Właściwości farmakokinetyczne leku Nicorette Spray

Właściwości farmakokinetyczne aerozolu do stosowania w jamie ustnej Nicorette Spray (1 mg/dawkę) zostały określone w czterech badaniach klinicznych z udziałem łącznie 141 pacjentów. Postaci podawania nikotyny mają znaczący wpływ na szybkość i stopień wchłaniania substancji czynnej, co zostało potwierdzone w badaniach porównawczych z innymi postaciami nikotynowej terapii zastępczej.¹

Wchłanianie nikotyny

Maksymalne stężenie nikotyny w osoczu po podaniu dawki 2 mg aerozolu Nicorette wynosi 5,3 ng/ml i jest osiągane w ciągu 13 minut od aplikacji. Porównanie pola powierzchni pod krzywą (AUC) w pierwszych 10 minutach po podaniu wskazuje, że aerozol do stosowania w jamie ustnej w dawkach 1 i 2 mg zapewnia większą biodostępność nikotyny (0,48 i 0,64 h*ng/ml) w porównaniu do gumy lub pastylek do ssania z nikotyną w dawce 4 mg (obie formy: 0,33 h*ng/ml).²

Całkowita biodostępność nikotyny (mierzona za pomocą AUC∞) z aerozolu Nicorette jest zbliżona do biodostępności z gumy i pastylki nikotynowej. Wartość AUC∞ dla aerozolu 2 mg wynosi 14,0 h*ng/ml, podczas gdy dla gumy nikotynowej 4 mg i pastylki nikotynowej 4 mg wynosi odpowiednio 23,0 h*ng/ml i 26,7 h*ng/ml.³

W stanie stacjonarnym, przy stosowaniu maksymalnej dawki (2 dawki aerozolu 1 mg co 30 minut), średnie stężenie nikotyny w osoczu osiąga około 28,8 ng/ml. Dla porównania, w przypadku gumy nikotynowej 4 mg (1 guma co godzinę) stężenie to wynosi 23,3 ng/ml, a dla pastylki nikotynowej 4 mg (1 pastylka co godzinę) – 25,5 ng/ml.⁴

Dystrybucja nikotyny

Po podaniu dożylnym objętość dystrybucji nikotyny mieści się w zakresie od 2 do 3 l/kg. Nikotyna charakteryzuje się niskim stopniem wiązania z białkami osocza – poniżej 5%. Z tego powodu zmiany w zakresie wiązania nikotyny wywołane jednoczesnym stosowaniem innych leków lub też zmiany w poziomie białek osocza związane z chorobami nie powinny mieć istotnego wpływu na farmakokinetykę nikotyny.⁵

Metabolizm nikotyny

Głównym narządem odpowiedzialnym za metabolizm nikotyny jest wątroba, chociaż procesy metaboliczne zachodzą również w nerkach i płucach. Zidentyfikowano ponad 20 metabolitów nikotyny, przy czym wszystkie z nich charakteryzują się mniejszą aktywnością farmakologiczną niż nikotyna.⁶

Najważniejszym metabolitem nikotyny obecnym w osoczu jest kotynina, której okres półtrwania wynosi od 15 do 20 godzin. Stężenie kotyniny w osoczu przekracza ponad 10-krotnie stężenie samej nikotyny.⁷

Wydalanie nikotyny

Średni klirens osoczowy nikotyny wynosi 70 l/h, a okres półtrwania mieści się w przedziale od 2 do 3 godzin. Główne metabolity nikotyny wydalane z moczem to kotynina (12% podanej dawki) oraz trans-3-hydroksykotynina (37% podanej dawki). Około 10% nikotyny jest wydalane w postaci niezmienionej z moczem, przy czym wartość ta może wzrosnąć nawet do 30% w przypadku zwiększonej objętości moczu i jego zakwaszenia (pH poniżej 5).⁸

Liniowość/nieliniowość

W badaniach farmakokinetycznych stwierdzono jedynie niewielkie odchylenia od liniowej zależności pomiędzy AUC∞ i Cmax a podaną dawką po jednorazowym zastosowaniu aerozolu Nicorette (1, 2, 3 i 4 dawki aerozolu 1 mg).⁹

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Zaburzenia czynności nerek

Wraz z postępem zaburzeń czynności nerek obserwuje się zmniejszenie całkowitego klirensu nikotyny. U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek klirens nikotyny ulega redukcji średnio o 50%. U osób palących tytoń poddawanych hemodializie występuje zwiększone stężenie nikotyny w osoczu.¹⁰

Zaburzenia czynności wątroby

Farmakokinetyka nikotyny nie ulega zmianie u pacjentów z łagodnymi zaburzeniami czynności wątroby (stopień 5 w skali Childa-Pugha). Natomiast u pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby (stopień 7 w skali Childa-Pugha) obserwuje się zmniejszenie klirensu nikotyny o 40-50%. Brak jest danych dotyczących farmakokinetyki nikotyny u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby (powyżej 7 punktów w skali Childa-Pugha).¹¹

Osoby w podeszłym wieku

U zdrowych pacjentów w podeszłym wieku zaobserwowano niewielkie obniżenie całkowitego klirensu nikotyny, jednak zmiana ta nie jest na tyle istotna, by wymagała modyfikacji dawkowania.¹²