Przedawkowanie
Efectin ER 37,5 37,5 mg

Przedawkowanie wenlafaksyny, dostępnej w postaci kapsułek o przedłużonym uwalnianiu (Efectin ER) w dawkach 37,5 mg, 75 mg i 150 mg, stanowi poważne zagrożenie dla życia, szczególnie przy dawkach przekraczających 3 g. Charakterystyczne objawy zatrucia obejmują tachykardię (>1000 mg), zaburzenia świadomości od senności do śpiączki (>3000 mg), drgawki (>2000 mg), zmiany w EKG (wydłużenie QT, blok odnogi pęczka Hisa, poszerzenie zespołu QRS przy dawkach >3000 mg), tachykardię komorową, bradykardię, niedociśnienie tętnicze (>2000 mg), hipoglikemię oraz zawroty głowy. Przedawkowanie wenlafaksyny wiąże się z wyższym ryzykiem zgonu niż w przypadku SSRI, choć niższym niż trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych, a pacjenci leczeni wenlafaksyną wykazują większe obciążenie czynnikami ryzyka samobójstwa.

Przedawkowanie leku Efectin ER (wenlafaksyna)

Przedawkowanie wenlafaksyny stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta. Lek Efectin ER, dostępny w dawkach 37,5 mg, 75 mg i 150 mg w postaci kapsułek o przedłużonym uwalnianiu, zawiera chlorowodorek wenlafaksyny jako substancję czynną, który przy przyjęciu w nadmiernych ilościach może prowadzić do szeregu niebezpiecznych objawów, włącznie ze skutkiem śmiertelnym1.

Kliniczna manifestacja przedawkowania

Na podstawie danych z monitorowania bezpieczeństwa po wprowadzeniu produktu do obrotu, zidentyfikowano charakterystyczny obraz kliniczny przedawkowania wenlafaksyny. Szczególnie niebezpieczne sytuacje odnotowano w przypadkach jednoczesnego spożycia alkoholu i/lub innych leków2. U osób dorosłych objawy ciężkiego zatrucia mogą wystąpić już po przyjęciu około 3 gramów wenlafaksyny3.

Ryzyko śmiertelności w przypadku przedawkowania

Dane z badań retrospektywnych wskazują, że przedawkowanie wenlafaksyny wiąże się z wyższym ryzykiem zgonu w porównaniu do leków z grupy selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), jednak niższym niż w przypadku trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych4. Warto zaznaczyć, że badania epidemiologiczne wykazały, iż pacjenci leczeni wenlafaksyną charakteryzują się wyższym obciążeniem czynnikami ryzyka samobójstwa w porównaniu do pacjentów otrzymujących SSRI5. Nie zostało jednoznacznie ustalone, w jakim stopniu zwiększone ryzyko zgonu można przypisać toksyczności samej wenlafaksyny, a w jakim innym czynnikom charakteryzującym populację pacjentów leczonych tym lekiem6.

Objaw przedawkowania Opis Potencjalna dawka wywołująca
Tachykardia Przyspieszenie rytmu serca powyżej normy fizjologicznej Może wystąpić przy dawkach >1000 mg
Zaburzenia świadomości Spektrum od senności do śpiączki Narastające wraz ze zwiększaniem dawki, śpiączka możliwa przy dawkach >3000 mg
Rozszerzenie źrenic Mydriaza wynikająca z wpływu na układ adrenergiczny Może wystąpić przy różnych dawkach
Drgawki Napady drgawkowe związane z nadmierną stymulacją ośrodkowego układu nerwowego Częściej przy dawkach >2000 mg
Wymioty Reakcja układu pokarmowego na toksyczne stężenie leku Mogą wystąpić przy różnych dawkach
Zmiany w EKG Wydłużenie odstępu QT, blok odnogi pęczka Hisa, poszerzenie zespołu QRS Bardziej prawdopodobne przy dawkach >3000 mg
Tachykardia komorowa Zagrażająca życiu arytmia pochodzenia komorowego Może wystąpić przy znacznym przedawkowaniu, szczególnie >3000 mg
Bradykardia Zwolnienie rytmu serca poniżej normy fizjologicznej Może wystąpić w późniejszych fazach zatrucia
Niedociśnienie tętnicze Obniżenie ciśnienia tętniczego krwi, mogące prowadzić do wstrząsu Częściej przy dawkach >2000 mg
Hipoglikemia Obniżenie stężenia glukozy we krwi poniżej wartości prawidłowych Może wystąpić przy różnych dawkach
Zawroty głowy Zaburzenia równowagi i orientacji przestrzennej Mogą wystąpić już przy niewielkim przedawkowaniu

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W sytuacji ciężkiego zatrucia wenlafaksyną konieczne jest wdrożenie złożonego leczenia ratunkowego i starannego monitorowania funkcji życiowych pacjenta7. W przypadku podejrzenia przedawkowania leku Efectin ER zaleca się niezwłoczny kontakt z właściwym regionalnym ośrodkiem toksykologii lub specjalistą w zakresie leczenia zatruć8.

Zalecane metody leczenia

W postępowaniu z pacjentem po przedawkowaniu wenlafaksyny należy zastosować następujące działania9:

  • Leczenie wspomagające i objawowe – podstawa postępowania z pacjentem zatrutym wenlafaksyną10
  • Monitorowanie parametrów życiowych – szczególną uwagę należy zwrócić na monitorowanie rytmu serca i innych istotnych funkcji fizjologicznych11
  • Płukanie żołądka – może być wskazane, jeżeli zostanie przeprowadzone wkrótce po przyjęciu leku lub u pacjentów prezentujących objawy kliniczne zatrucia12. Należy pamiętać, że wywołanie wymiotów nie jest zalecane, jeśli istnieje ryzyko zachłyśnięcia13
  • Podanie węgla aktywowanego – może zmniejszyć wchłanianie substancji czynnej z przewodu pokarmowego14

Nieskuteczne metody leczenia

W przypadku zatrucia wenlafaksyną następujące metody prawdopodobnie nie będą skuteczne15:

  • Wymuszona diureza – zwiększenie objętości wydalanego moczu nie prowadzi do istotnego zwiększenia eliminacji wenlafaksyny
  • Dializa – wenlafaksyna i jej aktywny metabolit nie są efektywnie usuwane tą metodą
  • Hemoperfuzja – technika oczyszczania krwi nie wykazuje wysokiej skuteczności w usuwaniu wenlafaksyny
  • Transfuzja wymienna – wymiana osocza lub krwi pacjenta nie jest zalecana z powodu braku dowodów na skuteczność

Warto podkreślić, że dla wenlafaksyny nie jest znane swoiste antidotum16, co dodatkowo podkreśla wagę szybkiego wdrożenia odpowiedniego leczenia objawowego i wspomagającego w przypadku przedawkowania tego leku.

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl