Właściwości farmakokinetyczne kwasu acetylosalicylowego

Właściwości farmakokinetyczne leku Aspirin musująca (500 mg) obejmują charakterystyczne procesy wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu oraz eliminacji substancji czynnej z organizmu. Poszczególne parametry farmakokinetyczne kwasu acetylosalicylowego oraz jego głównego metabolitu – kwasu salicylowego – zostały szczegółowo przeanalizowane w badaniach klinicznych.¹

Proces wchłaniania kwasu acetylosalicylowego

Po podaniu doustnym, kwas acetylosalicylowy charakteryzuje się szybkim i całkowitym wchłanianiem z przewodu pokarmowego. Podczas tego procesu oraz po jego zakończeniu dochodzi do przekształcenia substancji czynnej do głównego metabolitu, którym jest kwas salicylowy.²

Parametry farmakokinetyczne wskazują, że maksymalne stężenie kwasu acetylosalicylowego w osoczu (Cmax) osiągane jest zazwyczaj po 18-30 minutach od podania, natomiast dla kwasu salicylowego wartość ta wynosi 0,72-2 godziny.³

Szczegółowe badania tabletek musujących 500 mg wykazały, że średnie maksymalne stężenie kwasu acetylosalicylowego w osoczu (Cmax) wynosi 10,4 μg/ml, natomiast mediana czasu do uzyskania maksymalnego stężenia w osoczu (Tmax) to 20 minut. Średnia całkowita ekspozycja na kwas acetylosalicylowy mierzona jako pole pod krzywą stężenie-czas (AUC) wynosi 5,3 μg × h/ml.⁴

Dla kwasu salicylowego, który jest głównym metabolitem, wartość Cmax osiąga poziom 27,5 μg/ml, mediana Tmax wynosi 45 minut, a średnia wartość AUC to 138 μg × h/ml.⁵

Dystrybucja w organizmie

Zarówno kwas acetylosalicylowy, jak i jego główny metabolit – kwas salicylowy, wykazują silne powinowactwo do białek osocza i szybko ulegają dystrybucji w całym organizmie. To oznacza, że po podaniu produktu leczniczego oba związki szybko przedostają się do tkanek docelowych.⁶

Z punktu widzenia bezpieczeństwa stosowania leku, istotne jest, że kwas salicylowy ma zdolność przenikania przez barierę łożyskową oraz do mleka kobiet karmiących piersią. Fakt ten ma szczególne znaczenie przy stosowaniu leku u kobiet w ciąży oraz podczas laktacji.⁷

Metabolizm kwasu acetylosalicylowego

Metabolizm kwasu acetylosalicylowego rozpoczyna się już na etapie przechodzenia substancji czynnej przez śluzówkę jelita, gdzie zachodzi proces hydrolizy grupy acetylowej. Jednak głównym miejscem przemian metabolicznych jest wątroba.⁸

W wyniku przemian metabolicznych powstają następujące metabolity:⁹

• Kwas salicylurowy – powstały w wyniku sprzężenia kwasu salicylowego z glicyną
• Eter i ester glukuronidowy kwasu salicylowego – w formie fenylosalicylanu glukuronidu oraz acetylosalicylanu glukuronidu
• Kwas gentyzynowy – występujący zarówno w postaci wolnej, jak i sprzężonej z glicyną

Eliminacja leku z organizmu

Proces eliminacji kwasu salicylowego z organizmu w znacznym stopniu zależy od zastosowanej dawki. Jest to związane z ograniczoną aktywnością enzymów wątrobowych biorących udział w metabolizmie tego związku.¹⁰

Okres półtrwania kwasu salicylowego wykazuje znaczne różnice w zależności od dawki i wynosi:¹¹

• od 2 do 3 godzin – przy zastosowaniu małych dawek (do 325 mg/dobę)
• około 15 godzin – przy dużych dawkach terapeutycznych (powyżej 3 g/dobę) lub w przypadku zatrucia

Główną drogą eliminacji kwasu salicylowego i jego metabolitów jest droga nerkowa. Wydzielanie odbywa się przede wszystkim przez nerki.¹²

Parametry farmakokinetyczne tabletki musującej 500 mg