Wpływ leku na płodność, ciążę i laktację

Profesjonaliści medyczni powinni zachować szczególną ostrożność podczas przepisywania produktu leczniczego Kidofen max (ibuprofen 250 mg/5 ml, zawiesina doustna) kobietom w ciąży, planującym ciążę lub karmiącym piersią. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje, które lekarz powinien przekazać pacjentce w zależności od jej stanu fizjologicznego.¹

Wpływ na przebieg ciąży

Ibuprofen jako inhibitor syntezy prostaglandyn może wywierać negatywny wpływ zarówno na przebieg ciąży, jak i na rozwój zarodka lub płodu. Dane epidemiologiczne sugerują podwyższone ryzyko wystąpienia poronień, wad wrodzonych serca oraz wytrzewienia po zastosowaniu inhibitorów syntezy prostaglandyn we wczesnym okresie ciąży. Ryzyko to zwiększa się wraz ze wzrostem dawki i wydłużeniem czasu terapii. Należy podkreślić, że ryzyko bezwzględne wad układu krążenia wzrasta z wartości poniżej 1% do około 1,5%.²

Badania na modelach zwierzęcych wykazały, że podawanie inhibitorów syntezy prostaglandyn skutkowało zwiększeniem liczby poronień przed implantacją i po implantacji zarodka oraz wzrostem śmiertelności zarodka i płodu. Dodatkowo, u zwierząt otrzymujących inhibitory syntezy prostaglandyn w okresie organogenezy odnotowano zwiększoną częstość występowania różnych wad rozwojowych, szczególnie dotyczących układu krążenia.³

Pierwszy i drugi trymestr ciąży

W pierwszym i drugim trymestrze ciąży nie należy podawać produktu Kidofen max, chyba że jest to bezwzględnie konieczne. Jeśli preparat jest stosowany przez kobietę starającą się zajść w ciążę lub w pierwszym i drugim trymestrze ciąży, należy zastosować możliwie najmniejszą dawkę przez jak najkrótszy czas.⁴

Od 20. tygodnia ciąży stosowanie produktu Kidofen max może prowadzić do rozwoju małowodzia spowodowanego zaburzeniami czynności nerek płodu. To powikłanie może wystąpić krótko po rozpoczęciu leczenia i zazwyczaj ustępuje po jego przerwaniu. Ponadto, po leczeniu w drugim trymestrze ciąży, zgłaszano przypadki zwężenia przewodu tętniczego, z których większość ustąpiła po zaprzestaniu terapii.⁵

U pacjentek stosujących Kidofen max po 20. tygodniu ciąży lekarz powinien rozważyć wdrożenie przedporodowej obserwacji w celu wykrycia potencjalnego małowodzia lub zwężenia przewodu tętniczego. W przypadku stwierdzenia tych powikłań, należy natychmiast przerwać stosowanie produktu.⁶

Trzeci trymestr ciąży

Stosowanie ibuprofenu w trzecim trymestrze ciąży jest przeciwwskazane. W tym okresie inhibitory syntezy prostaglandyn mogą narazić płód na następujące zagrożenia:⁷

• Toksyczne działanie dotyczące płuc i serca – może dojść do przedwczesnego zwężenia lub zamknięcia przewodu tętniczego oraz rozwoju nadciśnienia płucnego⁸
• Zaburzenia czynności nerek – mogą być kontynuacją problemów obserwowanych przy stosowaniu ibuprofenu po 20. tygodniu ciąży⁹

Ponadto, u matki i dziecka w końcowym okresie ciąży mogą wystąpić następujące zaburzenia:

• Wydłużenie czasu krwawienia – działanie przeciwpłytkowe ibuprofenu może ujawnić się nawet przy stosowaniu bardzo małych dawek¹⁰
• Zahamowanie skurczów macicy – skutkujące opóźnionym lub wydłużonym porodem¹¹

Karmienie piersią

Ibuprofen i jego metabolity mogą przenikać w małych stężeniach do mleka kobiet karmiących. Dotychczasowe doniesienia nie wskazują na szkodliwy wpływ produktu na niemowlęta. Z tego względu podczas krótkotrwałego leczenia ibuprofenem w dawkach stosowanych w leczeniu bólu i gorączki przerwanie karmienia piersią nie jest konieczne.¹²

Lekarz powinien poinformować pacjentkę o konieczności obserwacji dziecka pod kątem potencjalnych działań niepożądanych. W przypadku dłuższego stosowania leku lub wyższych dawek należy rozważyć przerwanie karmienia piersią.

Wpływ na płodność

Istnieją dowody naukowe wskazujące, że substancje hamujące cyklooksygenazę (enzym uczestniczący w syntezie prostaglandyn), takie jak ibuprofen, mogą powodować zaburzenia płodności u kobiet poprzez wpływ na proces owulacji. Na szczęście działanie to ma charakter przemijający i ustępuje po zakończeniu terapii.¹³

Kobiety planujące ciążę powinny być świadome tego potencjalnego działania niepożądanego i w miarę możliwości unikać stosowania ibuprofenu. Jeśli leczenie jest niezbędne, należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę przez możliwie najkrótszy czas.