Dawkowanie i sposób podawania oksykodonu

OxyContin jest produktem leczniczym zawierającym oksykodonu chlorowodorek, dostępnym w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu w dawkach 5 mg, 10 mg, 20 mg, 40 mg i 80 mg. Preparat stosowany jest w leczeniu bólu, a jego dawkowanie wymaga indywidualnego podejścia do każdego pacjenta.¹

Zasady ogólne dawkowania

Prawidłowo dobrana dawka oksykodonu dla pacjenta to najniższa dawka kontrolująca ból przy minimalnych, akceptowalnych dla pacjenta działaniach niepożądanych. Produkt leczniczy OxyContin podawany jest doustnie.²

Jeżeli pacjent wymaga dodatkowego podania opioidowego produktu o natychmiastowym uwalnianiu więcej niż dwa razy na dobę, może być wskazane zwiększenie dawki podstawowej produktu OxyContin o przedłużonym uwalnianiu.³

Dawkowanie u dorosłych

U pacjentów, którzy nie otrzymywali wcześniej opioidów, standardowa dawka początkowa wynosi 10 mg oksykodonu chlorowodorku doustnie co 12 godzin. U pacjentów wcześniej leczonych opioidami, dawka początkowa może być większa, w zależności od ich wcześniejszej odpowiedzi na leczenie opioidami.⁴

Konwersja z morfiny

Pacjentom otrzymującym wcześniej morfinę doustną, przy konwersji na oksykodon należy stosować przelicznik: 10 mg doustnego oksykodonu odpowiada 20 mg doustnej morfiny. Ze względu na zmienność osobniczą, zaleca się początkowo zastosowanie dawki mniejszej niż równoważna i ostrożne jej dostosowanie.⁵

Ustalenie dawkowania

Podczas długotrwałego leczenia opioidami o kontrolowanym uwalnianiu, pacjenci mogą wymagać dodatkowego podania leku przeciwbólowego o natychmiastowym uwalnianiu w przypadku wystąpienia bólu przebijającego. OxyContin jako produkt o przedłużonym uwalnianiu nie jest przeznaczony do leczenia bólu przebijającego. Pojedyncza dawka leku doraźnego o natychmiastowym uwalnianiu powinna odpowiadać jednej szóstej dobowej dawki równoważnej.⁶

Jeżeli pacjent wymaga więcej niż dwóch dawek doraźnych leku o natychmiastowym uwalnianiu w ciągu doby, zazwyczaj wskazuje to na potrzebę zwiększenia dawki podstawowej produktu OxyContin. Dawkę tę powinno się zwiększać nie częściej niż co 1-2 dni, do osiągnięcia stabilnej dawki podawanej co 12 godzin. Poza zwiększeniem dawki od 10 do 20 mg co 12 godzin, kolejne zwiększenia powinny wynosić około jednej trzeciej poprzedniej dawki.⁷

Celem takiego dawkowania jest ustalenie optymalnej dla pacjenta dawki leku podawanego co 12 godzin, która zapewnia odpowiednie działanie przeciwbólowe przy akceptowalnych działaniach niepożądanych i minimalnej potrzebie stosowania dodatkowych dawek doraźnych.⁸

U większości pacjentów stosuje się równe dawki co 12 godzin (ta sama dawka rano i wieczorem), jednak w niektórych przypadkach korzystniejsze może być dostosowanie dawki do zmian natężenia bólu i podawanie różnych dawek rano i wieczorem. Zawsze należy wybierać najmniejszą skuteczną dawkę przeciwbólową.⁹

W przypadku bólu nienowotworowego zazwyczaj wystarcza dawka dobowa 40 mg, choć niekiedy mogą być konieczne większe dawki. Pacjenci z bólem nowotworowym mogą wymagać dawek od 80 do 120 mg, a w wyjątkowych przypadkach nawet do 400 mg.¹⁰

Czas trwania leczenia

Oksykodonu nie należy stosować dłużej niż jest to konieczne. Pacjent powinien być ściśle monitorowany pod kątem rozwoju uzależnienia i nadużywania leku.¹¹

Dawkowanie u pacjentów szczególnych grup

Pacjenci w podeszłym wieku

U pacjentów w podeszłym wieku bez jawnych klinicznych zaburzeń czynności wątroby lub nerek zazwyczaj nie ma konieczności zmniejszania dawki.¹²

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek i wątroby

W tej grupie pacjentów dawkę początkową należy ustalić według zasad ostrożności. Zaleca się zmniejszenie dawki początkowej o połowę w stosunku do dawki zalecanej dla dorosłych (np. u pacjentów nieleczonych wcześniej opioidami całkowita dawka dobowa powinna wynosić 10 mg doustnie). Następnie dawkowanie należy dostosować indywidualnie do sytuacji klinicznej pacjenta.¹³

W przypadkach gdy standardowa dawka początkowa 10 mg jest nieodpowiednia, można zastosować tabletkę o przedłużonym uwalnianiu zawierającą 5 mg oksykodonu chlorowodorku.¹⁴

Inni pacjenci z grupy podwyższonego ryzyka

Pacjenci z niską masą ciała lub wolno metabolizujący leki, którzy wcześniej nie otrzymywali opioidów, powinni otrzymać dawkę początkową zmniejszoną o połowę w stosunku do standardowej dawki dla dorosłych. W takich przypadkach, gdy dawka 10 mg jest nieodpowiednia jako początkowa, można zastosować produkt OxyContin 5 mg tabletki o przedłużonym uwalnianiu.¹⁵

Dawkowanie u dzieci i młodzieży

Opioidy u dzieci mogą być stosowane wyłącznie w odpowiednich wskazaniach, przepisywane przez lekarza specjalistę z doświadczeniem w leczeniu silnego bólu u dzieci i po starannej ocenie stosunku korzyści do ryzyka.¹⁶

Młodzież (w wieku od 12 lat i powyżej)

U młodzieży nieleczonej wcześniej opioidami zwykle stosuje się dawkę początkową 10 mg oksykodonu chlorowodorku na dawkę podawaną co 12 godzin. U niektórych pacjentów pediatrycznych korzystne może być rozpoczęcie leczenia od dawki 5 mg, aby zminimalizować ryzyko wystąpienia działań niepożądanych.¹⁷

Pacjenci pediatryczni już otrzymujący opioidy mogą rozpocząć leczenie od większych dawek produktu OxyContin, w zależności od ich wcześniejszego doświadczenia z opioidami.¹⁸

Dzieci w wieku poniżej 12 lat

Bezpieczeństwo i skuteczność stosowania oksykodonu u dzieci poniżej 12 lat nie zostały ustalone. Brak jest dostępnych danych dla tej grupy wiekowej.¹⁹

Sposób podawania

OxyContin należy przyjmować doustnie zgodnie z ustalonym schematem dawkowania dwa razy na dobę, zawsze o tych samych porach.²⁰

Tabletki o przedłużonym uwalnianiu można przyjmować z posiłkiem lub niezależnie od posiłków, popijając wystarczającą ilością płynu. Ważne jest, aby tabletek nie łamać, nie dzielić, nie żuć ani nie kruszyć.²¹

Strategia leczenia i jego zakończenie

Przed rozpoczęciem terapii produktem OxyContin lekarz powinien uzgodnić z pacjentem strategię leczenia obejmującą czas trwania, cele terapeutyczne oraz plan zakończenia leczenia, zgodnie z wytycznymi dotyczącymi leczenia bólu.²²

Podczas leczenia konieczny jest regularny kontakt lekarza z pacjentem w celu oceny konieczności kontynuacji terapii, rozważenia jej zakończenia lub modyfikacji dawkowania.²³

Gdy pacjent nie wymaga już leczenia oksykodonem, zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki, aby zapobiec wystąpieniu objawów odstawienia. W przypadku braku odpowiedniej kontroli bólu należy rozważyć możliwość wystąpienia hiperalgezji, tolerancji lub progresji choroby podstawowej.²⁴

Tabela dawkowania oksykodonu