Przedawkowanie
Clozapine Aristo 200 mg

Przedawkowanie klozapiny stanowi poważne zagrożenie życia z około 12% śmiertelnością, głównie z powodu niewydolności serca i zachłystowego zapalenia płuc, szczególnie przy dawkach >2000 mg. U pacjentów wcześniej nieleczonych klozapiną dawki już od 400 mg mogą wywołać stany zagrażające życiu, w tym śpiączkę i zgon. W populacji pediatrycznej dawki 50-200 mg powodują silne działanie uspokajające lub śpiączkę, bez skutków śmiertelnych. Objawy przedawkowania obejmują szerokie spektrum: neurologiczne (senność, arefleksja, śpiączka, drgawki), psychiczne (splątanie, omamy, majaczenie), pozapiramidowe, autonomiczne (nadmierne wydzielanie śliny, rozszerzenie źrenic, hiperpireksja), okulistyczne, kardiologiczne (niedociśnienie, zapaść, arytmie) oraz oddechowe (zachłystowe zapalenie płuc, niewydolność oddechowa).

Przedawkowanie leku Clozapine Aristo (klozapina)

Przedawkowanie klozapiny stanowi poważne zagrożenie dla życia pacjenta, wymagające natychmiastowej interwencji medycznej. Na podstawie dostępnych danych klinicznych dotyczących przypadków ostrego, zarówno umyślnego jak i przypadkowego przedawkowania klozapiny, śmiertelność wynosi około 12%. Większość zgonów związana była z niewydolnością serca lub zachłystowym zapaleniem płuc, szczególnie po zażyciu dawek przekraczających 2000 mg.1

Należy zaznaczyć, że w literaturze medycznej istnieją doniesienia o przypadkach skutecznego leczenia pacjentów, którzy przyjęli dawki nawet większe niż 10 000 mg. Istotny jest jednak fakt, że u niektórych dorosłych pacjentów, zwłaszcza tych, którzy wcześniej nie byli leczeni klozapiną, już dawki wynoszące 400 mg doprowadziły do stanów zagrażających życiu, w tym śpiączki, a w jednym przypadku zakończyły się zgonem.2

W populacji pediatrycznej odnotowano przypadki, w których dawki 50-200 mg powodowały silne działanie uspokajające lub śpiączkę, jednak bez skutków śmiertelnych.3

Objawy podmiotowe i przedmiotowe przedawkowania

Przedawkowanie klozapiny charakteryzuje się szerokim spektrum objawów, które możemy podzielić na kilka kategorii w zależności od układu, którego dotyczą.4

Kategoria objawów Objawy kliniczne Charakterystyka
Objawy neurologiczne Senność i letarg Jedne z pierwszych objawów przedawkowania, nasilające się wraz ze wzrostem przyjętej dawki
Arefleksja Brak odruchów neurologicznych
Śpiączka Stan głębokiego nieprzytomności, zagrażający życiu
Drgawki Mogą wystąpić w ciężkich przypadkach przedawkowania
Objawy psychiczne Splątanie Zaburzenia świadomości i orientacji
Omamy Percepcja nieistniejących bodźców
Pobudzenie Wzmożona aktywność psychoruchowa
Majaczenie Zespół zaburzeń świadomości z dezorientacją i halucynacjami
Objawy pozapiramidowe Zaburzenia ruchowe podobne do parkinsonizmu
Objawy autonomiczne Nadmierne wydzielanie śliny Charakterystyczny objaw, często występujący nawet przy terapeutycznych dawkach klozapiny
Rozszerzenie źrenic Wynik działania antycholinergicznego
Zaburzenia termoregulacji Najczęściej hiperpireksja (podwyższona temperatura ciała)
Objawy okulistyczne Rozszerzenie źrenic Efekt antycholinergiczny
Nieostre widzenie Wynik działania na receptory muskarynowe
Hiperrefleksja Wzmożenie odruchów
Objawy kardiologiczne Niedociśnienie Może prowadzić do zapaści krążeniowej
Zapaść Stan zagrożenia życia z niewydolnością krążenia
Częstoskurcz Przyspieszenie akcji serca
Arytmie serca Nieregularna praca serca, mogąca prowadzić do zatrzymania krążenia
Objawy oddechowe Zachłystowe zapalenie płuc Poważne powikłanie związane z aspiracją treści żołądkowej do płuc
Duszność Uczucie braku powietrza
Zahamowanie czynności oddechowej lub niewydolność oddechowa Stan zagrożenia życia wymagający natychmiastowej interwencji

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku przedawkowania klozapiny nie istnieje specyficzna odtrutka, co zmusza do prowadzenia intensywnego leczenia objawowego i podtrzymującego.5

Postępowanie ratunkowe powinno obejmować:

  • Dekontaminację przewodu pokarmowegopłukanie żołądka i/lub podanie węgla aktywnego jest zalecane w ciągu pierwszych sześciu godzin od zażycia leku w celu ograniczenia wchłaniania substancji czynnej.6
  • Techniki eliminacji pozaustrojowejdializa otrzewnowa oraz hemodializa wykazują ograniczoną skuteczność w usuwaniu klozapiny z organizmu, co dodatkowo utrudnia leczenie przedawkowania.7
  • Ciągłe monitorowanie funkcji życiowych – konieczne jest stałe monitorowanie czynności serca, parametrów oddychania, równowagi elektrolitowej oraz kwasowo-zasadowej, co umożliwia wczesne wykrycie potencjalnych zaburzeń oraz szybką interwencję.8
  • Leczenie niedociśnienia – wymaga szczególnej ostrożności, należy unikać stosowania adrenaliny ze względu na ryzyko wystąpienia odwrotności działania presyjnego (paradoksalnego spadku ciśnienia zamiast jego wzrostu).9

Okres obserwacji po przedawkowaniu

Ze względu na możliwość wystąpienia opóźnionych reakcji toksycznych, pacjent po przedawkowaniu klozapiny powinien pozostawać pod ścisłą obserwacją kliniczną przez minimum 5 dni, nawet jeśli początkowy stan wydaje się stabilny. Okres ten pozwala na wczesne wykrycie i leczenie potencjalnych powikłań, które mogą ujawnić się z opóźnieniem.10

Szczególną ostrożność należy zachować w przypadku pacjentów, którzy wcześniej nie byli narażeni na działanie klozapiny, ponieważ w tej grupie nawet stosunkowo niskie dawki (około 400 mg) mogą prowadzić do stanów zagrażających życiu.11

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl