Dawkowanie i sposób podawania
Alutard SQ dawki do leczenia podstawowego: 100 SQ-U/ml, 1000 SQ-U/ml, 10 000 SQ-U/ml, 100 000 SQ-U/ml, dawka do leczenia podtrzymującego: 100 000 SQ-U/ml

ALUTARD SQ to preparat stosowany w swoistej immunoterapii alergenowej, zawierający wyciągi jadów owadów błonkoskrzydłych (osy i pszczoły) adsorbowane na wodorotlenku glinu. Terapia powinna być prowadzona przez doświadczonego lekarza, a pacjent pozostaje pod obserwacją minimum 30 minut po podaniu dawki ze względu na ryzyko reakcji alergicznych. Dawkowanie jest indywidualnie dostosowywane, uwzględniając stan zdrowia, historię alergii i wrażliwość na alergen. Leczenie dzieli się na fazę początkową, w której dawka jest stopniowo zwiększana do maksymalnie 100 000 SQ-U, oraz fazę podtrzymującą, gdzie dawka utrzymywana jest w zakresie 10 000–100 000 SQ-U. W fazie początkowej stosuje się trzy schematy dawkowania: szybki (cluster, 7 tygodni), standardowy oraz wydłużony dla pacjentów o wysokiej wrażliwości lub z historią reakcji ogólnoustrojowych. Wstrzyknięcia podaje się raz w tygodniu, a w przypadku reakcji alergicznych konieczna jest korekta dawkowania.

Dawkowanie leku ALUTARD SQ

ALUTARD SQ jest produktem leczniczym stosowanym w immunoterapii swoistej, zawierającym wyciągi alergenowe jadów owadów błonkoskrzydłych (osy i pszczoły), adsorbowane na wodorotlenku glinu. Terapia powinna być prowadzona wyłącznie przez lekarza posiadającego doświadczenie w stosowaniu swoistej immunoterapii alergenowej. Ze względu na potencjalne ryzyko wystąpienia reakcji niepożądanych, pacjent musi pozostawać pod obserwacją przez minimum 30 minut po każdym wstrzyknięciu.1

Zasady ogólne dawkowania

Dawkowanie produktu ALUTARD SQ wymaga indywidualnego dostosowania dla każdego pacjenta. Wielkość dawek należy ustalać w oparciu o ogólny stan zdrowia pacjenta, historię alergii oraz indywidualną wrażliwość na podawany alergen. Zastosowanie szybko działającego leku przeciwhistaminowego może zmniejszyć predyspozycję pacjenta do reakcji alergicznej.2

Leczenie produktem ALUTARD SQ podzielone jest na dwie fazy:

  • Fazę początkową – mającą na celu stopniowe zwiększanie dawki do najwyższego tolerowanego poziomu
  • Fazę podtrzymującą – w której kontynuuje się podawanie ustalonej dawki w celu utrzymania efektu terapeutycznego

Faza początkowa leczenia

Głównym celem fazy początkowej jest osiągnięcie najwyższego tolerowanego poziomu dawki poprzez stopniowe zwiększanie stężenia preparatu, przy czym nie należy przekraczać stężenia 100 000 SQ-U (1 ml fiolki 4). Zalecenia dotyczące dawkowania w tabelach mają charakter orientacyjny i powinny być dostosowane do indywidualnej wrażliwości pacjenta. Ryzyko wystąpienia reakcji alergicznych w fazie początkowej jest uzależnione od wielkości dawki oraz odstępów czasowych między kolejnymi wstrzyknięciami.3

W fazie początkowej dostępne są trzy schematy zwiększania dawki:

  • Schemat szybki (Tabela 2) – przeznaczony dla pacjentów wymagających szybszego uzyskania ochrony przed alergenem
  • Schemat standardowy (Tabela 3) – odpowiedni dla większości pacjentów
  • Schemat wydłużony (Tabela 4) – dedykowany pacjentom o wysokiej wrażliwości oraz tym, u których wystąpiły reakcje ogólnoustrojowe podczas wcześniejszego leczenia

Podczas fazy początkowej wstrzyknięcia podawane są raz w tygodniu. W przypadku wystąpienia silnej reakcji alergicznej na produkt w tej fazie, konieczna jest korekta dawkowania zgodnie z wytycznymi (patrz punkt: Zmniejszanie dawek).4

Schematy dawkowania w fazie początkowej

Tabela 1: Schemat zwiększania dawki u pacjentów wymagających szybszego uzyskania ochrony (leczenie zgrupowane „cluster”) – okres 7 tygodni
Fiolka Nr Stężenie SQ-U/ml Tydzień Nr Zastrzyk Nr Objętość ml Dawka SQ-U
1 100 1 1 0,1 10
2 1 000 1 2 0,1 100
3 0,5 500
3 10 000 3 4 0,1 1 000
5 0,2 2 000
5 6 0,4 4 000
7 0,8 8 000
4 100 000 7 8 0,1 10 000
9 0,2 20 000
10 0,4 40 000
11 0,6 60 000
Tabela 2: Schemat standardowy zwiększania dawki u większości pacjentów
Fiolka Nr Stężenie SQ-U/ml Tydzień Nr Zastrzyk Nr Objętość ml Dawka SQ-U
1 100 1 1 0,2 20
2 2 0,4 40
3 3 0,8 80
2 1 000 4 4 0,2 200
5 5 0,4 400
6 6 0,8 800
3 10 000 7 7 0,2 2 000
8 8 0,4 4 000
9 9 0,8 8 000
4 100 000 10 10 0,1 10 000
11 11 0,2 20 000
12 12 0,4 40 000
13 13 0,6 60 000
14 14 0,8 80 000
15 15 1,0 100 000
Tabela 3: Schemat zwiększania dawki u pacjentów o wysokiej wrażliwości i z historią reakcji ogólnoustrojowych
Fiolka Nr Stężenie SQ-U/ml Tydzień Nr Zastrzyk Nr Objętość ml Dawka SQ-U
1 100 1 1 0,2 20
2 2 0,4 40
3 3 0,8 80
2 1 000 4 4 0,2 200
5 5 0,4 400
6 6 0,8 800
3 10 000 7 7 0,1 1 000
8 8 0,2 2 000
9 9 0,3 3 000
10 10 0,4 4 000
11 11 0,5 5 000
12 12 0,6 6 000
13 13 0,7 7 000
14 14 0,8 8 000
15 15 0,9 9 000
4 100 000 16 16 0,1 10 000
17 17 0,2 20 000

Faza podtrzymująca leczenia

W fazie podtrzymującej stosuje się najwyższą tolerowaną dawkę, która nie wywołuje istotnych działań niepożądanych. Dla uzyskania optymalnego efektu terapeutycznego, dawka podtrzymująca powinna mieścić się w przedziale od 10 000 do 100 000 SQ-U. Dawkę 10 000 SQ-U można uzyskać podając 1 ml zawartości fiolki 3 lub 0,1 ml zawartości fiolki 4, natomiast dawkę 100 000 SQ-U otrzymuje się podając 1 ml zawartości fiolki 4.5

Dawka podtrzymująca powinna być ustalana indywidualnie dla każdego pacjenta, uwzględniając jego wrażliwość na dany alergen.6

Po osiągnięciu dawki podtrzymującej, stopniowo wydłuża się odstęp czasu pomiędzy kolejnymi wstrzyknięciami według schematu:

  1. Z 1 tygodnia do 2 tygodni
  2. Z 2 tygodni do 4 tygodni
  3. Z 4 tygodni do 6 tygodni

Po ustaleniu docelowej dawki podtrzymującej, stosuje się ją regularnie co 6 tygodni (±2 tygodnie). Leczenie podtrzymujące powinno być kontynuowane przez okres 3-5 lat dla osiągnięcia pełnego efektu terapeutycznego.7

W przypadku wystąpienia silnej reakcji alergicznej podczas fazy podtrzymującej, konieczna jest modyfikacja dawkowania zgodnie z zasadami opisanymi w punkcie dotyczącym zmniejszania dawek.8

Korekta dawkowania w przypadku wydłużenia przerwy między dawkami

Gdy dochodzi do przekroczenia zalecanego odstępu czasu pomiędzy dwiema dawkami, konieczna jest korekta dawkowania produktu ALUTARD SQ zgodnie z następującymi wytycznymi:9

Tabela 4: Modyfikacja dawkowania przy przekroczeniu odstępu czasu między dawkami w fazie początkowej
Tygodnie pomiędzy wizytami Zalecane dawkowanie
do 2 tygodni Kontynuować zwiększanie dawek według Tabeli 1, 2 lub 3
2-3 tygodnie Powtórzyć poprzednią dawkę
3-4 tygodnie Zmniejszyć dawkę do 50% poprzedniej dawki
4 tygodnie lub więcej Rozpocząć fazę początkową według Tabeli 1, 2 lub 3
Tabela 5: Modyfikacja dawkowania przy przekroczeniu odstępu czasu między dawkami w fazie podtrzymującej
Tygodnie pomiędzy wizytami Zalecane dawkowanie
do 8 tygodni Kontynuować stosowanie dawki podtrzymującej
8-10 tygodni Zmniejszyć dawkę do 75% poprzedniej dawki
10-12 tygodni Zmniejszyć dawkę do 50% poprzedniej dawki
12-14 tygodni Zmniejszyć dawkę do 25% poprzedniej dawki
14-16 tygodni Zmniejszyć dawkę do 10% poprzedniej dawki
16 tygodni i więcej Rozpocząć fazę początkową według Tabeli 1, 2 lub 3

W przypadku redukcji dawki w fazie podtrzymującej, pacjenta należy dokładnie obserwować po wstrzyknięciu. Następnie dawki powinny być stopniowo zwiększane zgodnie z zaleceniami dotyczącymi fazy początkowej, aż do osiągnięcia optymalnej dawki podtrzymującej.10

Jednoczesna terapia wieloma alergenami

Przy równoczesnym stosowaniu więcej niż jednego alergenu, wstrzyknięcia należy podawać oddzielnie w każde ramię. W celu prawidłowej oceny potencjalnych reakcji alergicznych związanych z konkretnym alergenem, zaleca się zachowanie odstępu co najmniej 30 minut pomiędzy kolejnymi wstrzyknięciami.11

U pacjentów wykazujących szczególną wrażliwość na alergeny, odstęp między wstrzyknięciami można wydłużyć do 2-3 dni. Należy pamiętać, że jednoczesne zwiększanie dawek więcej niż jednego alergenu może potencjalnie zwiększać ryzyko wystąpienia reakcji alergicznych, dlatego sytuację każdego pacjenta należy oceniać indywidualnie.12

Zmniejszanie dawek w przypadku reakcji niepożądanych

Modyfikacja dawkowania przy odczynach miejscowych:

Gdy odczyn w miejscu wstrzyknięcia utrzymuje się dłużej niż 6 godzin po podaniu leku, zaleca się zmniejszenie dawki w zależności od wielkości obrzęku, zgodnie z poniższą tabelą:13

Tabela 6: Zalecenia dotyczące modyfikacji dawkowania przy wystąpieniu odczynów miejscowych
Maksymalna średnica obrzęku Zalecane zmniejszanie dawki
Dzieci Dorośli
< 5 cm < 8 cm Kontynuować zwiększanie dawki według schematu dawkowania
5-7 cm 8-12 cm Powtórzyć ostatnio podaną dawkę
7-12 cm 12-20 cm Zmniejszyć dawkę do dawki podanej wcześniej niż ostatnia
12-17 cm > 20 cm Zmniejszyć dawkę do dawki podanej dwa okresy wcześniej niż ostatnia
>17 cm Zmniejszyć dawkę do odpowiedniej dawki podanej trzy okresy wcześniej niż ostatnia

Modyfikacja dawkowania przy reakcjach ogólnoustrojowych:

W przypadku wystąpienia ciężkiej reakcji ogólnoustrojowej po wstrzyknięciu, kontynuowanie leczenia jest możliwe jedynie po starannej analizie wszystkich okoliczności przez lekarza prowadzącego. Jeśli podjęta zostanie decyzja o kontynuacji terapii, następną dawkę należy zredukować do 10% dawki, która wywołała reakcję.14

W celu zwiększenia bezpieczeństwa, zredukowaną dawkę można podzielić na dwie części i podać w odstępie 30 minut. Po wstrzyknięciu pacjent musi pozostawać pod ścisłą obserwacją. Następnie dawkę należy stopniowo zwiększać według odpowiedniego schematu (Tabela 1, 2 lub 3), aż do osiągnięcia optymalnej dawki podtrzymującej.15

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl