Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Nebbud 0,5 mg/ml

Przedkliniczne dane dotyczące bezpieczeństwa budezonidu w postaci zawiesiny do nebulizacji (0,5 mg/ml) wskazują na niską toksyczność ostrą oraz profil działań niepożądanych porównywalny z innymi glikokortykosteroidami, takimi jak dipropionian beklometazonu czy acetonid fluocynolonu. W badaniach podostrych i przewlekłych zaobserwowano typowe objawy ogólnoustrojowe, w tym zmniejszenie przyrostu masy ciała, atrofię tkanek limfatycznych oraz kory nadnerczy, co jest zgodne z immunosupresyjnym i endokrynologicznym działaniem kortykosteroidów. Badania rakotwórczości wykazały incydentalne zwiększenie częstości glejaków mózgu u szczurów, jednak wyniki te nie zostały potwierdzone w badaniach powtórnych, a obserwacje kliniczne nie wskazują na zwiększone ryzyko nowotworów u ludzi. Potwierdzono natomiast potencjał teratogenny, typowy dla glikokortykosteroidów, obejmujący rozszczep podniebienia oraz wady układu kostnego, choć dane te mają ograniczone przełożenie kliniczne przy stosowaniu dawek terapeutycznych u ludzi.

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku Nebbud

Poniżej przedstawiono szczegółowe dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania budezonidu zawartego w produkcie leczniczym Nebbud (0,5 mg/ml, zawiesina do nebulizacji), które są istotne dla oceny profilu bezpieczeństwa tego glikokortykosteroidu w praktyce klinicznej.1

Toksyczność ostra

Toksyczność ostra budezonidu charakteryzuje się małym nasileniem, co stanowi istotną zaletę kliniczną tego leku. Profil i nasilenie działań toksycznych w badaniach przedklinicznych wykazuje podobieństwo do innych glikokortykosteroidów, takich jak dipropionian beklometazonu czy acetonid fluocynolonu.2

Toksyczność podostra i przewlekła

W badaniach toksyczności podostrej i przewlekłej wykazano, że działania ogólnoustrojowe budezonidu są mniej nasilone lub porównywalne do tych obserwowanych przy stosowaniu innych glikokortykosteroidów. Typowe objawy ogólnoustrojowego działania obejmowały:3

  • Zmniejszenie przyrostu masy ciała – efekt związany z wpływem na metabolizm węglowodanów i białek
  • Atrofię tkanek limfatycznych – skutek immunosupresyjnego działania budezonidu
  • Atrofię kory nadnerczy – wynik hamowania osi podwzgórze-przysadka-nadnercza

Potencjał rakotwórczy

Badania potencjału rakotwórczego budezonidu dostarczyły istotnych danych dotyczących bezpieczeństwa długoterminowego stosowania:4

W pierwotnym badaniu rakotwórczości u samców szczurów zaobserwowano zwiększoną częstość występowania glejaka mózgu. Jednakże w badaniu powtórnym nie potwierdzono tych wyników – częstość występowania glejaków nie różniła się istotnie między grupami otrzymującymi substancje aktywne (budezonid, prednizolon, acetonid triamcynolonu) a grupami kontrolnymi.5

W badaniach wykryto pierwotne nowotwory wątroby u samców szczurów zarówno po podaniu budezonidu, jak i innych glikokortykosteroidów. Efekt ten prawdopodobnie związany jest z działaniem na specyficzny receptor i jest typowy dla całej grupy leków steroidowych.6

Co istotne, dostępne badania kliniczne nie wykazały, by budezonid lub inne glikokortykosteroidy powodowały u ludzi glejaka mózgu lub pierwotny nowotwór wątroby.7 Oznacza to, że obserwacje z badań na zwierzętach mogą nie mieć bezpośredniego przełożenia na bezpieczeństwo stosowania leku u ludzi.

Toksyczność reprodukcyjna

W badaniach wpływu budezonidu na rozrodczość zwierząt wykazano potencjał teratogenny, typowy dla kortykosteroidów. Obserwowano wady rozwojowe takie jak:8

  • Rozszczep podniebienia – efekt dobrze udokumentowany dla glikokortykosteroidów
  • Wady rozwojowe układu kostnego – wynikające z wpływu na metabolizm wapnia i syntezę białek

Należy jednak podkreślić, że dane z badań przeprowadzonych na zwierzętach prawdopodobnie nie mają bezpośredniego znaczenia klinicznego dla ludzi stosujących zalecane dawki terapeutyczne.9

Badania na zwierzętach wykazały również, że zwiększone narażenie na glikokortykosteroidy w okresie przedurodzeniowym może prowadzić do:10

  1. Zahamowania wzrostu wewnątrzmacicznego – wpływ na rozwój płodu
  2. Zwiększenia ryzyka chorób układu krążenia u osobników dorosłych – odległe następstwa prenatalnej ekspozycji
  3. Trwałych zmian w gęstości receptorów glikokortykosteroidowych – modyfikacja odpowiedzi na endogenne i egzogenne glikokortykosteroidy
  4. Zmian w metabolizmie neuroprzekaźników – wpływ na rozwój i funkcje układu nerwowego
  5. Zmian w zachowaniu – konsekwencje neurorozwojowe

Istotne jest, że powyższe efekty obserwowano przy narażeniu mniejszym niż w przypadku stosowania dawek powodujących działanie teratogenne.11

Bezpieczeństwo w okresie laktacji

Przeprowadzono specjalistyczne badania farmakokinetyczne oceniające przechodzenie budezonidu do mleka matki i potencjalną ekspozycję niemowląt:12

Parametr Wartość Interpretacja kliniczna
Szacowana dawka dobowa otrzymywana przez niemowlę 0,3% dawki dobowej matki Ekspozycja minimalna, prawdopodobnie nieistotna klinicznie
Dawki budezonidu u matek w badaniu 200 lub 400 μg dwa razy na dobę Dawki terapeutyczne stosowane w praktyce klinicznej
Szacowane średnie stężenie w osoczu dzieci 1/600 stężenia w osoczu matki Stężenie bardzo niskie, przy założeniu całkowitej biodostępności doustnej
Oznaczalność stężeń budezonidu w osoczu dzieci Poniżej granicy oznaczalności Potwierdzenie minimalnej ekspozycji ogólnoustrojowej u niemowląt

Na podstawie danych dotyczących budezonidu podawanego wziewnie oraz liniowego charakteru właściwości farmakokinetycznych budezonidu w zakresie dawek terapeutycznych (niezależnie od drogi podania: donosowej, wziewnej, doustnej czy doodbytniczej), można przewidywać, że ekspozycja dziecka karmionego piersią na budezonid jest bardzo mała.13 Stanowi to ważną informację dla klinicystów przy podejmowaniu decyzji o stosowaniu budezonidu u kobiet karmiących piersią.

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl