Przedawkowanie
Pabi-Dexamethason 1 mg

Przedawkowanie deksametazonu, dostępnego w dawkach 500 mikrogramów i 1 mg, może prowadzić do licznych powikłań obejmujących zaburzenia metaboliczne (hiperglikemia, hipokaliemia, hipernatremia, alkaloza metaboliczna), endokrynologiczne (zespół Cushinga, supresja osi podwzgórze-przysadka-nadnercza), sercowo-naczyniowe (nadciśnienie tętnicze, arytmie), psychiatryczne (psychoza, zaburzenia nastroju), żołądkowo-jelitowe (owrzodzenia, krwawienia), mięśniowo-szkieletowe (miopatia, osteoporoza), immunologiczne (zwiększona podatność na infekcje) oraz skórne (ścieńczenie skóry, łatwość powstawania siniaków). Diagnostyka powinna obejmować monitorowanie parametrów życiowych, stężenia glukozy i elektrolitów, a także ocenę funkcji nadnerczy i układu odpornościowego. Szczególną uwagę należy zwrócić na grupy wysokiego ryzyka, takie jak pacjenci geriatryczni, z niewydolnością wątroby lub nerek, cukrzycą, dzieci oraz osoby z chorobami psychicznymi i osteoporozą.

Przedawkowanie leku Pabi-Dexamethason

Przedawkowanie deksametazonu, substancji czynnej zawartej w leku Pabi-Dexamethason (dostępnym w dawkach 500 mikrogramów i 1 mg w postaci tabletek), stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia pacjenta. Oceniając przypadek przedawkowania, należy wziąć pod uwagę zarówno ostre przyjęcie nadmiernej dawki, jak i długotrwałe stosowanie dawek przekraczających zalecenia terapeutyczne.1

Objawy przedawkowania

Przedawkowanie deksametazonu może prowadzić do nasilenia działań niepożądanych typowych dla glikokortykosteroidów. Manifestacje kliniczne przedawkowania mogą obejmować szeroki zakres objawów, od zaburzeń metabolicznych po poważne zaburzenia funkcjonowania wielu układów organizmu.2

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku przedawkowania deksametazonu należy wdrożyć leczenie objawowe i podtrzymujące. Nie istnieje specyficzne antidotum dla deksametazonu. Strategia terapeutyczna obejmuje monitorowanie funkcji życiowych i podstawowych parametrów biochemicznych, ze szczególnym uwzględnieniem zaburzeń elektrolitowych, glikemii oraz funkcji nadnerczy.3

Objawy przedawkowania Opis Uwagi kliniczne
Zaburzenia metaboliczne Hiperglikemia, zaburzenia elektrolitowe (hipokaliemia, hipernatremia), alkaloza metaboliczna Wymagają monitorowania stężenia glukozy i elektrolitów w surowicy
Zaburzenia endokrynologiczne Zespół Cushinga, supresja osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, zahamowanie wzrostu u dzieci Może być konieczna ocena funkcji nadnerczy i stopniowe odstawianie leku
Zaburzenia sercowo-naczyniowe Nadciśnienie tętnicze, zaburzenia rytmu serca, zwiększone ryzyko zdarzeń sercowo-naczyniowych Monitorowanie parametrów hemodynamicznych
Zaburzenia psychiatryczne Zmiany nastroju, psychoza, zaburzenia snu, pobudzenie psychoruchowe Możliwość wystąpienia po nagłym odstawieniu
Zaburzenia żołądkowo-jelitowe Owrzodzenie przewodu pokarmowego, krwawienie z przewodu pokarmowego Zwiększone ryzyko przy jednoczesnym stosowaniu NLPZ
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe Miopatia, osteoporoza, zwiększone ryzyko złamań Efekty kumulujące się przy długotrwałym przedawkowaniu
Zaburzenia odporności Zwiększona podatność na infekcje, maskowanie objawów infekcji Szczególne ryzyko dla infekcji oportunistycznych
Zaburzenia skórne Ścieńczenie skóry, łatwość powstawania siniaków, opóźnione gojenie ran Efekty nasilają się przy długotrwałym stosowaniu

Postępowanie terapeutyczne

W leczeniu przedawkowania deksametazonu należy uwzględnić następujące działania:4

  • Monitorowanie parametrów życiowych – regularna kontrola ciśnienia tętniczego, tętna, temperatury ciała
  • Badania laboratoryjne – kontrola stężenia elektrolitów, glukozy we krwi, równowagi kwasowo-zasadowej
  • Leczenie zaburzeń elektrolitowych – wyrównywanie poziomu potasu, sodu, wapnia w przypadku zaburzeń
  • Kontrola glikemii – w przypadku hiperglikemii może być konieczne podanie insuliny
  • Profilaktyka powikłań żołądkowo-jelitowych – stosowanie inhibitorów pompy protonowej lub blokerów H2
  • Stopniowe odstawianie leku – w przypadku długotrwałego stosowania, aby zapobiec ostrej niewydolności nadnerczy
  • Kontrola funkcji układu odpornościowego – monitorowanie pod kątem infekcji oportunistycznych
  • Wsparcie psychiatryczne – przy wystąpieniu zaburzeń psychicznych

Szczególne grupy ryzyka

Zwiększone ryzyko poważnych konsekwencji przedawkowania deksametazonu występuje u następujących grup pacjentów:5

  1. Pacjenci geriatryczni – większa podatność na zaburzenia elektrolitowe i powikłania sercowo-naczyniowe
  2. Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby – spowolniony metabolizm leku
  3. Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek – zaburzona eliminacja metabolitów
  4. Pacjenci z cukrzycą – zwiększone ryzyko dekompensacji glikemii
  5. Dzieci – większe ryzyko zahamowania wzrostu i rozwoju
  6. Pacjenci z chorobami psychicznymi – nasilenie istniejących zaburzeń lub indukcja nowych
  7. Pacjenci z osteoporozą – zwiększone ryzyko złamań patologicznych

Należy podkreślić, że długoterminowe skutki przedawkowania deksametazonu mogą być trudne do odwrócenia, szczególnie w zakresie zmian kostnych, metabolicznych i endokrynologicznych. Z tego powodu tak istotne jest szybkie rozpoznanie przedawkowania i wdrożenie odpowiedniego postępowania terapeutycznego.6

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl