Wprowadzenie do właściwości farmakodynamicznych

Polinail jest lekiem przeciwgrzybiczym do stosowania miejscowego, należącym do grupy farmakoterapeutycznej określonej kodem ATC: D01AE14. Substancją czynną preparatu jest cyklopiroks w stężeniu 80 mg/g, będący pochodną pirydonu. Preparat ma postać lakieru do paznokci leczniczego, opracowanego w oparciu o opatentowaną technologię ONY-TEC, umożliwiającą efektywne dostarczanie substancji czynnej do struktury paznokcia.¹

Mechanizm działania

Cyklopiroks wykazuje szerokie spektrum działania przeciwgrzybiczego, obejmujące różnorodne patogeny. W badaniach in vitro wykazano, że substancja ta charakteryzuje się zarówno działaniem bakteriobójczym, jak i bakteriostatycznym, a dodatkowo niszczy przetrwalniki grzybów. Minimalne stężenie hamujące (MIC) dla większości dermatofitów (z rodzajów Trichophyton, Microsporum, Epidermophytum) oraz drożdżaków (Candida albicans i inne gatunki Candida) zawiera się w przedziale od 0,9 do 3,9 μg/ml.²

Ważnym aspektem działania cyklopiroksu jest brak rozwoju oporności drobnoustrojów na tę substancję, co dokumentują dane z ponad dwóch dekad stosowania klinicznego.³ Dotychczas nie zaobserwowano zjawiska rozwijania się oporności grzybów na cyklopiroks.⁴

Spektrum przeciwgrzybicze

Cyklopiroks wykazuje aktywność wobec szerokiego spektrum patogenów grzybiczych odpowiedzialnych za infekcje paznokci. Wrażliwość na działanie substancji wykazują następujące szczepy chorobotwórcze:⁵

Technologia formulacji i mechanizm dostarczania leku

Formulacja preparatu Polinail oparta jest na wodno-alkoholowym roztworze hydroksypropylowego chitozanu, który posiada korzystne właściwości: dobrą rozpuszczalność w wodzie, wysoką plastyczność, powinowactwo do keratyny, właściwości wspomagające gojenie się ran oraz wysoką biokompatybilność z tkankami ludzkimi.⁶

Po aplikacji na powierzchnię paznokcia, preparat tworzy niewidoczną warstwę, która mimo obecności na powierzchni paznokcia pozostaje przepuszczalna dla wilgoci i powietrza. Ta warstwa, dzięki przyleganiu do struktury keratyny paznokcia, umożliwia łatwe i szybkie uwalnianie substancji czynnej do chorobowo zmienionego podłoża.⁷

Skuteczność kliniczna

Badanie porównawcze z placebo i lakierem 8% cyklopiroksu

Skuteczność kliniczna preparatu Polinail została potwierdzona w kompleksowych badaniach klinicznych. W trzech badaniach porównawczych z placebo (podłoże produktu leczniczego Polinail) oraz dostępnym w sprzedaży 8% lakierem z cyklopiroksem uczestniczyło łącznie 467 pacjentów z grzybicą paznokci. Badania te obejmowały 48-tygodniowy okres leczenia z codzienną aplikacją lakieru oraz 12-tygodniowy okres obserwacji.⁸

Istotną różnicą w metodologii badania był sposób usuwania lakieru: produkt referencyjny (8% cyklopiroks) wymagał usuwania raz w tygodniu za pomocą rozpuszczalnika i pilnika do paznokci, podczas gdy Polinail i placebo usuwane były podczas zwykłego mycia.⁹

Dane dotyczące skuteczności obejmowały 454 pacjentów zgodnie z zaplanowanym leczeniem (ITT) oraz zostały potwierdzone u 433 pacjentów (analiza per protocol, PP). Preparat Polinail wykazał większą skuteczność w porównaniu zarówno do placebo, jak i do produktu referencyjnego zawierającego cyklopiroks.¹⁰

Wyniki oceny skuteczności

Lepsze działanie preparatu Polinail obserwowano w zakresie pierwszorzędowego punktu końcowego, którym była liczba wyleczeń (definiowana jako liczba pacjentów z ujemnym wynikiem badania mikologicznego i płytką paznokciową w 100% bez zmian) oraz drugorzędowego punktu końcowego – liczby odpowiedzi na leczenie (pacjenci z ujemnym wynikiem badania mikologicznego i płytką paznokciową w >90% bez zmian).^{90% bez zmian).”>11}

W tygodniu 48 i 52 odsetek pacjentów, u których uzyskano całkowite wyleczenie i odpowiedź na leczenie był znacząco większy w grupie Polinail niż w grupie produktu referencyjnego zawierającego cyklopiroks.¹²

W 60 tygodniu (tj. po 12 tygodniach od zakończenia leczenia) odsetek pacjentów, u których uzyskano całkowite wyleczenie i odpowiedź na leczenie, dodatkowo zwiększył się w grupie stosującej Polinail w porównaniu do grupy stosującej produkt referencyjny zawierający cyklopiroks. Obserwowano:

• 119% większą liczbę wyleczeń (różnica znamienna statystycznie, p < 0,05)
• 66% większy odsetek odpowiedzi na leczenie (różnica znamienna statystycznie, p < 0,05)

<sup data-drug="Polinail" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="W 60 tygodniu, tj. po 12 tygodniach od zakończenia leczenia, odsetek pacjentów u których uzyskano całkowite wyleczenie i odpowiedź na leczenie zwiększył się dodatkowo w grupie produktu leczniczego Polinail w porównaniu do grupy produktu referencyjnego zawierającego cyklopiroks i był o 119% większy dla liczby wyleczeń (znamienny statystycznie, p < 0,05) oraz o 66% dla odpowiedzi na leczenie (znamienny statystycznie, p 13

W przeciwieństwie do produktu referencyjnego, preparat Polinail wykazywał stały wzrost skuteczności dla obu pierwszorzędowych punktów końcowych w 48, 52 i 60 tygodniu leczenia.¹⁴

Ocena tolerancji

Tolerancję po aplikacji lakieru kontrolowano w sposób ciągły przez cały okres trwania badania. U mniejszości pacjentów we wszystkich grupach terapeutycznych obserwowano występowanie objawów przedmiotowych i podmiotowych. Ogólnie, objawy te występowały częściej w przypadku produktu referencyjnego zawierającego cyklopiroks niż w grupie stosującej Polinail:¹⁵

• Produkt referencyjny (8% cyklopiroks): 8,6% objawy przedmiotowe i 16% objawy podmiotowe
• Preparat Polinail: 2,8% objawy przedmiotowe i 7,8% objawy podmiotowe
• Placebo: 7,2% objawy przedmiotowe i 12,4% objawy podmiotowe

Najczęściej występującym objawem przedmiotowym był rumień, obserwowany przez badacza u 2,8% pacjentów z grupy stosującej Polinail i u 8,6% pacjentów z grupy stosującej produkt referencyjny. Dodatkowo rumień zgłaszano u kolejnych 2,1% pacjentów stosujących produkt referencyjny.¹⁶

Najczęściej występującym objawem podmiotowym było uczucie pieczenia, które obserwowano u 2,8% pacjentów z grupy stosującej Polinail i u 10,7% pacjentów z grupy stosującej produkt referencyjny.¹⁷

Badanie porównawcze z amorolfiną

Przeprowadzono również drugie randomizowane długotrwałe badanie kliniczne u 137 pacjentów z grzybicą paznokci, porównujące działanie lakieru Polinail (aplikowanego codziennie) z dostępnym na rynku produktem zawierającym 5% amorolfinę w postaci lakieru do paznokci na podłożu akrylanowym (stosowanym dwa razy w tygodniu). Badanie trwało 48 tygodni i było przeprowadzone w dwóch równoległych grupach.¹⁸

Wszystkie zmienne skuteczności (punkty końcowe) były analizowane w odniesieniu do paznokcia dużego palucha u nogi, na którym prowadzone było leczenie.¹⁹

Wyniki badania porównawczego

Badanie osiągnęło swoje podstawowe założenia – wykazano, że lakier Polinail po 12 tygodniach leczenia nie ustępował skutecznością 5% amorolfinie pod względem negatywizacji posiewu: 78,3% dla lakieru Polinail w porównaniu do 64,7% dla lakieru z 5% amorolfiną, co oznacza różnicę 13,6% pomiędzy tymi sposobami leczenia (poziom ufności 95% [-1,4:28,5]).²⁰

W tygodniu 48 odsetek pacjentów ze współczynnikiem całkowitego wyleczenia, powodzenia leczenia oraz wyleczalności mykologicznej był statystycznie większy w grupie leczonej lakierem Polinail niż w grupie referencyjnej.²¹

* negatywizacja posiewu zarówno w mikroskopowym badaniu z wykorzystaniem KOH, jak i w hodowli grzybów, oraz uzyskania w 100% zdrowego badanego paznokcia dużego palucha u nogi, według oceny dokonanej przez oceniającego w ślepej próbie
# ujemny wynik posiewu zarówno w mikroskopowym badaniu z wykorzystaniem KOH, jak i w hodowli grzybów, oraz zmniejszenie powierzchni paznokcia zajętego grzybicą do ≤ 10% jego powierzchni, według oceny dokonanej przez oceniającego w ślepej próbie
$ negatywizacja posiewu zarówno w mikroskopowym badaniu z wykorzystaniem KOH, jak i w hodowli grzybów
** p < 0,001<sup data-drug="Polinail" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="* negatywizacja posiewu zarówno w mikroskopowym badaniu z wykorzystaniem KOH, jak i w hodowli grzybów, oraz uzyskania w 100% zdrowego badanego paznokcia dużego palucha u nogi, według oceny dokonanej przez oceniającego w ślepej próbie […] # ujemny wynik posiewu zarówno w mikroskopowym badaniu z wykorzystaniem KOH, jak i w hodowli grzybów, oraz zmniejszenie powierzchni paznokcia zajętego grzybicą do ≤ 10% jego powierzchni, według oceny dokonanej przez oceniającego w ślepej próbie […] $ negatywizacja posiewu zarówno w mikroskopowym badaniu z wykorzystaniem KOH, jak i w hodowli grzybów […] ** p 22

Profil bezpieczeństwa

W badaniu porównawczym z amorolfiną nie stwierdzono wystąpienia działań niepożądanych o charakterze ogólnoustrojowym, związanych ze stosowaniem leku. Lakier Polinail był dobrze tolerowany zarówno pod względem występowania miejscowych, jak i ogólnoustrojowych reakcji niepożądanych. Objawy podrażnienia na skórze okalającej leczone paznokcie stwierdzono jedynie u 2,06% pacjentów z grupy stosującej lakier Polinail.²³