Dawkowanie i sposób podawania
Klozapol 100 mg

Dawkowanie i sposób podawania leku Klozapol

Klozapol (substancja czynna: klozapina) dostępny w postaci tabletek o mocy 25 mg i 100 mg wymaga indywidualnego dostosowania dawkowania dla każdego pacjenta. Podstawową zasadą farmakoterapii jest stosowanie najmniejszej skutecznej dawki leku. W przypadkach gdy tabletki o jednej mocy nie umożliwiają przyjęcia przepisanej dawki, można wykorzystać tabletki o alternatywnej mocy dostępne w ofercie.¹

Warunki rozpoczęcia terapii

Leczenie Klozapolem można rozpocząć wyłącznie u pacjentów spełniających następujące kryteria hematologiczne:

• Liczba białych krwinek (WBC) ≥ 3 500/mm³ (3,5 x 10⁹/l)
• Bezwzględna liczba neutrofili (ANC) ≥ 2 000/mm³ (2 x 10⁹/l)

Powyższe wartości odnoszą się do standardowych norm laboratoryjnych.²

Podczas procesu zwiększania dawki konieczne jest zachowanie szczególnej ostrożności w celu zminimalizowania ryzyka wystąpienia działań niepożądanych takich jak:

• Niedociśnienie
• Napady padaczkowe
• Sedacja polekowa

Z tego powodu zaleca się stosowanie schematów dawkowania podzielonego.³

Interakcje lekowe wpływające na dawkowanie

U pacjentów jednocześnie przyjmujących produkty lecznicze wykazujące interakcje z Klozapolem, zarówno farmakodynamiczne, jak i farmakokinetyczne, konieczne jest dostosowanie dawkowania. Dotyczy to szczególnie:

• Benzodiazepin
• Selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI)

⁴

Należy podkreślić, że zasadniczo nie zaleca się podawania Klozapolu w skojarzeniu z innymi lekami przeciwpsychotycznymi. W przypadku konieczności zamiany dotychczasowych leków przeciwpsychotycznych na Klozapol, rekomenduje się najpierw przerwać poprzednią farmakoterapię poprzez stopniowe zmniejszanie dawek.⁵

Schematy dawkowania w zależności od wskazania

Leczenie schizofrenii opornej na leczenie

Rozpoczynanie leczenia: Terapia powinna być wprowadzana stopniowo, rozpoczynając od dawki 12,5 mg (połowa tabletki 25 mg) podawanej jeden lub dwa razy na dobę pierwszego dnia. Następnie, drugiego dnia, dawkę zwiększa się do jednej lub dwóch tabletek 25 mg. Przy dobrej tolerancji leku dawkę dobową można stopniowo zwiększać o 25-50 mg, dążąc do osiągnięcia dawki docelowej do 300 mg na dobę w ciągu 2-3 tygodni. Dalsze zwiększanie dawki, jeśli jest konieczne, powinno następować w odstępach 3-4 dni lub, optymalnie, co tydzień, o 50-100 mg.⁶

Zakres dawek terapeutycznych: U większości pacjentów działanie przeciwpsychotyczne występuje po zastosowaniu dawek w zakresie 200-450 mg na dobę, podawanych w dawkach podzielonych. Zaleca się, aby całkowitą dawkę dobową dzielić na nierówne części, z większą dawką podawaną wieczorem przed snem.⁷

Dawka maksymalna: W przypadkach gdy konieczne jest zastosowanie większych dawek dla uzyskania pełnej korzyści klinicznej, możliwe jest zwiększanie dawki (nie więcej niż o 100 mg jednorazowo) do maksymalnej dawki dobowej 900 mg. Należy jednak pamiętać o zwiększonym ryzyku działań niepożądanych, szczególnie napadów padaczkowych, przy dawkach przekraczających 450 mg na dobę.⁸

Dawka podtrzymująca: Po osiągnięciu optymalnego efektu terapeutycznego często możliwe jest kontynuowanie skutecznego leczenia podtrzymującego mniejszymi dawkami. Zaleca się ostrożne, stopniowe zmniejszanie dawki. Leczenie podtrzymujące powinno być kontynuowane przez co najmniej 6 miesięcy. W przypadku gdy dawka dobowa nie przekracza 200 mg, możliwe jest podawanie leku raz na dobę, wieczorem.⁹

Zaburzenia psychotyczne w przebiegu choroby Parkinsona

Wskazanie dotyczy przypadków, gdy standardowe leczenie okazało się nieskuteczne.¹⁰

Rozpoczynanie leczenia: Dawka początkowa nie może przekraczać 12,5 mg na dobę, podawana wieczorem. Następnie dawkę dobową można powoli zwiększać o 12,5 mg, maksymalnie dwa razy w tygodniu, aby osiągnąć dawkę docelową 50 mg w ciągu 2 tygodni. Zaleca się podawanie całkowitej dawki dobowej raz dziennie, wieczorem.¹¹

Zakres dawek terapeutycznych: Typowa dawka podtrzymująca wynosi 25-37,5 mg na dobę. W przypadku braku satysfakcjonującej odpowiedzi po co najmniej tygodniowym leczeniu dawką 50 mg, dawkę można ostrożnie zwiększać o 12,5 mg tygodniowo.¹²

Dawka maksymalna: Dawki powyżej 50 mg na dobę należy stosować wyłącznie w wyjątkowych przypadkach. Bezwzględna dawka maksymalna nie może przekraczać 100 mg na dobę.¹³

W przypadku wystąpienia niedociśnienia ortostatycznego, nadmiernej sedacji lub stanu splątania należy ograniczyć lub odłożyć w czasie zwiększanie dawki. W pierwszych tygodniach leczenia konieczne jest regularne kontrolowanie ciśnienia tętniczego krwi.¹⁴

Dawka podtrzymująca w chorobie Parkinsona: Po całkowitym ustąpieniu objawów psychotycznych przez co najmniej 2 tygodnie można rozważyć zwiększenie dawki leków przeciwparkinsonowskich, jeśli jest to uzasadnione stanem ruchowym pacjenta. W przypadku nawrotu objawów psychotycznych można zwiększać dawkę Klozapolu o 12,5 mg tygodniowo, do maksymalnej dawki 100 mg, podawanej raz na dobę lub w dwóch dawkach podzielonych.¹⁵

Zakończenie leczenia Klozapolem

Schemat odstawiania leku

W przypadku planowego zakończenia terapii Klozapolem zaleca się:

• W schizofrenii: stopniowe zmniejszanie dawki w okresie 1-2 tygodni
• W chorobie Parkinsona: stopniowe zmniejszanie dawki o 12,5 mg w czasie przynajmniej jednego tygodnia (optymalnie przez dwa tygodnie)

¹⁶

W przypadku konieczności nagłego przerwania leczenia należy uważnie obserwować pacjenta pod kątem wystąpienia objawów zespołu odstawienia.¹⁷

W przypadku neutropenii lub agranulocytozy należy natychmiast przerwać leczenie Klozapolem. W takiej sytuacji niezbędne jest zapewnienie ścisłej kontroli psychiatrycznej, ponieważ objawy psychotyczne mogą szybko powrócić.¹⁸

Wznowienie leczenia

Jeżeli od czasu przyjęcia ostatniej dawki Klozapolu upłynęło więcej niż 2 dni, konieczne jest wznowienie leczenia według schematu początkowego – 12,5 mg raz lub dwa razy na dobę w pierwszym dniu. Przy dobrej tolerancji tej dawki, możliwe jest szybsze zwiększanie dawki do poziomu terapeutycznego niż jest to zalecane u pacjentów rozpoczynających leczenie Klozapolem po raz pierwszy.¹⁹

Dawkowanie u szczególnych grup pacjentów

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby powinni przyjmować Klozapol z zachowaniem szczególnej ostrożności. Niezbędne jest regularne monitorowanie prób czynnościowych wątroby podczas całego okresu terapii.²⁰

Dzieci i młodzież

Nie przeprowadzono badań z udziałem dzieci i młodzieży dotyczących stosowania Klozapolu. Bezpieczeństwo i skuteczność klozapiny u osób poniżej 16. roku życia nie zostały ustalone, dlatego nie zaleca się stosowania leku w tej grupie wiekowej do czasu uzyskania dalszych danych klinicznych.²¹

Osoby w podeszłym wieku

U pacjentów w wieku 60 lat i starszych należy rozpoczynać leczenie od szczególnie małych dawek – 12,5 mg podawane jednorazowo w pierwszej dobie leczenia. Następnie dawkę można zwiększać nie więcej niż o 25 mg na dobę.²²

Tabela dawkowania Klozapolu

Sposób podawania

Klozapol należy podawać doustnie.²³ Tabletki o mocy 25 mg posiadają linię podziału i mogą być dzielone na równe dawki, co jest szczególnie przydatne przy rozpoczynaniu leczenia i dostosowywaniu dawki.²⁴