Właściwości farmakodynamiczne
GlimeHexal 6 6 mg

Właściwości farmakodynamiczne leku GlimeHexal

GlimeHexal (glimepiryd) należy do grupy farmakoterapeutycznej leków hipoglikemizujących z wyłączeniem insuliny, a dokładniej do pochodnych sulfonylomocznika (kod ATC: A10BB12). Substancja czynna wykazuje działanie hipoglikemizujące po podaniu doustnym i jest przeznaczona do stosowania w cukrzycy insulinoniezależnej (typu 2).¹

Mechanizm działania

Podstawowy mechanizm działania glimepirydu polega głównie na stymulacji uwalniania insuliny z komórek beta trzustki. Działanie to wynika ze zwiększenia wrażliwości komórek beta na fizjologiczny bodziec, jakim jest glukoza. Oprócz tego, glimepiryd wykazuje również istotne działanie pozatrzustkowe, co jest charakterystyczne także dla innych pochodnych sulfonylomocznika.²

Wpływ na uwalnianie insuliny

Mechanizm uwalniania insuliny pod wpływem glimepirydu, podobnie jak w przypadku innych pochodnych sulfonylomocznika, opiera się na regulacji wydzielania insuliny poprzez zamykanie kanału potasowego zależnego od ATP w błonie komórek beta trzustki. Proces ten prowadzi do następujących zmian fizjologicznych:

• Zamknięcie kanału potasowego powoduje depolaryzację komórki beta
• Depolaryzacja prowadzi do otwarcia kanałów wapniowych
• Otwarcie kanałów wapniowych umożliwia zwiększony napływ jonów wapnia do komórki
• Wzrost stężenia wewnątrzkomórkowego wapnia stymuluje proces egzocytozy, co prowadzi do uwolnienia insuliny³

Charakterystyczną cechą glimepirydu jest sposób wiązania z komórkami beta – tworzy on wysoce nietrwałe połączenie z białkiem błonowym komórki beta, które jest związane z kanałem potasowym zależnym od ATP. Należy podkreślić, że miejsce wiązania glimepirydu różni się od miejsca wiązania typowego dla innych pochodnych sulfonylomocznika.⁴

Działanie pozatrzustkowe

Glimepiryd wywiera istotny wpływ pozatrzustkowy, który obejmuje:

• Zwiększenie wrażliwości tkanek obwodowych na insulinę
• Zmniejszenie wychwytu insuliny przez wątrobę⁵

Szczególnie istotny jest wpływ na transport glukozy w tkankach obwodowych. Transport glukozy z krwi do tkanek mięśniowych i tłuszczowych odbywa się poprzez specjalne białka transportowe zlokalizowane w błonie komórkowej. Proces ten stanowi etap ograniczający szybkość metabolizmu glukozy w tych tkankach. Glimepiryd wykazuje zdolność do bardzo szybkiego zwiększania liczby aktywnych cząsteczek transportujących glukozę w błonie plazmatycznej komórek mięśniowych i tłuszczowych, co prowadzi do nasilonego wychwytu glukozy.⁶

Dodatkowo glimepiryd wywołuje inne efekty metaboliczne:

• Zwiększa aktywność fosfolipazy C swoistej dla glikozylofosfatydyloinozytolu
• Stymuluje procesy lipogenezy i glikogenezy w izolowanych komórkach mięśniowych i tłuszczowych⁷
• Hamuje wytwarzanie glukozy w wątrobie poprzez zwiększenie wewnątrzkomórkowego stężenia fruktozo-2,6-difosforanu, co z kolei hamuje proces glukoneogenezy⁸

Działanie ogólne

W badaniach farmakodynamicznych ustalono, że minimalna skuteczna dawka doustna glimepirydu u osób zdrowych wynosi około 0,6 mg. Działanie leku charakteryzuje się zależnością od dawki oraz powtarzalnością efektu terapeutycznego. Istotną cechą farmakodynamiczną glimepirydu jest zachowanie fizjologicznej odpowiedzi organizmu na intensywny wysiłek fizyczny, która polega na zmniejszeniu wydzielania insuliny.⁹

Badania farmakokinetyczne wykazują, że nie ma różnicy w działaniu leku przyjętego na 30 minut przed posiłkiem lub bezpośrednio przed nim. U pacjentów z cukrzycą pojedyncza dawka produktu GlimeHexal zapewnia prawidłową kontrolę metaboliczną przez całą dobę (24 godziny).¹⁰

Należy zauważyć, że hydroksymetabolit glimepirydu powoduje niewielkie, lecz istotne statystycznie zmniejszenie stężenia glukozy w surowicy zdrowych osób, jednak efekt ten stanowi jedynie nieznaczną część ogólnego działania leku.¹¹

Skuteczność w leczeniu skojarzonym

Leczenie skojarzone z metforminą

Badania kliniczne wykazały poprawę kontroli metabolicznej w wyniku stosowania <a href="/tag/terapia-skojarzona-glimepirydu-z-metformina/” title=”terapia skojarzona glimepirydu z metforminą” class=”to-tag” data-termid=”240573″>terapii skojarzonej glimepirydu z metforminą u pacjentów, u których nie udało się uzyskać odpowiedniej kontroli glikemii maksymalną dawką samej metforminy.¹²

Leczenie skojarzone z insuliną

Dostępne są ograniczone dane dotyczące jednoczesnego stosowania glimepirydu z insuliną. U pacjentów, u których nie udaje się uzyskać odpowiedniej kontroli cukrzycy maksymalnymi dawkami glimepirydu, można rozpocząć terapię skojarzoną z insuliną. Wyniki dwóch badań klinicznych wskazują, że leczenie skojarzone pozwoliło uzyskać taką samą poprawę kontroli metabolicznej, jak w przypadku stosowania samej insuliny, jednak istotną korzyścią terapii łączonej była możliwość stosowania mniejszej średniej dawki insuliny.¹³

Skuteczność w szczególnych grupach pacjentów

Dzieci i młodzież

Skuteczność i bezpieczeństwo glimepirydu u dzieci i młodzieży oceniano w 24-tygodniowym badaniu klinicznym z aktywną kontrolą, które przeprowadzono u 285 pacjentów pediatrycznych (w wieku od 8 do 17 lat) z cukrzycą typu 2. W badaniu porównywano:

• Glimepiryd w dawce dobowej do 8 mg
• Metforminę w dawce dobowej do 2000 mg

Wyniki wykazały, że zarówno glimepiryd, jak i metformina powodowały znaczące zmniejszenie wartości HbA1c w stosunku do wartości wyjściowych:

Mimo wykazanej skuteczności, glimepiryd nie spełnił kryteriów dla równoważności w stosunku do metforminy w odniesieniu do średniego odchylenia od wartości wyjściowej glikowanej hemoglobiny. Różnica między obydwoma lekami wynosiła 0,44% na korzyść metforminy. Górna granica 95% przedziału ufności dla tej różnicy (1,05) nie znajdowała się poniżej 0,3% marginesu równoważności.¹⁴

Należy podkreślić, że leczenie glimepirydem nie wiązało się z nowymi problemami dotyczącymi bezpieczeństwa stosowania u dzieci w porównaniu z dorosłymi pacjentami z cukrzycą typu 2. Jednakże brak jest danych dotyczących długoterminowej skuteczności i bezpieczeństwa stosowania glimepirydu u dzieci i młodzieży.¹⁵