Specjalne ostrzeżenia
Atracurium Kalceks

Atrakuriowy bezylan jest niedepolaryzującym środkiem zwiotczającym mięśnie szkieletowe, stosowanym wyłącznie pod nadzorem doświadczonego anestezjologa w warunkach umożliwiających intubację dotchawiczą i wentylację mechaniczną. Lek powoduje porażenie mięśni oddechowych i innych mięśni szkieletowych, nie wpływając na świadomość pacjenta, dlatego wymaga jednoczesnego stosowania środków znieczulenia ogólnego. Podawanie powinno być powolne (co najmniej 60 sekund) u pacjentów z ryzykiem nagłego spadku ciśnienia tętniczego, np. z hipowolemią. U części pacjentów może dojść do uwalniania histaminy, co wymaga szczególnej ostrożności u osób z alergią, astmą oskrzelową oraz z historią nadwrażliwości na inne leki blokujące przewodnictwo nerwowo-mięśniowe (ryzyko nadwrażliwości krzyżowej >50%).

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania preparatu Atracurium Kalceks

Atrakuriowy bezylan, podobnie jak inne leki blokujące przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, powoduje porażenie mięśni oddechowych oraz innych mięśni szkieletowych, nie wpływając jednocześnie na świadomość pacjenta. Lek wymaga podawania wraz z odpowiednimi środkami do znieczulenia ogólnego. Podawanie Atracurium Kalceks może odbywać się wyłącznie przez doświadczonego anestezjologa lub pod jego ścisłą kontrolą, w warunkach umożliwiających natychmiastowe wykonanie intubacji dotchawiczej i zapewnienie sztucznej wentylacji.1

Ryzyko reakcji nadwrażliwości i uwalniania histaminy

Podczas stosowania atrakuriowego bezylanu u części pacjentów może dojść do uwalniania histaminy. Z tego powodu należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z wywiadem wskazującym na możliwość wystąpienia nadwrażliwości na histaminę. Osoby z alergią i astmą oskrzelową w wywiadzie są szczególnie narażone na wystąpienie skurczu oskrzeli.2

Ze względu na wysoką częstotliwość występowania nadwrażliwości krzyżowej (przekraczającą 50%) między różnymi lekami blokującymi przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, należy także zachować szczególną ostrożność u pacjentów, którzy wcześniej wykazywali reakcje nadwrażliwości na inne środki z tej grupy farmakologicznej.3

Wpływ na układ sercowo-naczyniowy

Atrakuriowy bezylan stosowany w zalecanych dawkach nie wykazuje istotnego wpływu na przewodnictwo w nerwie błędnym i zwojach nerwowych. W konsekwencji lek nie powoduje klinicznie istotnych zmian w czynności serca i nie przeciwdziała bradykardii, która może być wywołana przez leki znieczulające lub pobudzenie nerwu błędnego w trakcie operacji.4

U pacjentów z podwyższonym ryzykiem nagłego obniżenia ciśnienia tętniczego krwi (np. pacjentów z hipowolemią), atrakuriowy bezylan należy wstrzykiwać powoli, przez okres co najmniej 60 sekund.5

Szczególne grupy pacjentów wymagające monitorowania

Pacjenci z miastenią, innymi zaburzeniami przewodnictwa nerwowo-mięśniowego lub poważnymi zaburzeniami elektrolitowymi charakteryzują się podwyższoną wrażliwością na działanie atrakuriowego bezylanu, podobnie jak na inne środki wywołujące blok niedepolaryzacyjny.6

Pacjenci po oparzeniach mogą wykazywać oporność na działanie atrakurium oraz innych leków zwiotczających o charakterze niedepolaryzacyjnym. W takich przypadkach konieczne może być zastosowanie zwiększonych dawek produktu leczniczego, dostosowanych do czasu, jaki upłynął od momentu oparzenia oraz jego rozległości.7

Uwarunkowania techniczne podawania leku

Atrakuriowy bezylan podlega unieczynnieniu w środowisku o wysokim pH, dlatego nie należy mieszać go w tej samej strzykawce z tiopentalem lub innymi lekami o odczynie zasadowym.8

W przypadku wyboru żyły o małej średnicy jako miejsca podania, po wstrzyknięciu leku należy przepłukać naczynie izotonicznym roztworem chlorku sodu. Gdy przez założoną na stałe igłę lub kaniulę podaje się atrakuriowy bezylan i inne leki znieczulające, po każdym wstrzyknięciu leku konieczne jest przepłukanie odpowiednią objętością izotonicznego roztworu chlorku sodu.9

Ze względu na hipotoniczny charakter atrakuriowego bezylanu, preparatu tego nie wolno podawać do kaniuli przeznaczonej do przetaczania krwi.10

Hipertermia złośliwa

Wyniki badań przeprowadzonych na zwierzętach predysponowanych do wystąpienia hipertermii złośliwej (świnie) oraz badania kliniczne u pacjentów zagrożonych tym powikłaniem wykazały, że atrakuriowy bezylan nie wywołuje tego niebezpiecznego zespołu.11

Stosowanie na oddziałach intensywnej terapii

Jeden z metabolitów atrakurium, laudanozyna, podawany w dużych dawkach zwierzętom laboratoryjnym, powodował przemijające obniżenie ciśnienia tętniczego oraz, u niektórych gatunków, pobudzenie ośrodkowego układu nerwowego. Mimo że u pacjentów leczonych atrakurium na oddziałach intensywnej terapii obserwowano napady drgawek, nie ustalono związku przyczynowego między tymi zdarzeniami a laudanozyną.12

Zestawienie najważniejszych środków ostrożności

  • Lek może być stosowany wyłącznie przez lub pod nadzorem doświadczonego anestezjologa, w warunkach umożliwiających intubację i wentylację.13
  • Szczególna ostrożność wymagana jest u pacjentów z historią nadwrażliwości na histaminę, alergii lub astmy oskrzelowej, ze względu na możliwość wystąpienia skurczu oskrzeli.14
  • Należy zachować ostrożność u pacjentów z wcześniejszymi reakcjami nadwrażliwości na inne leki blokujące przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, ze względu na wysokie ryzyko nadwrażliwości krzyżowej.15
  • U pacjentów z miastenią, innymi zaburzeniami przewodnictwa nerwowo-mięśniowego lub poważnymi zaburzeniami elektrolitowymi może wystąpić zwiększona wrażliwość na działanie leku.16
  • Należy unikać łączenia w jednej strzykawce z lekami o odczynie zasadowym, takimi jak tiopental.17
  • Pacjenci po oparzeniach mogą wymagać zwiększonych dawek leku.18
  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl