Przedawkowanie Hydroxyzinum Polfarmex (2 mg/ml, syrop)

Przedawkowanie hydroksyzyny stanowi poważny stan kliniczny, który wymaga natychmiastowej interwencji medycznej. Objawy przedawkowania wynikają głównie z trzech mechanizmów działania: nadmiernego działania przeciwcholinergicznego, depresji ośrodkowego układu nerwowego lub paradoksalnego pobudzenia OUN. Właściwe rozpoznanie objawów oraz szybkie wdrożenie odpowiednich procedur terapeutycznych ma kluczowe znaczenie dla pomyślnego rokowania pacjenta. ¹

Objawy kliniczne przedawkowania

W przebiegu przedawkowania hydroksyzyny obserwuje się szerokie spektrum objawów, które mogą rozwijać się sekwencyjnie. Początkowe manifestacje obejmują nudności, wymioty, tachykardię, gorączkę, senność oraz zaburzenia odruchu źrenicznego. W miarę nasilania się intoksykacji mogą pojawiać się drżenia, splątanie, omamy. W ciężkich przypadkach następuje progresja do obniżonego poziomu świadomości, depresji oddechowej, drgawek, niedociśnienia tętniczego oraz zaburzeń rytmu serca, prowadzących do pogłębiającej się śpiączki i zapaści krążeniowo-oddechowej. ²

Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalne zaburzenia rytmu serca, w tym możliwość wystąpienia wydłużenia odcinka QT oraz groźnych arytmii komorowych typu torsade de pointes. Ryzyko to zwiększa się znacząco przy jednoczesnym przyjmowaniu innych leków mogących wpływać na przewodnictwo sercowe. ³

Postępowanie w przedawkowaniu

Leczenie przedawkowania hydroksyzyny wymaga kompleksowego podejścia i ścisłego monitorowania parametrów życiowych. W przypadku znaczącego przedawkowania niezbędne jest zapewnienie drożności dróg oddechowych, odpowiedniego natlenowania oraz monitorowania funkcji układu krążenia poprzez ciągły zapis EKG. Monitorowanie akcji serca i ciśnienia tętniczego krwi powinno być kontynuowane przez co najmniej 24 godziny, do momentu ustąpienia objawów przedawkowania. ⁴

U pacjentów z zaburzeniami świadomości należy przeprowadzić diagnostykę w kierunku jednoczesnego przyjmowania innych substancji, w tym alkoholu. W zależności od stanu klinicznego może być konieczne podanie tlenu, naloksonu, glukozy lub tiaminy. ⁵

W przypadku konieczności zastosowania leku obkurczającego naczynia, rekomenduje się noradrenalinę lub metaraminol. Ze względu na działanie hydroksyzyny na receptory adrenergiczne, przeciwwskazane jest stosowanie adrenaliny jako środka wazopresyjnego. ⁶

Metody dekontaminacji

W przypadku pacjentów z przedawkowaniem hydroksyzyny, u których występują lub mogą wystąpić zaburzenia świadomości, śpiączka lub drgawki, nie należy stosować środków wymiotnych ze względu na ryzyko zachłystowego zapalenia płuc. Jeżeli przyjęta została klinicznie znacząca ilość leku, można rozważyć wykonanie płukania żołądka, jednak wyłącznie po uprzedniej intubacji dotchawiczej w celu zabezpieczenia dróg oddechowych. ⁷

Dostępne dane nie potwierdzają jednoznacznie skuteczności węgla aktywnego w przypadku przedawkowania hydroksyzyny. Również zastosowanie hemodializy lub hemoperfuzji ma wątpliwe znaczenie kliniczne w usuwaniu leku z organizmu. ⁸

Antidotum i leczenie farmakologiczne

Dla hydroksyzyny nie istnieje swoista odtrutka. Jednak w przypadku zagrażających życiu objawów przeciwcholinergicznych, opornych na standardowe leczenie, literatura medyczna wskazuje na potencjalną skuteczność fizostygminy podawanej w dawce terapeutycznej. ⁹

Należy podkreślić, że fizostygmina nie powinna być stosowana wyłącznie w celu przeciwdziałania sedacji. Przeciwwskazane jest również jej użycie u pacjentów, którzy jednocześnie przyjmowali trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, ze względu na ryzyko wystąpienia drgawek i opornego na leczenie zatrzymania akcji serca. Dodatkowo, należy unikać stosowania fizostygminy u osób z zaburzeniami przewodzenia sercowego. ¹⁰

Szczególne aspekty przedawkowania syropu

W przypadku przedawkowania syropu Hydroxyzinum Polfarmex należy zwrócić uwagę na zawartość etanolu w preparacie. Produkt zawiera 1,386 mg etanolu w 1 ml syropu, co odpowiada mniej niż 1 ml piwa lub 1 ml wina. Maksymalna dawka jednorazowa (zawarta w 50 ml syropu) zawiera 69,3 mg etanolu, co odpowiada około 2 ml piwa lub 1 ml wina. ¹¹

Choć zawartość alkoholu w leku jest niewielka i w normalnych warunkach stosowania nie powoduje zauważalnych skutków, należy mieć na uwadze, że w przypadku przedawkowania ilość spożytego etanolu może być znacząca, zwłaszcza u dzieci. ¹²

Tabela objawów przedawkowania

Szczególne grupy ryzyka

Należy zwrócić szczególną uwagę na pacjentów, którzy mogą być bardziej narażeni na ciężkie konsekwencje przedawkowania hydroksyzyny. Do grup podwyższonego ryzyka należą:

• Pacjenci przyjmujący jednocześnie inne leki o działaniu depresyjnym na OUN ¹³
• Osoby przyjmujące leki wydłużające odstęp QT, co zwiększa ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca ¹⁴
• Pacjenci z wcześniejszymi zaburzeniami przewodzenia sercowego
• Osoby przyjmujące silne inhibitory enzymów metabolizujących hydroksyzynę (dehydrogenaza alkoholowa oraz CYP3A4/5) ¹⁵
• Pacjenci spożywający alkohol, który nasila działanie hydroksyzyny ¹⁶

W przypadku wystąpienia przedawkowania u pacjentów z powyższych grup ryzyka, należy wdrożyć intensywny nadzór medyczny z regularnym monitorowaniem parametrów życiowych oraz funkcji układu krążenia.