Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Karwedylol, jako lek o złożonym mechanizmie działania, wykazuje liczne interakcje z innymi produktami leczniczymi. Interakcje te można podzielić na farmakokinetyczne (wpływające na metabolizm i stężenie leku we krwi) oraz farmakodynamiczne (związane z mechanizmem działania leku).¹

Interakcje farmakokinetyczne

Antagoniści wapnia typu werapamil, diltiazem oraz inne leki przeciwarytmiczne stosowane jednocześnie z karwedylolem mogą zwiększać ryzyko zaburzeń przewodzenia przedsionkowo-komorowego. Obserwowano pojedyncze przypadki zaburzeń przewodnictwa, rzadko powodujące zaburzenia hemodynamiczne podczas jednoczesnego stosowania karwedylolu z diltiazemem, werapamilem i/lub amiodaronem. Zaleca się ścisłe monitorowanie zapisu EKG oraz ciśnienia tętniczego krwi podczas takiej terapii skojarzonej.²

Leki przeciwarytmiczne wymagają szczególnej uwagi. Należy ściśle kontrolować pacjentów jednocześnie przyjmujących karwedylol i leki przeciwarytmiczne klasy I lub amiodaron (doustnie). Krótko po rozpoczęciu leczenia beta-adrenolitykami u pacjentów otrzymujących amiodaron opisywano bradykardię, zatrzymanie akcji serca oraz migotanie komór. W przypadku jednoczesnego dożylnego podawania leków przeciwarytmicznych klasy Ia lub Ic istnieje ryzyko niewydolności serca.³

Digoksyna – u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym stosujących jednocześnie karwedylol i digoksynę, stężenie digoksyny w osoczu może zwiększyć się o około 15%. Zarówno digoksyna, jak i karwedylol zwalniają przewodzenie przedsionkowo-komorowe. Podczas rozpoczynania leczenia, dostosowania dawki lub przerywania leczenia karwedylolem zaleca się monitorowanie stężenia digoksyny w osoczu.⁴

Leki przeciwcukrzycowe (insulina lub doustne leki przeciwcukrzycowe) – karwedylol może nasilać działanie insuliny i doustnych leków przeciwcukrzycowych. Dodatkowo może osłabiać lub maskować objawy hipoglikemii, w szczególności tachykardię. U pacjentów stosujących te leki zaleca się systematyczną kontrolę stężenia glukozy we krwi.⁵

Leki wpływające na metabolizm wątrobowy mogą zmieniać stężenie karwedylolu w osoczu:

• Ryfampicyna – zmniejsza stężenie karwedylolu w osoczu o około 70% poprzez indukcję enzymów wątrobowych
• Cymetydyna – zwiększa AUC karwedylolu o około 30%, jednak nie wpływa na zmiany Cmax

Należy zachować ostrożność u pacjentów przyjmujących leki indukujące aktywność oksydaz wątrobowych o mieszanej funkcji (np. ryfampicynę), ponieważ mogą one zmniejszać stężenie osoczowe karwedylolu, lub leki hamujące aktywność tych enzymów (np. cymetydynę), które mogą zwiększać stężenie karwedylolu w osoczu. Na podstawie względnie niewielkiego wpływu cymetydyny na stężenia karwedylolu, prawdopodobieństwo klinicznie istotnych interakcji jest bardzo niewielkie.⁶

Leki zmniejszające stężenie katecholamin (np. rezerpina, inhibitory monoaminooksydazy) – mogą powodować objawy hipotonii i/lub ciężkiej bradykardii przy jednoczesnym podawaniu z karwedylolem. Zaleca się monitorowanie pacjentów stosujących takie połączenia lekowe.⁷

Cyklosporyna – po rozpoczęciu leczenia karwedylolem u pacjentów po transplantacji nerki odnotowano nieznaczne zwiększenie średnich stężeń cyklosporyny. U około 30% pacjentów konieczne było zmniejszenie dawki cyklosporyny (średnio o 20%) w celu utrzymania jej stężenia w zakresie terapeutycznym. Z powodu dużej osobniczej zmienności stężeń cyklosporyny, zaleca się ścisłe monitorowanie jej stężeń po rozpoczęciu leczenia karwedylolem oraz odpowiednie dostosowanie dawki cyklosporyny.⁸

Interakcje farmakodynamiczne

Klonidyna – stosowanie klonidyny jednocześnie z karwedylolem może nasilać działanie hipotensyjne oraz spowalniające czynność serca. Przy planowanym przerwaniu leczenia skojarzonego, należy najpierw odstawić karwedylol, a po kilku dniach stopniowo zmniejszać dawkę klonidyny.⁹

Antagoniści kanału wapniowego – podczas jednoczesnego stosowania karwedylolu i diltiazemu obserwowano pojedyncze przypadki wystąpienia zaburzeń przewodzenia (rzadko prowadzących do zaburzeń hemodynamicznych). Podobnie jak w przypadku innych beta-adrenolityków, podczas jednoczesnego doustnego stosowania karwedylolu z antagonistą kanału wapniowego (np. werapamilem lub diltiazemem) należy monitorować EKG i ciśnienie tętnicze.¹⁰

Leki hipotensyjne – karwedylol może nasilać działanie stosowanych jednocześnie leków hipotensyjnych (np. alfa1-adrenolityków) lub leków wykazujących działanie hipotensyjne jako działanie niepożądane.¹¹

Leki znieczulające – należy uważnie kontrolować czynności życiowe podczas znieczulenia ogólnego u pacjentów otrzymujących karwedylol, ze względu na możliwe synergistyczne działanie inotropowo ujemne leków używanych do znieczulenia i karwedylolu.¹²

Leki wpływające na aktywność układu współczulnego (rezerpina, guanetydyna, metylodopa, guanfacyna, inhibitory MAO) – jednoczesne leczenie tymi lekami może spowodować dodatkowe zmniejszenie częstości akcji serca. Zalecane jest monitorowanie podstawowych parametrów życiowych.¹³

Pochodne dihydropirydyny – podawanie dihydropirydyn oraz karwedylolu powinno być prowadzone pod ścisłą obserwacją, ponieważ zgłaszano przypadki wystąpienia niewydolności serca oraz ciężkiego niedociśnienia tętniczego.¹⁴

Azotany – mogą nasilać działanie obniżające ciśnienie tętnicze krwi.¹⁵

Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), estrogeny i kortykosteroidy – przeciwnadciśnieniowe działanie karwedylolu ulega osłabieniu ze względu na zatrzymanie wody i sodu przez te leki.¹⁶

Sympatykomimetyki o działaniu alfa- i beta-mimetycznym mogą powodować ryzyko nadciśnienia tętniczego oraz nasilenia bradykardii.¹⁷

Ergotamina – jednoczesne stosowanie z karwedylolem powoduje nasilenie działania skurczowego na naczynia krwionośne.¹⁸

Leki blokujące przewodnictwo nerwowo-mięśniowe – karwedylol może nasilać blok nerwowo-mięśniowy.¹⁹

Interakcje z alkoholem

Alkohol etylowy może wchodzić w istotne interakcje z karwedylolem. Jednoczesne spożywanie alkoholu i przyjmowanie karwedylolu może powodować następujące efekty:

• Nasilenie działania hipotensyjnego – alkohol rozszerza naczynia krwionośne, co w połączeniu z działaniem karwedylolu może prowadzić do nadmiernego spadku ciśnienia tętniczego
• Zwiększone ryzyko zawrotów głowy i omdleń – wynikające z addytywnego działania obniżającego ciśnienie
• Nasilone działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy – może prowadzić do wzmożonej sedacji, zaburzeń koordynacji i spowolnienia czasu reakcji
• Potencjalne zaburzenia metabolizmu wątrobowego – alkohol może wpływać na metabolizm karwedylolu w wątrobie, zmieniając jego stężenie we krwi

Ze względu na wymienione interakcje, zaleca się ograniczenie lub unikanie spożywania alkoholu podczas terapii karwedylolem. W przypadku okazjonalnego spożycia alkoholu, pacjenci powinni być świadomi zwiększonego ryzyka nadmiernego spadku ciśnienia tętniczego oraz nasilonych działań niepożądanych, szczególnie w początkowym okresie leczenia lub po zwiększeniu dawki karwedylolu.

Tabela interakcji karwedylolu z innymi lekami