Działania niepożądane
Betaloc 1 mg/ml
Metoprolol winianowy, zawarty w preparacie Betaloc, jest generalnie dobrze tolerowany, jednak może wywoływać działania niepożądane o różnym nasileniu, najczęściej dotyczące układu sercowo-naczyniowego, nerwowego oraz przewodu pokarmowego. Do najczęściej obserwowanych należą bradykardia, zmęczenie, zawroty głowy, nudności i bóle brzucha. Rzadziej występują poważniejsze powikłania, takie jak wstrząs kardiogenny u pacjentów z ostrym zawałem mięśnia sercowego, nasilenie niewydolności serca czy zgorzel u osób z ciężkimi zaburzeniami krążenia obwodowego. Częstość działań niepożądanych klasyfikowana jest zgodnie z MedDRA, obejmując m.in. małopłytkowość (rzadko), depresję i bezsenność (często), hipotensję ortostatyczną (często), duszność wysiłkową (często) oraz zapalenie wątroby (rzadko). Warto podkreślić, że większość działań niepożądanych wynika z farmakologicznej blokady receptorów β1-adrenergicznych, co wpływa na funkcje serca, układ nerwowy, naczyniowy oraz metabolizm glukozy.
Działania niepożądane leku Betaloc (1 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań)
Metoprolol winianowy zawarty w produkcie leczniczym Betaloc jest zwykle dobrze tolerowany przez pacjentów. Obserwowane działania niepożądane mają w większości przypadków charakter łagodny i przemijający. Profil bezpieczeństwa został ustalony na podstawie badań klinicznych oraz doświadczeń z praktycznego stosowania leku.1
Najczęstsze objawy niepożądane
Wśród najczęściej występujących działań niepożądanych obserwuje się objawy związane z układem sercowo-naczyniowym, nerwowym oraz żołądkowo-jelitowym. Pacjenci mogą odczuwać zmęczenie, zawroty głowy, bradykardię oraz objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności czy bóle brzucha.<sup data-drug="Betaloc" data-section="Działania niepożądane" title="W poniższej tabeli przedstawiono działania niepożądane metoprololu pogrupowane zgodnie z klasyfikacją układów i narządów MedDRA i częstością występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000), bardzo rzadko (2
Poważne działania niepożądane
Szczególną uwagę należy zwrócić na możliwość wystąpienia wstrząsu kardiogennego u pacjentów z ostrym zawałem mięśnia sercowego, nasilenie objawów niewydolności serca, a także zgorzel u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami krążenia obwodowego. Te stany, choć występują rzadko, wymagają natychmiastowej interwencji medycznej.3
Klasyfikacja działań niepożądanych według układów i narządów
Poniżej przedstawiono szczegółową tabelę działań niepożądanych pogrupowanych zgodnie z klasyfikacją układów i narządów MedDRA oraz częstością ich występowania.
| Układ/narząd | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Opis |
|---|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Zgorzel | Bardzo rzadko | Występuje u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami krążenia obwodowego |
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Małopłytkowość | Rzadko | Zmniejszenie liczby płytek krwi poniżej wartości referencyjnych |
| Zaburzenia psychiczne | Depresja, bezsenność, koszmary senne | Często | Obniżenie nastroju, problemy ze snem, nieprzyjemne marzenia senne |
| Nerwowość, stany lękowe | Niezbyt często | Wzmożone napięcie nerwowe, uczucie niepokoju | |
| Splątanie, omamy | Rzadko | Zaburzenia orientacji, postrzeganie nieistniejących bodźców | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Zawroty głowy, ból głowy | Bardzo często | Uczucie wirowania, niestabilności, dolegliwości bólowe głowy |
| Zaburzenia koncentracji, senność, parestezja | Często | Trudności ze skupieniem uwagi, nadmierna senność, nieprawidłowe odczucia skórne | |
| Amnezja/zaburzenia pamięci, zaburzenia smaku | Rzadko | Problemy z zapamiętywaniem, zmiany w percepcji smaku | |
| Zaburzenia oka | Zaburzenia widzenia, suchość i/lub podrażnienie oczu, zapalenie spojówek | Niezbyt często | Niewyraźne widzenie, uczucie suchości i/lub podrażnienia, stan zapalny spojówek |
| Zaburzenia ucha i błędnika | Szum uszny | Rzadko | Subiektywne odczucie dźwięku w uszach bez zewnętrznego bodźca |
| Zaburzenia serca | Bradykardia, kołatanie serca | Często | Zwolnienie czynności serca, subiektywne odczucie nieregularnej pracy serca |
| Nasilenie objawów niewydolności serca, wstrząs kardiogenny u pacjentów z ostrym zawałem mięśnia sercowego | Niezbyt często | Pogorszenie wydolności serca, stan zagrożenia życia związany z ostrą niewydolnością serca | |
| Blok I stopnia, zaburzenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego, zaburzenia rytmu serca, nasilenie istniejącego bloku przedsionkowo-komorowego | Rzadko | Zaburzenia przewodzenia impulsów elektrycznych w sercu | |
| Zaburzenia naczyniowe | Zmiany ciśnienia tętniczego związane ze zmianą pozycji ciała (bardzo rzadko z omdleniem) | Często | Hipotensja ortostatyczna, mogąca prowadzić do utraty przytomności |
| Zespół Raynauda | Niezbyt często | Napadowy skurcz naczyń krwionośnych, głównie w obrębie palców rąk | |
| Zmniejszenie dystansu chromania przestankowego | Rzadko | Skrócenie odległości, jaką pacjent może przejść bez bólu kończyn dolnych | |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Duszność podczas wysiłku, skurcz oskrzeli | Często | Trudności w oddychaniu podczas aktywności fizycznej, zwężenie dróg oddechowych |
| Zapalenie błony śluzowej nosa | Niezbyt często | Stan zapalny śluzówki nosa | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Nudności, bóle brzucha, biegunka, zaparcie | Często | Dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego |
| Wymioty, suchość błony śluzowej jamy ustnej | Niezbyt często | Wydalanie treści żołądkowej, zmniejszone wydzielanie śliny | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Zapalenie wątroby | Rzadko | Stan zapalny wątroby z możliwym wzrostem enzymów wątrobowych |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Wysypka (w postaci pokrzywki podobnej do łuszczycy lub zmian dystroficznych skóry), nasilone pocenie, wypadanie włosów | Niezbyt często | Różne zmiany skórne, nadmierna potliwość, utrata włosów |
| Nadwrażliwość na światło, zaostrzenie łuszczycy | Rzadko | Reakcje skórne po ekspozycji na światło, nasilenie objawów łuszczycy | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Kurcze mięśni, ból stawów | Niezbyt często | Mimowolne skurcze mięśni, dolegliwości bólowe stawów |
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | Impotencja/zaburzenia libido | Niezbyt często | Zaburzenia erekcji, zmniejszenie popędu płciowego |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Zmęczenie, uczucie ziębnięcia rąk i stóp, ból zamostkowy, obrzęk | Często | Ogólne osłabienie, obniżenie temperatury kończyn, dolegliwości bólowe w klatce piersiowej, gromadzenie płynu w tkankach |
| Badania laboratoryjne | Zwiększenie masy ciała | Często | Przyrost wagi ciała |
| Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych, dodatnie miano przeciwciał przeciwjądrowych (niezwiązane z toczniem rumieniowatym układowym) | Rzadko | Podwyższone wartości parametrów wątrobowych, obecność specyficznych przeciwciał w surowicy |
Mechanizmy powstawania działań niepożądanych
Większość obserwowanych działań niepożądanych ma bezpośredni związek z farmakologicznym działaniem metoprololu jako selektywnego antagonisty receptorów β1-adrenergicznych. Efekty niepożądane wynikają przede wszystkim z:4
- Blokady receptorów β1 w mięśniu sercowym – prowadzi do bradykardii, zaburzeń przewodzenia, nasilenia objawów niewydolności serca
- Wpływu na ośrodkowy układ nerwowy – odpowiada za zawroty głowy, zmęczenie, depresję, zaburzenia snu
- Wpływu na układ naczyniowy – powoduje hipotensję ortostatyczną, zespół Raynauda
- Oddziaływania na metabolizm glukozy – może maskować objawy hipoglikemii
- Działania na układ oddechowy – może prowadzić do skurczu oskrzeli u predysponowanych pacjentów
Monitorowanie działań niepożądanych
Należy systematycznie oceniać stan kliniczny pacjentów otrzymujących metoprolol winianowy, ze szczególnym uwzględnieniem:5
- Częstości i rytmu serca
- Ciśnienia tętniczego, zwłaszcza w pozycji stojącej
- Objawów niewydolności serca
- Funkcji oddechowej
- Stanu psychicznego pacjenta
- Parametrów laboratoryjnych (poziom glukozy, enzymy wątrobowe)
Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.6
Dane kontaktowe do zgłaszania działań niepożądanych:
- Adres: Al. Jerozolimskie 181C, PL-02 222 Warszawa
- Telefon: + 48 22 49 21 301
- Faks: + 48 22 49 21 309
- Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu za produkt leczniczy Betaloc.7
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania