Specjalne ostrzeżenia
Pentazocinum WZF

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania Pentazocinum WZF

Pentazocinum WZF (30 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań) wymaga szczególnej uwagi podczas stosowania u pacjentów z określonymi schorzeniami oraz w konkretnych sytuacjach klinicznych. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące bezpiecznego stosowania tego produktu leczniczego.¹

Wpływ na układ krążenia i hemodynamikę

Pentazocyna może powodować zarówno zmniejszenie jak i zwiększenie ciśnienia tętniczego, prawdopodobnie w wyniku uwalniania endogennych katecholamin. Szczególna ostrożność jest wymagana w przypadku chorób, w których niepożądana jest zmiana oporu naczyniowego i ciśnienia tętniczego, takich jak:²

• Ostra faza zawału serca – ze względu na ryzyko niekorzystnych zmian hemodynamicznych
• Zawał serca z towarzyszącym nadciśnieniem tętniczym – możliwość nasilenia zmian ciśnienia
• Niewydolność lewokomorowa – ryzyko pogorszenia parametrów hemodynamicznych

Zaburzenia czynności narządów

U pacjentów ze znacznymi zaburzeniami czynności wątroby może dojść do zaburzeń metabolizmu pentazocyny i nasilenia działań niepożądanych. Podobnie, zachowanie ostrożności zaleca się u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. W obu tych przypadkach konieczna jest modyfikacja (zmniejszenie) dawki leku.³

Drgawki i zaburzenia neurologiczne

U niewielkiej liczby pacjentów predysponowanych do wystąpienia drgawek odnotowano napady drgawkowe po zastosowaniu pentazocyny. Mimo że nie ustalono jednoznacznego związku przyczynowo-skutkowego, zaleca się zachowanie szczególnej ostrożności podczas stosowania tego leku u pacjentów z drgawkami w wywiadzie.⁴

Miejscowe reakcje tkankowe

U osób, które otrzymywały wielokrotne dawki pentazocyny, opisywano wystąpienie w miejscu wstrzyknięcia stwardnienia skóry, tkanki podskórnej oraz znajdujących się głębiej mięśni. W celu zminimalizowania tego ryzyka należy:⁵

• Przy konieczności podawania wielu wstrzyknięć codziennie przez dłuższy czas preferować drogę domięśniową
• Regularnie zmieniać miejsce wstrzykiwania w celu uniknięcia ryzyka miejscowego uszkodzenia tkanek
• Monitorować pacjenta pod kątem objawów zapalenia mięśnia, które było opisywane po długotrwałym stosowaniu roztworu do wstrzykiwań

Szczególne grupy pacjentów wymagające ostrożności

Podczas stosowania pentazocyny należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z następującymi schorzeniami:⁶

• Zaburzenia endokrynologiczne: niedoczynność tarczycy, niewydolność kory nadnerczy, guz chromochłonny nadnerczy
• Choroby układu moczowego: przerost gruczołu krokowego
• Choroby przewodu pokarmowego: zapalne lub obturacyjne choroby jelit, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie trzustki, zespół ostrego brzucha o nieznanej przyczynie
• Problemy związane z alkoholem: zatrucie alkoholem, majaczenie alkoholowe
• Porfiria: pentazocyna może spowodować zaostrzenie choroby u osób podatnych

Interakcje z inhibitorami MAO

Zaleca się szczególną ostrożność podczas stosowania pentazocyny u pacjentów, którzy przyjmują jednocześnie inhibitory monoaminooksydazy lub u osób, które otrzymywały te leki w ciągu ostatnich 14 dni, ze względu na ryzyko potencjalnie niebezpiecznych interakcji.⁷

Ryzyko uzależnienia i zespół odstawienny

Długotrwałe stosowanie dużych dawek pentazocyny może wywołać uzależnienie. Ryzyko to dotyczy szczególnie:⁸

• Pacjentów niestabilnych emocjonalnie
• Osób nadużywających w przeszłości leków
• W rzadkich przypadkach również pacjentów bez takiego wywiadu

Po nagłym odstawieniu pozajelitowej postaci pentazocyny stosowanej długotrwale, mogą wystąpić objawy zespołu odstawiennego:⁹

• Kurczowe bóle brzucha
• Nudności i wymioty
• Podwyższenie temperatury ciała, dreszcze
• Wyciek wydzieliny z nosa
• Pobudzenie, niepokój
• Łzawienie

Zaprzestanie stosowania pentazocyny zwykle nie powoduje zaburzeń. W rzadkich przypadkach, gdy wystąpią większe trudności, ponowne podanie leku a następnie stopniowe zmniejszanie dawek zwykle łagodzi dolegliwości.¹⁰

Należy zachować szczególną ostrożność, ponieważ pentazocyna podana osobom uzależnionym od substancji chemicznych może wywołać objawy zespołu odstawiennego, co wynika z posiadania właściwości antagonisty receptorów opioidowych.¹¹

Pacjenci z historią nadużywania leków

Zaleca się szczególną ostrożność podczas stosowania Pentazocinum WZF u osób, które w przeszłości nadużywały leków, ze względu na zwiększone ryzyko rozwoju uzależnienia.¹²

Ryzyko związane z jednoczesnym stosowaniem leków uspokajających

Jednoczesne stosowanie Pentazocinum WZF i leków uspokajających, takich jak benzodiazepiny lub leki pochodne, może prowadzić do poważnych następstw, w tym:¹³

• Nadmierne uspokojenie
• Depresja oddechowa
• Śpiączka
• Śmierć

Ze względu na te zagrożenia, leczenie skojarzone pentazocyną z lekami uspokajającymi należy stosować wyłącznie u pacjentów, u których nie są dostępne alternatywne metody leczenia. Jeśli zostanie podjęta decyzja o stosowaniu Pentazocinum WZF w skojarzeniu z lekami uspokajającymi:¹⁴

• Należy podać najmniejszą skuteczną dawkę
• Czas leczenia powinien być możliwie jak najkrótszy
• Należy uważnie obserwować pacjenta pod kątem objawów depresji oddechowej i nadmiernego uspokojenia

Zaleca się poinformowanie pacjentów i ich opiekunów o możliwości wystąpienia takich objawów i konieczności natychmiastowego zgłoszenia ich lekarzowi.¹⁵

Zawartość sodu

Pentazocinum WZF zawiera 0,064 mmol/ml (1,48 mg/ml) sodu, czyli mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu w 1 ml. Zgodnie z wytycznymi produkt uznaje się za „wolny od sodu”, co jest istotną informacją dla pacjentów na diecie niskosodowej.¹⁶