluzowej nosa | |
| Zapalenie krtani | Rzadko | Może objawiać się chrypką i bólem gardła | |
| Zapalenie zatok | Rzadko | Może objawiać się bólem twarzy i uczuciem rozpierania | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Suchość błony śluzowej jamy ustnej | Często | Najczęstsze działanie niepożądane, występujące u ok. 4% pacjentów |
| Choroba refluksowa przełyku | Niezbyt często | Może objawiać się zgagą i bólem w klatce piersiowej | |
| Zaparcia | Niezbyt często | Mogą prowadzić do dyskomfortu i niedrożności jelit | |
| Kandydoza jamy ustnej i gardła | Niezbyt często | Zakażenie grzybicze spowodowane suchością błon śluzowych | |
| Niedrożność jelit, w tym porażenna niedrożność jelit | Rzadko | Poważne powikłanie wymagające natychmiastowej interwencji | |
| Zapalenie dziąseł | Rzadko | Może objawiać się krwawieniem, obrzękiem i bólem dziąseł | |
| Zapalenie języka | Rzadko | Może powodować ból i trudności w mówieniu i przełykaniu | |
| Dysfagia (utrudnione przełykanie) | Rzadko | Może prowadzić do problemów z odżywianiem i aspiracją pokarmu | |
| Zapalenie jamy ustnej | Rzadko | Stan zapalny mogący objawiać się bolesnymi owrzodzeniami | |
| Nudności | Rzadko | Mogą wpływać na przyjmowanie pokarmów i płynów | |
| Próchnica zębów | Częstość nieznana | Może być związana z długotrwałą suchością jamy ustnej | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej, zaburzenia układu immunologicznego | Wysypka | Niezbyt często | Może świadczyć o reakcji uczuleniowej na lek |
| Pokrzywka | Rzadko | Objaw reakcji alergicznej, manifestuje się jako swędzące bąble | |
| Świąd | Rzadko | Może towarzyszyć innym reakcjom skórnym | |
| Nadwrażliwość (w tym reakcje natychmiastowe) | Rzadko | Może objawiać się różnymi objawami skórnymi i ogólnoustrojowymi | |
| Obrzęk naczynioruchowy | Rzadko | Poważna reakcja alergiczna objawiająca się obrzękiem twarzy, warg, języka | |
| Reakcje anafilaktyczne | Częstość nieznana | Zagrażające życiu reakcje systemowe wymagające natychmiastowej interwencji | |
| Zakażenie skóry, owrzodzenie skóry | Częstość nieznana | Może być związane z miejscowymi reakcjami skórnymi | |
| Suchość skóry | Częstość nieznana | Może prowadzić do świądu i dyskomfortu | |
| Obrzęk stawów | Częstość nieznana | Może ograniczać ruchomość i powodować ból | |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Bolesne lub utrudnione oddawanie moczu | Niezbyt często | Może świadczyć o wpływie na mięśnie zwieracza pęcherza |
| Zatrzymanie moczu | Niezbyt często | Poważne powikłanie wymagające pilnej interwencji medycznej | |
| Zakażenie dróg moczowych | Rzadko | Może być związane z zaburzeniami opróżniania pęcherza |
Monitorowanie pacjentów i postępowanie w przypadku działań niepożądanych
Ze względu na profil działań niepożądanych leku Spiriva, szczególną uwagę należy zwrócić na następujące grupy pacjentów:8
- Pacjenci w podeszłym wieku – ze względu na zwiększone ryzyko objawów związanych z działaniem przeciwcholinergicznym
- Pacjenci z jaskrą lub predyspozycją do jaskry – wymagający regularnego monitorowania ciśnienia wewnątrzgałkowego
- Pacjenci z zaburzeniami czynności układu moczowego – szczególnie z rozrostem prostaty
- Pacjenci z zaburzeniami funkcji przewodu pokarmowego – zwłaszcza z tendencją do zaparć
Postępowanie w przypadku wystąpienia działań niepożądanych
W przypadku wystąpienia działań niepożądanych należy rozważyć:
- Ocenę nasilenia objawów i ich wpływu na jakość życia pacjenta
- Rozważenie modyfikacji dawki lub zmiany leku w przypadku ciężkich działań niepożądanych
- Wdrożenie leczenia objawowego (np. nawilżanie błony śluzowej jamy ustnej w przypadku suchości)
- W przypadku ciężkich działań niepożądanych takich jak zatrzymanie moczu czy niedrożność jelit – pilną interwencję medyczną
Zgłaszanie działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego9. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel.: + 48 22 49-21-301, faks: +48 22 49-21-309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl10. Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu lub przedstawicielowi podmiotu odpowiedzialnego11.
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania