Właściwości farmakodynamiczne piracetamu

Piracetam, substancja czynna produktu Lucetam, należy do grupy farmakoterapeutycznej leków psychostymulujących i nootropowych (kod ATC: N06B X03), stosowanych między innymi w ADHD. Jest to środek nootropowy charakteryzujący się złożonym mechanizmem działania, który wpływa na funkcje poznawcze i pamięć przy jednoczesnym oddziaływaniu na układ naczyniowy.¹

Struktura chemiczna

Pod względem chemicznym piracetam (2-okso-1-pirolidynoacetamid) jest pierścieniową pochodną kwasu gamma-aminomasłowego (GABA), należącą do grupy pirolidonów. W produktach Lucetam substancja ta występuje w tabletkach powlekanych w dawkach 400 mg, 800 mg lub 1200 mg.²³

Mechanizm działania

Podstawowy mechanizm działania piracetamu nie wykazuje swoistości ani dla określonego rodzaju komórek, ani dla określonego narządu. Działanie leku opiera się na kilku uzupełniających się mechanizmach:⁴

• Oddziaływanie na błony fosfolipidowe – piracetam wiąże się fizycznie z grupą polarną błon fosfolipidowych, proporcjonalnie do wielkości zastosowanej dawki. Ten proces inicjuje odtwarzanie struktury błony poprzez tworzenie ruchomych kompleksów między cząsteczkami leku a fosfolipidami. W konsekwencji poprawia się stabilność błony komórkowej, co pozwala białkom błonowym i przezbłonowym utrzymać lub odzyskać odpowiednią strukturę trójwymiarową, warunkującą ich prawidłowe funkcjonowanie.⁵
• Wpływ na neurony – piracetam wykazuje wielokierunkowe działanie na błony komórkowe neuronów. U zwierząt doświadczalnych zaobserwowano, że lek wzmaga różnorodne procesy związane z neurotransmisją, głównie poprzez modulację gęstości i aktywności receptorów postsynaptycznych.⁶

Wpływ na układ naczyniowy

Piracetam wykazuje istotne działanie na właściwości reologiczne krwi poprzez wielokierunkowe oddziaływanie na elementy morfotyczne krwi oraz naczynia krwionośne:

• Poprawa elastyczności erytrocytów – lek zwiększa odkształcalność czerwonych krwinek, co usprawnia przepływ krwi przez drobne naczynia krwionośne.⁷
• Zmniejszenie agregacji płytek krwi – piracetam hamuje tendencję płytek krwi do tworzenia agregatów, co przeciwdziała powstawaniu mikrozakrzepów.⁸
• Redukcja adhezji erytrocytów do ścian naczyń – lek zmniejsza przyleganie czerwonych krwinek do śródbłonka naczyniowego, co poprawia przepływ krwi.⁹
• Obniżenie napięcia naczyń włosowatych – piracetam wpływa na zmniejszenie napięcia ścian drobnych naczyń krwionośnych, co poprawia mikrokrążenie.¹⁰

Postać farmaceutyczna

Produkt Lucetam jest dostępny w formie tabletek powlekanych w trzech różnych dawkach: 400 mg, 800 mg i 1200 mg. Tabletki są białe lub prawie białe, o kształcie owalnym, obustronnie wypukłe, z wytłoczonymi odpowiednimi oznaczeniami: „E 241″ dla tabletek 400 mg, „E 242″ dla tabletek 800 mg lub „E 243″ dla tabletek 1200 mg. Warto zaznaczyć, że tabletki 800 mg posiadają linię podziału po obu stronach, która ułatwia rozkruszenie tabletki w celu łatwiejszego połknięcia.¹¹