Właściwości farmakodynamiczne leku Corsib

Corsib należy do grupy farmakoterapeutycznej obejmującej selektywne leki beta-adrenolityczne, oznaczonej kodem ATC: C07AB07. Substancją czynną preparatu jest bisoprololu fumaran, który wykazuje specyficzne i istotne z punktu widzenia klinicznego właściwości farmakodynamiczne.¹

Mechanizm działania

Bisoprololu fumaran charakteryzuje się wysoką selektywnością w stosunku do receptorów beta1-adrenergicznych. Jest pozbawiony wewnętrznego działania agonistycznego oraz znaczącego działania stabilizującego błony komórkowe. Wykazuje jedynie niewielkie powinowactwo do receptorów beta2 zlokalizowanych w mięśniach gładkich oskrzeli i naczyń, a także do receptorów beta-2 związanych z regulacją metabolizmu. Ta specyficzność powoduje, że bisoprololu fumaran zasadniczo nie wpływa na opór oskrzelowy i efekty metaboliczne zależne od receptorów beta2. Istotne jest, że wybiórczość względem receptorów beta1-adrenergicznych wykracza znacznie poza zakres terapeutyczny stosowanych dawek.²

Efekty terapeutyczne w przewlekłej niewydolności serca

Skuteczność bisoprololu fumaranu w leczeniu przewlekłej niewydolności serca została potwierdzona w dwóch kluczowych badaniach klinicznych: CIBIS II i CIBIS III. Wyniki tych badań dostarczają istotnych dowodów na korzyści terapeutyczne związane ze stosowaniem bisoprololu w tej grupie pacjentów.

W badaniu CIBIS II uczestniczyło 2647 pacjentów, z czego zdecydowana większość (83%, n=2202) miała niewydolność serca klasy III według klasyfikacji NYHA, a pozostali (17%, n=445) cierpieli na niewydolność serca klasy IV wg NYHA. Wszyscy pacjenci mieli stabilną objawową niewydolność serca z frakcją wyrzutową lewej komory poniżej 35%, co zostało potwierdzone w badaniu echokardiograficznym. Wyniki badania wykazały, że stosowanie bisoprololu fumaranu prowadziło do znaczącego zmniejszenia całkowitej śmiertelności z 17,3% do 11,8%, co odpowiada względnemu zmniejszeniu o 34%. Co więcej, zaobserwowano również istotne zmniejszenie liczby nagłych zgonów (3,6% w porównaniu z 6,3%, względne zmniejszenie o 44%) oraz liczby epizodów niewydolności serca wymagających hospitalizacji (12% w porównaniu z 17,6%, względne zmniejszenie o 36%).³

Badanie wykazało również istotną poprawę stanu klinicznego pacjentów, ocenianego według klasyfikacji NYHA. Podczas włączania bisoprololu fumaranu do terapii i zwiększania jego dawki u niektórych pacjentów wystąpiły działania niepożądane wymagające hospitalizacji, takie jak: bradykardia (0,53%), niedociśnienie tętnicze (0,23%) oraz ostra dekompensacja niewydolności serca (4,97%). Warto zaznaczyć, że częstość hospitalizacji w grupie pacjentów przyjmujących bisoprololu fumaran nie była większa niż w grupie placebo (odpowiednio 0%, 0,3% i 6,74%). W całym okresie badania odnotowano 20 przypadków śmiertelnych i prowadzących do kalectwa udarów w grupie bisoprololu fumaranu i 15 w grupie placebo.⁴

Drugie kluczowe badanie, CIBIS III, obejmowało 1010 pacjentów w wieku ≥ 65 lat z przewlekłą niewydolnością serca o nasileniu łagodnym do umiarkowanego (klasa II lub III wg NYHA) i frakcją wyrzutową lewej komory ≤ 35%. Istotnym kryterium włączenia był brak wcześniejszego leczenia inhibitorami ACE, beta-adrenolitykami oraz antagonistami receptora angiotensyny. Protokół badania zakładał leczenie kombinacją bisoprololu fumaranu i enalaprylu przez okres od 6 do 24 miesięcy, po początkowym 6-miesięcznym leczeniu jednym z tych leków.⁵

Zaobserwowano, że u pacjentów otrzymujących bisoprololu fumaran przez pierwsze 6 miesięcy występowała zwiększona skłonność do nasilenia przewlekłej niewydolności serca. Analiza per protocol nie wykazała jednak istotnej różnicy w skuteczności leczenia rozpoczynanego od bisoprololu fumaranu w porównaniu z leczeniem rozpoczynanym od enalaprylu. Złożony punkt końcowy obejmujący zgon i hospitalizację występował z porównywalną częstością w obu grupach (32,4% w grupie rozpoczynającej leczenie od bisoprololu fumaranu vs. 33,1% w grupie rozpoczynającej od enalaprylu, w analizie per protocol). Co istotne, badanie CIBIS III dostarczyło dowodów, że bisoprololu fumaran może być stosowany również u osób w podeszłym wieku z przewlekłą niewydolnością serca o nasileniu łagodnym do umiarkowanego.⁶

Działanie w nadciśnieniu tętniczym i dławicy piersiowej

Podobnie jak w przypadku innych leków z grupy beta1-adrenolityków, dokładny mechanizm działania bisoprololu fumaranu w leczeniu nadciśnienia tętniczego nie został w pełni wyjaśniony. Istotną obserwacją jest jednak fakt, że bisoprololu fumaran znacząco zmniejsza aktywność reninową osocza, co może częściowo wyjaśniać jego działanie hipotensyjne.⁷

Mechanizm działania bisoprololu fumaranu w dławicy piersiowej opiera się na blokowaniu receptorów beta w sercu, co hamuje odpowiedź na aktywację układu współczulnego. Efektem tego jest zmniejszenie częstości akcji serca oraz kurczliwości mięśnia sercowego, co prowadzi do redukcji zapotrzebowania mięśnia sercowego na tlen – kluczowego parametru w patofizjologii dławicy piersiowej.⁸

W przypadku doraźnego zastosowania bisoprololu fumaranu u pacjentów z chorobą wieńcową bez współistniejącej przewlekłej niewydolności serca, lek wywołuje spowolnienie czynności serca i zmniejszenie objętości wyrzutowej, co prowadzi do zmniejszenia pojemności minutowej i zużycia tlenu przez mięsień sercowy. Warto odnotować, że podczas przewlekłego stosowania bisoprololu początkowo zwiększony opór obwodowy ulega zmniejszeniu, co jest korzystnym efektem w długoterminowej terapii nadciśnienia tętniczego i choroby wieńcowej.⁹