Przedawkowanie bisoprololu fumaranu

Przedawkowanie bisoprololu fumaranu, substancji czynnej leku Bibloc, stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta. Ze względu na działanie farmakologiczne beta-adrenolityków, przedawkowanie może prowadzić do szeregu niebezpiecznych objawów, szczególnie w układzie sercowo-naczyniowym i oddechowym. Należy podkreślić, że pacjenci z niewydolnością serca wykazują szczególnie dużą wrażliwość na przedawkowanie bisoprololu, dlatego u tych pacjentów obowiązkowe jest stopniowe zwiększanie dawki na początku leczenia.¹

Przypadki kliniczne przedawkowania

W literaturze medycznej opisano kilka przypadków przedawkowania bisoprololu (maksymalnie 2000 mg) u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym i/lub chorobą wieńcową. W tych przypadkach obserwowano głównie bradykardię i/lub niedociśnienie tętnicze. Co istotne, wszyscy pacjenci w opisanych przypadkach powrócili do zdrowia po zastosowaniu odpowiedniego leczenia.²

Opisano również przypadek, w którym po przyjęciu dawki dobowej 15 mg zamiast zalecanej 7,5 mg (dwukrotne przekroczenie dawki terapeutycznej) wystąpiły objawy takie jak blok przedsionkowo-komorowy III stopnia, bradykardia i zawroty głowy.³

Objawy przedawkowania

Przedawkowanie bisoprololu może powodować szereg objawów klinicznych, których nasilenie zależy od przyjętej dawki, indywidualnej wrażliwości pacjenta oraz obecności chorób współistniejących. Najczęściej występujące objawy to:⁴

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku przedawkowania bisoprololu podstawowym działaniem jest natychmiastowe przerwanie podawania leku oraz wdrożenie leczenia podtrzymującego i objawowego. Należy zauważyć, że bisoprolol prawie wcale nie ulega dializie, co ogranicza możliwości eliminacji leku z organizmu.⁵

Szczegółowe postępowanie terapeutyczne powinno być dostosowane do występujących objawów:⁶

• W przypadku bradykardii: należy podać dożylnie atropinę. Jeśli reakcja na atropinę jest niewystarczająca, wskazane jest ostrożne podawanie izoprenaliny lub innego leku o dodatnim działaniu chronotropowym. W niektórych przypadkach może być konieczne czasowe wszczepienie stymulatora serca przez żyłę.⁷
• W przypadku niedociśnienia tętniczego: konieczne jest dożylne podanie płynów oraz leków zwężających naczynia. Dodatkowo pomocne może być dożylne podanie glukagonu, który wykazuje działanie inotropowe dodatnie.⁸
• W przypadku bloku przedsionkowo-komorowego (drugiego lub trzeciego stopnia): pacjent wymaga ścisłej obserwacji z jednoczesnym podaniem izoprenaliny w infuzji dożylnej lub wszczepienia czasowego stymulatora serca.⁹
• W przypadku ostrego nasilenia niewydolności serca: zaleca się dożylne podanie leków moczopędnych, leków o działaniu inotropowym dodatnim oraz leków rozszerzających naczynia.¹⁰
• W przypadku skurczu oskrzeli: należy zastosować leki rozszerzające oskrzela, takie jak izoprenalina, beta-2-sympatykomimetyki i/lub aminofilina.¹¹
• W przypadku hipoglikemii: wskazane jest dożylne podanie glukozy.¹²

Monitorowanie pacjenta

Pacjent z podejrzeniem przedawkowania bisoprololu wymaga ścisłego monitorowania parametrów życiowych, w szczególności:

1. Ciągłego monitorowania EKG (częstość akcji serca, zaburzenia przewodnictwa)
2. Regularnych pomiarów ciśnienia tętniczego
3. Monitorowania funkcji oddechowej (SpO2, częstość oddechów)
4. Kontroli glikemii
5. Oceny stanu świadomości

Czas obserwacji powinien być dostosowany do stanu klinicznego pacjenta, biorąc pod uwagę stosunkowo długi okres półtrwania bisoprololu w organizmie. Po stabilizacji stanu klinicznego należy rozważyć stopniowe wprowadzanie leczenia beta-adrenolitykiem, jeśli jest ono nadal wskazane, rozpoczynając od mniejszych dawek z ostrożną titracją.