Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Nebbud 0,5 mg/ml
Przedkliniczne dane dotyczące bezpieczeństwa budezonidu w postaci zawiesiny do nebulizacji (0,5 mg/ml) wskazują na niską toksyczność ostrą oraz profil działań niepożądanych porównywalny z innymi glikokortykosteroidami, takimi jak dipropionian beklometazonu czy acetonid fluocynolonu. W badaniach podostrych i przewlekłych zaobserwowano typowe objawy ogólnoustrojowe, w tym zmniejszenie przyrostu masy ciała, atrofię tkanek limfatycznych oraz kory nadnerczy, co jest zgodne z immunosupresyjnym i endokrynologicznym działaniem kortykosteroidów. Badania rakotwórczości wykazały incydentalne zwiększenie częstości glejaków mózgu u szczurów, jednak wyniki te nie zostały potwierdzone w badaniach powtórnych, a obserwacje kliniczne nie wskazują na zwiększone ryzyko nowotworów u ludzi. Potwierdzono natomiast potencjał teratogenny, typowy dla glikokortykosteroidów, obejmujący rozszczep podniebienia oraz wady układu kostnego, choć dane te mają ograniczone przełożenie kliniczne przy stosowaniu dawek terapeutycznych u ludzi.
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku Nebbud
Poniżej przedstawiono szczegółowe dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania budezonidu zawartego w produkcie leczniczym Nebbud (0,5 mg/ml, zawiesina do nebulizacji), które są istotne dla oceny profilu bezpieczeństwa tego glikokortykosteroidu w praktyce klinicznej.1
Toksyczność ostra
Toksyczność ostra budezonidu charakteryzuje się małym nasileniem, co stanowi istotną zaletę kliniczną tego leku. Profil i nasilenie działań toksycznych w badaniach przedklinicznych wykazuje podobieństwo do innych glikokortykosteroidów, takich jak dipropionian beklometazonu czy acetonid fluocynolonu.2
Toksyczność podostra i przewlekła
W badaniach toksyczności podostrej i przewlekłej wykazano, że działania ogólnoustrojowe budezonidu są mniej nasilone lub porównywalne do tych obserwowanych przy stosowaniu innych glikokortykosteroidów. Typowe objawy ogólnoustrojowego działania obejmowały:3
- Zmniejszenie przyrostu masy ciała – efekt związany z wpływem na metabolizm węglowodanów i białek
- Atrofię tkanek limfatycznych – skutek immunosupresyjnego działania budezonidu
- Atrofię kory nadnerczy – wynik hamowania osi podwzgórze-przysadka-nadnercza
Potencjał rakotwórczy
Badania potencjału rakotwórczego budezonidu dostarczyły istotnych danych dotyczących bezpieczeństwa długoterminowego stosowania:4
W pierwotnym badaniu rakotwórczości u samców szczurów zaobserwowano zwiększoną częstość występowania glejaka mózgu. Jednakże w badaniu powtórnym nie potwierdzono tych wyników – częstość występowania glejaków nie różniła się istotnie między grupami otrzymującymi substancje aktywne (budezonid, prednizolon, acetonid triamcynolonu) a grupami kontrolnymi.5
W badaniach wykryto pierwotne nowotwory wątroby u samców szczurów zarówno po podaniu budezonidu, jak i innych glikokortykosteroidów. Efekt ten prawdopodobnie związany jest z działaniem na specyficzny receptor i jest typowy dla całej grupy leków steroidowych.6
Co istotne, dostępne badania kliniczne nie wykazały, by budezonid lub inne glikokortykosteroidy powodowały u ludzi glejaka mózgu lub pierwotny nowotwór wątroby.7 Oznacza to, że obserwacje z badań na zwierzętach mogą nie mieć bezpośredniego przełożenia na bezpieczeństwo stosowania leku u ludzi.
Toksyczność reprodukcyjna
W badaniach wpływu budezonidu na rozrodczość zwierząt wykazano potencjał teratogenny, typowy dla kortykosteroidów. Obserwowano wady rozwojowe takie jak:8
- Rozszczep podniebienia – efekt dobrze udokumentowany dla glikokortykosteroidów
- Wady rozwojowe układu kostnego – wynikające z wpływu na metabolizm wapnia i syntezę białek
Należy jednak podkreślić, że dane z badań przeprowadzonych na zwierzętach prawdopodobnie nie mają bezpośredniego znaczenia klinicznego dla ludzi stosujących zalecane dawki terapeutyczne.9
Badania na zwierzętach wykazały również, że zwiększone narażenie na glikokortykosteroidy w okresie przedurodzeniowym może prowadzić do:10
- Zahamowania wzrostu wewnątrzmacicznego – wpływ na rozwój płodu
- Zwiększenia ryzyka chorób układu krążenia u osobników dorosłych – odległe następstwa prenatalnej ekspozycji
- Trwałych zmian w gęstości receptorów glikokortykosteroidowych – modyfikacja odpowiedzi na endogenne i egzogenne glikokortykosteroidy
- Zmian w metabolizmie neuroprzekaźników – wpływ na rozwój i funkcje układu nerwowego
- Zmian w zachowaniu – konsekwencje neurorozwojowe
Istotne jest, że powyższe efekty obserwowano przy narażeniu mniejszym niż w przypadku stosowania dawek powodujących działanie teratogenne.11
Bezpieczeństwo w okresie laktacji
Przeprowadzono specjalistyczne badania farmakokinetyczne oceniające przechodzenie budezonidu do mleka matki i potencjalną ekspozycję niemowląt:12
| Parametr | Wartość | Interpretacja kliniczna |
|---|---|---|
| Szacowana dawka dobowa otrzymywana przez niemowlę | 0,3% dawki dobowej matki | Ekspozycja minimalna, prawdopodobnie nieistotna klinicznie |
| Dawki budezonidu u matek w badaniu | 200 lub 400 μg dwa razy na dobę | Dawki terapeutyczne stosowane w praktyce klinicznej |
| Szacowane średnie stężenie w osoczu dzieci | 1/600 stężenia w osoczu matki | Stężenie bardzo niskie, przy założeniu całkowitej biodostępności doustnej |
| Oznaczalność stężeń budezonidu w osoczu dzieci | Poniżej granicy oznaczalności | Potwierdzenie minimalnej ekspozycji ogólnoustrojowej u niemowląt |
Na podstawie danych dotyczących budezonidu podawanego wziewnie oraz liniowego charakteru właściwości farmakokinetycznych budezonidu w zakresie dawek terapeutycznych (niezależnie od drogi podania: donosowej, wziewnej, doustnej czy doodbytniczej), można przewidywać, że ekspozycja dziecka karmionego piersią na budezonid jest bardzo mała.13 Stanowi to ważną informację dla klinicystów przy podejmowaniu decyzji o stosowaniu budezonidu u kobiet karmiących piersią.
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania