Specjalne ostrzeżenia
Fludrocortisone Adamed

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Fludrocortisone Adamed 0,1 mg

Lek Fludrocortisone Adamed zawiera fludrokortyzon, który jest silnym mineralokortykoidem wykazującym również działanie kortykosteroidowe. Jego podstawowym zastosowaniem jest terapia zastępcza. Ryzyko działań niepożądanych związanych z aktywnością glikokortykotropową można zminimalizować stosując niskie dawki leku zgodnie z zaleceniami. Ogólną zasadą jest stosowanie najmniejszych skutecznych dawek, co pomaga ograniczyć możliwe działania niepożądane.¹

Przeciwwskazania i szczególne środki ostrożności

Ze względu na silne działanie mineralokortykotropowe, Fludrocortisone Adamed nie powinien być stosowany w nieswoistej terapii glikokortykoidami. Istnieje bezwzględne przeciwwskazanie do podawania leku pacjentom z nieleczoną niewydolnością serca. W trakcie terapii zaleca się regularną kontrolę spożycia elektrolitów i sodu, aby zapobiec rozwojowi nadciśnienia tętniczego, obrzęków i przyrostu masy ciała. W niektórych przypadkach może być konieczne wprowadzenie diety niskosodowej oraz zwiększenie spożycia potasu.²

Należy mieć na uwadze, że lek może powodować uzyskanie fałszywie ujemnego wyniku testu z błękitem nitrotetrazolowym.³

Działanie glikokortykoidowe i związane z nim ostrzeżenia

Oprócz podstawowego działania mineralokortykotropowego, należy również uwzględnić następujące ostrzeżenia dotyczące stosowania glikokortykoidów w terapii nieswoistej w dawkach przekraczających dawki substytucyjne:⁴

• Wszystkie kortykosteroidy powodują zwiększone wydalanie wapnia, co może prowadzić do rozwoju lub zaostrzenia osteoporozy.⁵
• Podczas terapii kortykosteroidami mogą wystąpić zaburzenia psychiczne, w tym: bezsenność, depresja (również o ciężkim przebiegu), stany euforyczne, wahania nastroju, objawy psychotyczne oraz zmiany osobowości. Stosowanie kortykosteroidów może pogorszyć istniejącą niestabilność emocjonalną lub skłonności psychotyczne. Warto podkreślić, że leki przeciwdepresyjne nie są skuteczne w leczeniu depresji polekowej wywołanej stosowaniem steroidów i mogą nawet nasilać jej objawy.⁶

Pacjenci szczególnego ryzyka

Działanie kortykosteroidów może być silniejsze u pacjentów z marskością wątroby i niedoczynnością tarczycy.⁷

Nieswoistą terapię glikokortykoidami należy prowadzić ze szczególną ostrożnością u pacjentów z następującymi schorzeniami:⁸

• Wrzodziejące zapalenie jelita grubego – szczególnie gdy istnieje ryzyko perforacji, wystąpienia ropnia lub innego zakażenia ropnego
• Zapalenie uchyłków
• Świeże zespolenie jelitowe
• Czynna lub utajona choroba wrzodowa – ze względu na ryzyko bezobjawowego nawrotu choroby
• Niewydolność nerek
• Ostre lub przewlekłe zapalenie nerek
• Nadciśnienie tętnicze
• Niewydolność serca
• Cukrzyca
• Zespół Cushinga
• Choroba zakrzepowo-zatorowa
• Zakrzepowe zapalenie żył
• Wykwity skórne
• Drgawki
• Choroba nowotworowa z przerzutami
• Miastenia
• Zaburzenia psychiczne
• Opryszczka oka

Konsekwencje długotrwałego stosowania

W przypadku długotrwałego stosowania kortykosteroidów zaleca się odpowiednią podaż białka w diecie. Jest to istotne ze względu na ryzyko utraty masy ciała lub zwyrodnienia mięśni i osłabienia siły mięśniowej w związku z ujemnym bilansem azotowym.⁹

Wpływ na odporność i zakażenia

Kortykosteroidy mogą zmniejszać odporność na zakażenia i zdolność ich lokalizacji. Mogą także maskować objawy infekcji lub powodować reaktywację zakażenia. W przypadku wystąpienia zakażenia należy wdrożyć odpowiednie leczenie przyczynowe.¹⁰

U osób nieposiadających odporności, infekcje wirusowe takie jak ospa wietrzna i półpasiec mogą mieć przebieg ciężki lub zagrażający życiu. U pacjentów z chorobą pasożytniczą wywołaną węgorkiem jelitowym (Strongyloides), leczenie kortykosteroidami może prowadzić do rozsiewu, co zwiększa ryzyko zapalenia jelit i sepsy wywołanej bakteriami Gram-ujemnymi. W przypadku aktywnej postaci gruźlicy zaleca się terapię restrykcyjną.¹¹

Szczepienia podczas terapii kortykosteroidami

Stosowanie kortykosteroidów w dużych dawkach może zaburzać proces czynnej immunizacji. Stosowanie szczepionek na bazie żywych lub żywych atenuowanych wirusów należy prowadzić pod ścisłym nadzorem lekarskim.¹²

Wpływ na narząd wzroku

Długotrwałe stosowanie kortykosteroidów może prowadzić do rozwoju zaćmy tylnej podtorebkowej lub jaskry z możliwym uszkodzeniem nerwów wzrokowych. Długotrwała terapia może również sprzyjać rozwojowi zakażeń wtórnych oczu. Należy zachować szczególną ostrożność stosując kortykosteroidy u pacjentów z opryszczką oczną ze względu na ryzyko perforacji rogówki.¹³

Zaburzenia widzenia mogą wystąpić w wyniku ogólnoustrojowego i miejscowego stosowania kortykosteroidów. Jeżeli u pacjenta wystąpią takie objawy, jak nieostre widzenie lub inne zaburzenia widzenia, należy rozważyć skierowanie go do okulisty w celu ustalenia możliwych przyczyn. Do możliwych przyczyn należą: zaćma, jaskra lub rzadkie choroby, takie jak centralna chorioretinopatia surowicza (ang. Central Serous Chorioretinopathy, CSCR), którą notowano po ogólnoustrojowym i miejscowym stosowaniu kortykosteroidów.¹⁴