Przedawkowanie leku Dorminox

Przedawkowanie doksylaminy wodorobursztynianu, substancji czynnej leku Dorminox, rzadko stanowi bezpośrednie zagrożenie dla życia pacjenta. Należy jednak pamiętać, że całkowite ustąpienie objawów przedawkowania następuje zwykle w okresie 24-48 godzin od zażycia produktu leczniczego, co wymaga odpowiedniej obserwacji i monitorowania stanu pacjenta w tym czasie.¹

W praktyce klinicznej, przy podejrzeniu przedawkowania, należy zawsze brać pod uwagę możliwość zatrucia wieloma produktami leczniczymi jednocześnie, gdyż pacjenci rzadko spożywają wyłącznie jeden lek w nadmiernej ilości.²

Objawy przedawkowania

Przedawkowanie doksylaminy charakteryzuje się szerokim spektrum objawów klinicznych, które można podzielić na kilka głównych grup ze względu na mechanizm działania leku i jego wpływ na różne układy organizmu.³

U pacjentów z przedawkowaniem doksylaminy może wystąpić szereg objawów, począwszy od senności i zawrotów głowy, przez majaczenie i zaburzenia psychotyczne, aż po ciężkie powikłania takie jak niedociśnienie, drgawki, zmniejszona częstość oddechów, utrata przytomności, śpiączka, a w skrajnych przypadkach śmierć.⁴

Rabdomioliza jako powikłanie przedawkowania

Szczególnie niebezpiecznym powikłaniem przedawkowania doksylaminy jest rabdomioliza, czyli rozpad włókien mięśni poprzecznie prążkowanych, po której może nastąpić ostra niewydolność nerek. Z tego powodu uzasadnione jest prowadzenie systematycznej oceny stanu pacjenta na podstawie pomiarów aktywności kinazy kreatynowej.⁵

Co istotne, w przypadku dawek terapeutycznych nie opisywano ciężkich działań niepożądanych związanych z rabdomiolizą. Dawka, której przypisuje się wystąpienie rabdomiolizy to około 13 mg/kg masy ciała, natomiast dawka potencjalnie śmiertelna to około 25 mg/kg masy ciała – są to wartości prawie 100 razy większe od zakresu dawek terapeutycznych leku Dorminox.⁶

Rokowania w przypadku przedawkowania doksylaminy zależą od jej toksyczności, która może przyczynić się do śmiertelności w około 5% obserwowanych ciężkich przypadków rabdomiolizy. Należy jednak podkreślić, że większość przypadków przedawkowania ma łagodny przebieg.⁷

Warto zaznaczyć, że jeżeli nie występują inne powikłania, ostra niewydolność nerek w przebiegu rabdomiolizy wywołanej przedawkowaniem doksylaminy jest zazwyczaj odwracalna, a rokowania są bardzo pomyślne, choć całkowite ustąpienie objawów może być opóźnione.⁸

Postępowanie w przedawkowaniu

W przypadku przedawkowania leków przeciwhistaminowych, do których należy doksylamina, nie istnieje swoista odtrutka. Leczenie musi zatem mieć charakter objawowy i podtrzymujący. Podstawowe interwencje w przedawkowaniu doksylaminy mogą obejmować:⁹

• Sprowokowanie wymiotów – metoda stosowana we wczesnej fazie przedawkowania, gdy lek jeszcze nie został w pełni wchłonięty z przewodu pokarmowego.¹⁰
• Płukanie żołądka – zabieg wykonywany w warunkach szpitalnych, mający na celu usunięcie niewchłoniętego leku z żołądka.¹¹
• Leczenie niedociśnienia tętniczego – przy wykorzystaniu leków obkurczających naczynia, takich jak noradrenalina lub fenylefryna. Należy bezwzględnie unikać podawania adrenaliny, ponieważ jej zastosowanie może paradoksalnie doprowadzić do jeszcze większego obniżenia ciśnienia tętniczego.¹²

Dotychczas nie przeprowadzono szczegółowych badań nad skutecznością metod pozaustrojowego oczyszczania krwi, takich jak hemodializa, hemofiltracja czy dializa otrzewnowa w kontekście przedawkowania doksylaminy. Ze względu na znaczny stopień dystrybucji leku w tkankach, metody te mogą mieć ograniczoną skuteczność.¹³

Niemniej jednak, w przypadkach gdy nie można wykluczyć zatrucia wieloma substancjami jednocześnie, hemodializa i dializa otrzewnowa mogą być zalecane jako metody wspomagające eliminację toksyn. Wymuszona diureza ma ograniczoną skuteczność w usuwaniu doksylaminy z organizmu.¹⁴

Leczenie rabdomiolizy w przebiegu przedawkowania

Wczesne wykrywanie i odpowiednie leczenie rabdomiolizy są kluczowe dla zminimalizowania stopnia uszkodzenia nerek. Leczenie rabdomiolizy spowodowanej przedawkowaniem doksylaminy obejmuje dwa główne elementy:¹⁵

1. Intensywne nawadnianie – kluczowy element terapii, mający na celu zapobieganie wytrącaniu się mioglobiny w kanalikach nerkowych i rozwojowi ostrej niewydolności nerek.
2. Alkalizacja moczu – procedura zwiększająca rozpuszczalność mioglobiny i ułatwiająca jej wydalanie przez nerki.

U osób dorosłych z rabdomiolizą wywołaną przedawkowaniem doksylaminy niezbędne jest intensywne nawadnianie dożylnymi krystaloidami. Rekomenduje się podawanie 0,9% roztworu soli fizjologicznej lub roztworu Ringera z mleczanami z szybkością 300-500 ml/h. Na podstawie dostępnych danych klinicznych nie zaobserwowano istotnych różnic w skuteczności pomiędzy stosowaniem soli fizjologicznej a roztworu Ringera z mleczanami w leczeniu rabdomiolizy indukowanej doksylaminą.¹⁶