Specjalne ostrzeżenia
Diphereline SR 11,25 mg

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Diphereline SR 11,25 mg

Produkt leczniczy Diphereline SR 11,25 mg, zawierający 11,25 mg tryptoreliny w postaci tryptoreliny pamoinianu, wymaga zachowania szczególnych środków ostrożności podczas stosowania. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje na temat potencjalnych zagrożeń oraz zalecanych środków ostrożności podczas terapii tym lekiem.¹

Wpływ na gęstość mineralną kości

Stosowanie analogów GnRH, w tym tryptoreliny, może prowadzić do zmniejszenia gęstości mineralnej kości. Wstępne dane wskazują, że u mężczyzn jednoczesne stosowanie bisfosfonianów z analogami GnRH może ograniczyć utratę gęstości kostnej. Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów, u których występują dodatkowe czynniki ryzyka osteoporozy, takie jak:²

• Przewlekłe nadużywanie alkoholu – zwiększa ryzyko demineralizacji kości i może nasilać niekorzystny wpływ leku na strukturę kostną³
• Palenie papierosów – negatywnie wpływa na metabolizm kostny i może potęgować utratę masy kostnej podczas terapii⁴
• Długoterminowa terapia lekami zmniejszającymi gęstość mineralną kości, takimi jak leki przeciwdrgawkowe lub kortykosteroidy – może synergistycznie zwiększać ryzyko osteoporozy⁵
• Dodatni wywiad rodzinny w kierunku osteoporozy – genetyczna predyspozycja może zwiększać ryzyko utraty masy kostnej⁶
• Niedożywienie – niedobory wapnia i innych składników odżywczych mogą przyspieszać demineralizację kości⁷

Długotrwała deprywacja androgenu, niezależnie czy jest wynikiem obustronnej orchidektomii (chirurgicznego usunięcia jąder) czy stosowania analogów GnRH, zwiększa ryzyko utraty masy kostnej, może prowadzić do rozwoju osteoporozy oraz zwiększać ryzyko złamań kości.⁸

Gruczolak przysadki

W rzadkich przypadkach stosowanie analogów GnRH może ujawnić obecność wcześniej niezdiagnozowanego gruczolaka wywodzącego się z komórek gonadotropowych przysadki. U pacjentów z tym schorzeniem może wystąpić udar przysadki, objawiający się charakterystycznymi symptomami:⁹

• Nagły, silny ból głowy – często pierwszym objawem udaru przysadki¹⁰
• Wymioty – towarzyszące nagłemu wzrostowi ciśnienia wewnątrzczaszkowego¹¹
• Zaburzenia widzenia – mogą obejmować utratę pola widzenia lub podwójne widzenie¹²
• Porażenie mięśni oka – ograniczenie ruchomości gałki ocznej¹³

Ryzyko wystąpienia depresji

Podczas leczenia agonistami hormonu uwalniającego gonadotropinę, takimi jak tryptorelina, istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia epizodu depresyjnego, włącznie z przypadkami ciężkiej depresji. Należy:¹⁴

• Poinformować pacjentów o możliwości wystąpienia objawów depresyjnych¹⁵
• Wdrożyć odpowiednie leczenie w zależności od nasilenia objawów¹⁶
• Ściśle kontrolować pacjentów z wcześniej występującą depresją podczas terapii¹⁷

Rak gruczołu krokowego – ryzyko zaostrzenia objawów

Na początku leczenia tryptorelina, podobnie jak inne analogi GnRH, powoduje przemijający wzrost stężenia testosteronu w surowicy. W konsekwencji, u niektórych pacjentów w pierwszych tygodniach leczenia może wystąpić przejściowe nasilenie objawów raka gruczołu krokowego. Aby temu zapobiec:¹⁸

• W początkowej fazie leczenia należy rozważyć dodatkowe podanie odpowiedniego antyandrogenu, aby zapobiec początkowemu wzrostowi stężenia testosteronu i nasileniu objawów klinicznych¹⁹
• U niewielkiej liczby pacjentów możliwe jest przejściowe nasilenie bólu związanego z chorobą nowotworową (ból związany z przerzutami), który można leczyć objawowo²⁰

Ryzyko powikłań rdzeniowych i urologicznych

Podczas stosowania analogów GnRH obserwowano izolowane przypadki:²¹

• Ucisku (kompresji) rdzenia kręgowego – w przypadku wystąpienia należy wdrożyć standardowe leczenie, a w ekstremalnych przypadkach rozważyć pilną orchidektomię²²
• Niedrożności cewki moczowej – w przypadku wystąpienia należy wdrożyć odpowiednie procedury urologiczne²³

W pierwszych tygodniach leczenia wskazane jest szczególnie dokładne monitorowanie:²⁴

• Pacjentów z przerzutami do kręgosłupa – ze względu na ryzyko ucisku rdzenia kręgowego²⁵
• Pacjentów z zaburzeniami odpływu moczu – ze względu na ryzyko pogłębienia niedrożności układu moczowego²⁶

Należy pamiętać, że po kastracji chirurgicznej tryptorelina nie indukuje dalszego zmniejszenia stężenia testosteronu w surowicy.²⁷

Wpływ na układ sercowo-naczyniowy

Deprywacja androgenowa może prowadzić do wydłużenia odstępu QT w zapisie EKG. Przed włączeniem produktu leczniczego Diphereline SR 11,25 mg, lekarz powinien dokonać szczegółowej oceny stosunku korzyści do ryzyka, uwzględniając możliwość wystąpienia zaburzeń rytmu serca typu torsade de pointes, zwłaszcza u pacjentów:²⁸

• Z wywiadem w kierunku wydłużenia odstępu QT²⁹
• Z czynnikami ryzyka wydłużenia odstępu QT³⁰
• Otrzymujących leczenie towarzyszące, które może powodować wydłużenie odstępu QT³¹

Badania epidemiologiczne wskazują, że u pacjentów poddanych terapii z deprywacją androgenu może dojść do zmian metabolicznych, takich jak nietolerancja glukozy lub stłuszczenie wątroby, oraz może zwiększyć się ryzyko chorób układu krążenia. Jednakże prospektywne dane nie potwierdziły jednoznacznie związku pomiędzy stosowaniem analogów GnRH a wzrostem śmiertelności z przyczyn sercowych.³²

Pacjentów z dużym ryzykiem chorób metabolicznych i chorób układu krążenia należy starannie ocenić przed włączeniem leczenia i odpowiednio monitorować w trakcie terapii z deprywacją androgenu.³³

Wpływ na testy diagnostyczne

Podawanie tryptoreliny w dawkach terapeutycznych powoduje supresję osi przysadkowo-gonadalnej. Normalna funkcja zazwyczaj powraca po zakończeniu leczenia. Należy mieć świadomość, że testy diagnostyczne oceniające gonadalną funkcję przysadki przeprowadzane w trakcie leczenia oraz po jego zakończeniu mogą dawać mylące wyniki.³⁴

Monitorowanie skuteczności leczenia

Na początku leczenia stwierdza się przemijające zwiększenie aktywności fosfatazy kwaśnej. W trakcie terapii zaleca się:³⁵

• Ocenę reakcji układu kostnego za pomocą scyntygrafii i/lub tomografii komputerowej³⁶
• Ocenę reakcji gruczołu krokowego za pomocą USG i/lub tomografii komputerowej³⁷
• Badanie kliniczne i per rectum gruczołu krokowego³⁸

Skuteczność leczenia może być monitorowana poprzez oznaczanie stężenia testosteronu i antygenu specyficznego dla prostaty (PSA) w surowicy krwi.³⁹