Działania niepożądane
Dicloreum 25 mg/ml
Dicloreum, zawierający diklofenak sodowy w dawce 75 mg w 3 ml roztworu do wstrzykiwań, wykazuje profil bezpieczeństwa typowy dla NLPZ, z działaniami niepożądanymi o różnej częstości i nasileniu. Najpoważniejsze ryzyko wiąże się z reakcjami nadwrażliwości, w tym anafilaksją, powikłaniami sercowo-naczyniowymi (zwłaszcza przy dawkach ≥150 mg/dobę i długotrwałym stosowaniu, zwiększającymi ryzyko zakrzepicy tętnic, zawału mięśnia sercowego i udaru), powikłaniami żołądkowo-jelitowymi (krwawienia, perforacje, choroba wrzodowa), ciężkimi reakcjami skórnymi (zespół Stevensa-Johnsona, zespół Lyella) oraz uszkodzeniem wątroby i ostrą niewydolnością nerek. Działania niepożądane miejscowe po iniekcji obejmują często podrażnienie, ból i stwardnienie, rzadziej obrzęk i zanik tkanki, a bardzo rzadko ropnie i martwicę tkanek, w tym embolię cutis medicamentosa (zespół Nicolaua).
Działania niepożądane leku Dicloreum 25 mg/ml roztwór do wstrzykiwań
Lek Dicloreum zawierający diklofenak sodowy w postaci roztworu do wstrzykiwań (75 mg diklofenaku sodowego w 3 ml ampułce) może powodować szereg działań niepożądanych o różnym nasileniu i częstotliwości występowania. Należy zwrócić szczególną uwagę na reakcje występujące podczas leczenia, zarówno krótko- jak i długoterminowego. Profil bezpieczeństwa leku obejmuje działania niepożądane obserwowane dla diklofenaku również w innych postaciach farmaceutycznych.1
Częstotliwość występowania działań niepożądanych
Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikuje się zgodnie z następującymi kategoriami:
- Często (≥1/100 do <1/10)
- Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100)
- Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000)
- Bardzo rzadko (<1/10 000)
- Częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych)
2
Szczególne niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi
Do potencjalnie najgroźniejszych działań niepożądanych występujących podczas stosowania diklofenaku należą:
- Reakcje nadwrażliwości – mogą objawiać się zarówno miejscowo jak i ogólnoustrojowo, włącznie z możliwością wystąpienia wstrząsu anafilaktycznego
- Powikłania sercowo-naczyniowe – szczególnie przy stosowaniu długotrwałym i w dużych dawkach (150 mg na dobę), zwiększa się ryzyko zakrzepicy tętnic, zawału mięśnia sercowego i udaru
- Powikłania żołądkowo-jelitowe – łącznie z krwawieniem, perforacją i chorobą wrzodową
- Ciężkie reakcje skórne – w tym zespół Stevensa-Johnsona i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (zespół Lyella)
- Uszkodzenie wątroby – w skrajnych przypadkach piorunujące zapalenie wątroby
- Ostra niewydolność nerek – wraz z innymi poważnymi zaburzeniami funkcji nerek
3
Z badań klinicznych i danych epidemiologicznych wynika, że stosowanie diklofenaku w dużych dawkach (150 mg na dobę) i długotrwale zwiększa istotnie ryzyko zakrzepicy tętnic, co może prowadzić do zawału mięśnia sercowego lub udaru mózgu.4
Działania niepożądane w miejscu podania
Szczególne znaczenie przy stosowaniu leku Dicloreum w postaci iniekcji mają działania niepożądane występujące w miejscu podania, takie jak:
- Podrażnienie, ból i stwardnienie – występują często
- Obrzęk i zanik tkanki – występują rzadko
- Ropnie – bardzo rzadkie powikłanie
- Martwica tkanki – występuje z nieznaną częstością
- Embolia cutis medicamentosa (zespół Nicolaua) – poważne powikłanie o nieznanej częstości
5
Tabela działań niepożądanych leku Dicloreum 25 mg/ml
| Klasyfikacja układów i narządów | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Opis |
|---|---|---|---|
| Zakażenia i zakażenia pasożytnicze | Ropnie w miejscu podania | Bardzo rzadko | Miejscowe powikłanie infekcyjne |
| Martwica w miejscu wstrzyknięcia | Częstość nieznana | Obumarcie tkanki w miejscu iniekcji | |
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Trombocytopenia, leukopenia, anemia (w tym anemia hemolityczna i aplastyczna), agranulocytoza | Bardzo rzadko | Zaburzenia morfologii krwi, mogące prowadzić do zwiększonej podatności na infekcje i krwawienia |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Nadwrażliwość, reakcje anafilaktyczne i rzekomoanafilaktyczne (w tym hipotensja i wstrząs) | Rzadko | Poważne reakcje alergiczne mogące zagrażać życiu |
| Obrzęk naczynioruchowy (w tym obrzęk twarzy) | Bardzo rzadko | Nagły obrzęk skóry, tkanki podskórnej, błon śluzowych | |
| Zaburzenia psychiczne | Dezorientacja, depresja, bezsenność, koszmary senne, drażliwość, zaburzenia psychotyczne | Bardzo rzadko | Spektrum zaburzeń psychicznych, mogące wpływać na codzienne funkcjonowanie pacjenta |
| Zaburzenia układu nerwowego | Bóle głowy, zawroty głowy | Często | Typowe objawy ze strony OUN |
| Senność | Rzadko | Może wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn | |
| Parestezje, zaburzenia pamięci, drgawki, lęk, drżenie, jałowe zapalenie opon mózgowych, zaburzenia smaku, udar naczyniowy mózgu | Bardzo rzadko | Poważne zaburzenia neurologiczne, niektóre mogą zagrażać życiu | |
| Zaburzenia oka | Zaburzenia widzenia, niewyraźne widzenie, podwójne widzenie | Bardzo rzadko | Mogą upośledzać normalne funkcjonowanie i stanowić zagrożenie w niektórych sytuacjach |
| Zaburzenia ucha i błędnika | Zawroty głowy | Często | Mogą wpływać na równowagę i koordynację |
| Szumy uszne, zaburzenia słuchu | Bardzo rzadko | Mogą wpływać na zdolność percepcji dźwięków | |
| Zaburzenia serca | Kołatanie serca, ból w klatce piersiowej, niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego | Bardzo rzadko | Poważne zaburzenia kardiologiczne, mogące zagrażać życiu |
| Zespół Kounisa | Częstość nieznana | Ostry zespół wieńcowy występujący w przebiegu reakcji alergicznej | |
| Zaburzenia naczyniowe | Nadciśnienie tętnicze, zapalenie naczyń | Bardzo rzadko | Mogą przyczyniać się do powikłań sercowo-naczyniowych |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Astma (w tym duszność) | Rzadko | Trudności w oddychaniu, mogące wymagać natychmiastowej interwencji |
| Zapalenie płuc | Bardzo rzadko | Stan zapalny miąższu płucnego | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Nudności, wymioty, biegunka, niestrawność, ból brzucha, wzdęcia, anoreksja | Często | Typowe objawy ze strony przewodu pokarmowego |
| Zapalenie błony śluzowej żołądka, krwawienia z przewodu pokarmowego, krwawe wymioty, krwawe biegunki, smoliste stolce, choroba wrzodowa żołądka i (lub) dwunastnicy (z krwawieniem lub bez i perforacją) | Rzadko | Poważne powikłania mogące zagrażać życiu, wymagające pilnej interwencji | |
| Zapalenie okrężnicy (także krwotoczne oraz zaostrzenie wrzodziejącego zapalenia okrężnicy lub choroba Crohna), zaparcia, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie języka, zaburzenia w obrębie przełyku, błoniaste zwężenie jelit, zapalenie trzustki | Bardzo rzadko | Poważne stany zapalne i czynnościowe przewodu pokarmowego | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Zwiększenie aktywności aminotransferaz | Często | Laboratoryjne wykładniki uszkodzenia wątroby |
| Zapalenie wątroby, żółtaczka, zaburzenia czynności wątroby | Rzadko | Mogą prowadzić do poważnej dysfunkcji wątroby | |
| Piorunujące zapalenie wątroby | Bardzo rzadko | Stan zagrażający życiu, potencjalnie wymagający przeszczepu wątroby | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Wysypka | Często | Typowa reakcja skórna |
| Pokrzywka | Rzadko | Alergiczna reakcja skórna z charakterystycznymi bąblami | |
| Wysypka pęcherzowa, wyprysk, rumień, rumień wielopostaciowy, zespół Stevens-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (zespół Lyella), złuszczające zapalenie skóry, łysienie, reakcje nadwrażliwości na światło, plamica, choroba Schönleina i Henocha, świąd | Bardzo rzadko | Ciężkie reakcje skórne, niektóre z nich zagrażające życiu, wymagające natychmiastowego przerwania leczenia i intensywnej terapii | |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Ostra niewydolność nerek, krwiomocz, białkomocz, zespół nerczycowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, martwica brodawek nerkowych | Bardzo rzadko | Poważne zaburzenia funkcji nerek, mogące prowadzić do ich trwałego uszkodzenia |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Podrażnienie, ból, stwardnienie w miejscu podania | Często | Typowe reakcje miejscowe po iniekcji |
| Obrzęk, zanik tkanki w miejscu podania | Rzadko | Mogą prowadzić do defektów kosmetycznych | |
| Embolia cutis medicamentosa (zespół Nicolaua) | Częstość nieznana | Poważne powikłanie polegające na martwicy tkanek w wyniku dotętniczego podania leku, naczynioobrzęku lub skurczu tętnic |
Dodatkowe informacje o bezpieczeństwie
W związku z leczeniem niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (NLPZ), do których należy diklofenak, obserwowano występowanie obrzęków, nadciśnienia tętniczego i niewydolności serca.6
Szczególną uwagę należy zwrócić na możliwe powikłania dotyczące układu pokarmowego oraz sercowo-naczyniowego. U pacjentów z czynnikami ryzyka kardiologicznymi należy rozważyć stosunek korzyści do ryzyka przy stosowaniu diklofenaku, szczególnie w dużych dawkach i długotrwale.7
Zgłaszanie działań niepożądanych
Monitorowanie bezpieczeństwa leku po wprowadzeniu na rynek jest istotnym elementem nadzoru nad bezpieczeństwem farmakoterapii. Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu należy zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego.8
Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:
- Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
- Tel.: + 48 22 49 21 301
- Faks: + 48 22 49 21 309
- Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
9
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu za wprowadzenie leku do obrotu.10
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania