Właściwości farmakodynamiczne
Matrifen 100 mikrogramów/godzinę system transdermalny 100 mcg/h

Lek Matrifen, zawierający fentanyl, jest opioidowym lekiem przeciwbólowym z grupy pochodnych fenylopiperydyny, dostępnym w formie systemów transdermalnych o dawkach 12, 25, 50, 75 oraz 100 μg/h. Fentanyl wykazuje wysokie powinowactwo do receptorów μ-opioidowych, co skutkuje silnym działaniem analgetycznym i sedacyjnym, wykorzystywanym w terapii bólu przewlekłego. Plastry różnią się powierzchnią (od 4,2 do 33,6 cm²) i całkowitą zawartością fentanylu (od 1,38 do 11,0 mg), co koreluje z szybkością uwalniania substancji czynnej (od 12 do 100 μg/h). Kolory nadruku na plastrach ułatwiają identyfikację dawki: brązowy (12 μg/h), czerwony (25 μg/h), zielony (50 μg/h), jasnoniebieski (75 μg/h) oraz szary (100 μg/h).

Właściwości farmakodynamiczne leku Matrifen

Lek Matrifen należy do grupy farmakoterapeutycznej: leki przeciwbólowe, opioidy, pochodne fenylopiperydyny (kod ATC: N02 AB 03). Produkt dostępny jest w formie systemów transdermalnych (plastrów) uwalniających fentanyl w różnych dawkach: 12, 25, 50, 75 oraz 100 mikrogramów na godzinę.1

Mechanizm działania

Fentanyl jest opioidowym lekiem przeciwbólowym charakteryzującym się dużym powinowactwem do receptorów opioidowych typu μ. Główne działania terapeutyczne obejmują działanie przeciwbólowe i uspokajające.2 Poprzez selektywne wiązanie się z receptorami μ-opioidowymi, fentanyl wywołuje analgezję oraz efekt sedacyjny, które są wykorzystywane w terapii silnego bólu.

Skład i uwalnianie fentanylu

Zależność pomiędzy zawartością fentanylu w systemie transdermalnym, jego powierzchnią oraz szybkością uwalniania substancji czynnej przedstawia się następująco:3

Dawka (μg/h) Całkowita zawartość fentanylu (mg) Powierzchnia plastra (cm²) Szybkość uwalniania (μg/h) Kolor nadruku
12 1,38 4,2 12 Brązowy
25 2,75 8,4 25 Czerwony
50 5,50 16,8 50 Zielony
75 8,25 25,2 75 Jasnoniebieski
100 11,0 33,6 100 Szary

Zastosowanie w populacji pediatrycznej

Bezpieczeństwo stosowania fentanylu w postaci przezskórnej zostało ocenione w trzech otwartych badaniach klinicznych przeprowadzonych na grupie 289 dzieci z bólem przewlekłym, w wieku od 2 do 17 lat, w tym 80 dzieci w przedziale wiekowym 2-6 lat.4

W badaniach tych, spośród 289 zakwalifikowanych dzieci, u 110 rozpoczęto leczenie dawką 12 μg/h fentanylu w postaci przezskórnej. Rozkład wcześniejszego leczenia opioidami w tej grupie przedstawiał się następująco:5

  • 23 pacjentów (20,9%) otrzymywało wcześniej opioidy w dawkach odpowiadających <30 mg doustnej morfiny na dobę
  • 66 pacjentów (60,0%) otrzymywało wcześniej opioidy w dawkach odpowiadających 30-44 mg doustnej morfiny na dobę
  • 12 pacjentów (10,9%) otrzymywało wcześniej opioidy w dawkach odpowiadających ≥45 mg doustnej morfiny na dobę
  • Dla 9 pacjentów (8,2%) brak danych o wcześniejszym dawkowaniu opioidów

Pozostałym 179 pacjentom podawano dawki początkowe 25 μg/h lub większe. W tej grupie niemal wszyscy pacjenci (174 osoby, 97,2%) otrzymywali wcześniej opioidy w dawkach odpowiadających co najmniej 45 mg doustnej morfiny na dobę.6

Z pozostałych 5 pacjentów, którzy otrzymali dawkę początkową co najmniej 25 μg/h, a wcześniej przyjmowali opioidy w dawkach odpowiadających <45 mg doustnej morfiny na dobę:7

  • 1 pacjent (0,6%) otrzymywał wcześniej opioidy w dawkach odpowiadających <30 mg doustnej morfiny na dobę
  • 4 pacjentów (2,2%) otrzymywało wcześniej opioidy w dawkach odpowiadających 30-44 mg doustnej morfiny na dobę

Postać farmaceutyczna

Produkt Matrifen dostępny jest w formie systemu transdermalnego (plastra). Jest to prostokątny, przezroczysty plaster na usuwalnej folii zabezpieczającej, która jest większa niż sam plaster. Plastry oznaczone są kolorowym nadrukiem zawierającym nazwę handlową, nazwę substancji czynnej oraz określenie mocy.8

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl