Właściwości farmakokinetyczne cefazoliny

Poniżej przedstawiono szczegółowy opis właściwości farmakokinetycznych cefazoliny, substancji czynnej produktu leczniczego Cefazolin Noridem, ze szczególnym uwzględnieniem parametrów wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i eliminacji leku z organizmu.¹

Wchłanianie

Cefazolina podawana jest wyłącznie drogą pozajelitową, co ma istotny wpływ na jej parametry farmakokinetyczne.² W przypadku podania domięśniowego w dawce 500 mg, maksymalne stężenia w surowicy (Cmax) osiągane są po około godzinie i wynoszą 20-40 μg/ml.³ Przy podaniu zwiększonej dawki, wynoszącej 1 g, obserwowano maksymalne stężenia w surowicy w zakresie 37-63 μg/ml.⁴

W przypadku podania we wlewie dożylnym, badania na zdrowych dorosłych wykazały, że przy zastosowaniu schematu dawkowania 3,5 mg/kg przez pierwszą godzinę (około 250 mg), a następnie 1,5 mg/kg przez kolejne dwie godziny (około 100 mg), można osiągnąć stabilne stężenie cefazoliny w surowicy wynoszące około 28 μg/ml w trzeciej godzinie infuzji.⁵

Dystrybucja

Cefazolina charakteryzuje się znacznym stopniem wiązania z białkami osocza, wynoszącym 70-86%.⁶ Objętość dystrybucji leku wynosi około 11 l/1,73 m², co świadczy o relatywnie ograniczonym przenikaniu do tkanek obwodowych.⁷

Przenikanie cefazoliny do różnych przestrzeni biologicznych jest zróżnicowane i zależne od stanu chorobowego pacjenta:

• Penetracja do żółci – u pacjentów bez niedrożności przewodów żółciowych, stężenia antybiotyku w żółci po 90-120 minutach od podania są zazwyczaj wyższe niż stężenia w surowicy. Natomiast w przypadku występowania niedrożności dróg żółciowych stężenia leku w żółci są znacznie niższe w porównaniu ze stężeniami w surowicy.⁸
• Penetracja do płynu mózgowo-rdzeniowego – u pacjentów z zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych po podaniu dawek terapeutycznych obserwowano zmienne stężenia cefazoliny w płynie mózgowo-rdzeniowym, mieszczące się w zakresie od 0 do 0,4 μg/ml, co wskazuje na ograniczone przenikanie przez barierę krew-mózg.⁹
• Penetracja do stawów – cefazolina wykazuje dobrą penetrację przez błony maziowe objęte stanem zapalnym, a stężenie antybiotyku osiągane w stawach jest porównywalne do stężeń w surowicy, co ma istotne znaczenie w leczeniu infekcji stawowych.¹⁰

Metabolizm

Cefazolina nie podlega procesom metabolicznym w organizmie.¹¹ Jest to istotna cecha farmakokinetyczna, oznaczająca że cefazolina jest wydalana w postaci niezmienionej, zachowując swoją aktywność mikrobiologiczną.

Eliminacja

Okres półtrwania cefazoliny w surowicy wynosi około 1 godziny i 35 minut.¹² Lek jest wydalany głównie przez nerki w mikrobiologicznie aktywnej postaci.¹³

Charakterystyka wydalania nerkowego cefazoliny:

• Po podaniu domięśniowym dawki 500 mg, około 56-89% leku jest wydalane z moczem w ciągu pierwszych sześciu godzin.¹⁴
• W okresie 24 godzin od podania, wydalaniu podlega 80% do prawie 100% podanej dawki.¹⁵
• Stężenia cefazoliny w moczu po domięśniowym podaniu dawki 500 mg lub 1 g mogą osiągać wartości 500-4000 μg/ml, co wielokrotnie przekracza wartości minimalnego stężenia hamującego (MIC) dla większości patogenów wrażliwych na cefalosporyny.¹⁶

Głównym mechanizmem usuwania cefazoliny z krwiobiegu jest filtracja kłębuszkowa.¹⁷ Klirens nerkowy cefazoliny oceniono na 65 ml/min/1,73 m².¹⁸