Leki w grupie
„leki do swoistej immunoterapii alergenowej”

Leki do swoistej immunoterapii alergenowej (SIT, immunoterapia swoista) to preparaty stosowane w leczeniu przyczynowym chorób alergicznych. W przeciwieństwie do leków objawowych, które łagodzą jedynie symptomy alergii, immunoterapia swoista ma na celu modyfikację naturalnego przebiegu choroby poprzez stopniowe budowanie tolerancji na konkretne alergeny, które wywołują reakcję alergiczną u pacjenta.

Mechanizm działania tych leków polega na indukcji tolerancji immunologicznej poprzez regulację odpowiedzi limfocytów T i B, zwiększenie produkcji przeciwciał blokujących IgG4, zmniejszenie wytwarzania przeciwciał IgE oraz hamowanie aktywacji komórek efektorowych (mastocytów, bazofilów i eozynofilów). Prowadzi to do długotrwałego zmniejszenia objawów alergii i zapobiega rozwojowi nowych uczuleń.

Leki do immunoterapii swoistej dzielą się na dwie główne grupy: preparaty do immunoterapii podskórnej (SCIT) oraz preparaty do immunoterapii podjęzykowej (SLIT). Immunoterapia podskórna polega na podawaniu alergenu w formie iniekcji, natomiast podjęzykowa – w formie kropli lub tabletek aplikowanych pod język.

Wśród dostępnych w Polsce preparatów do immunoterapii swoistej znajdują się m.in.: Allergovit, Pollinex, Purethal, Phostal, Staloral, Acarizax, Grazax, Oralair, Alutard SQ, Novo-Helisen Depot. Poszczególne preparaty zawierają wyciągi różnych alergenów, takich jak pyłki roślin (traw, drzew, chwastów), roztocze kurzu domowego, alergeny zwierząt czy pleśni.

Największymi zaletami stosowania immunoterapii swoistej są: długotrwałe efekty terapeutyczne utrzymujące się nawet po zakończeniu leczenia, zmniejszenie zużycia leków objawowych, zapobieganie rozwojowi nowych uczuleń oraz rozwojowi astmy u pacjentów z alergicznym nieżytem nosa, a także poprawa jakości życia pacjentów. Jest to jedyna metoda leczenia przyczynowego chorób alergicznych.

Niebezpieczeństwa związane z immunoterapią swoistą obejmują możliwość wystąpienia reakcji alergicznych, w tym reakcji miejscowych (obrzęk, zaczerwienienie) oraz rzadziej reakcji ogólnoustrojowych, które mogą mieć postać wstrząsu anafilaktycznego. Z tego powodu, szczególnie w przypadku immunoterapii podskórnej, pierwsze dawki podawane są pod ścisłym nadzorem lekarza, a pacjent powinien pozostać pod obserwacją przez 30 minut po podaniu leku.

W zależności od rodzaju alergenu i specyfiki pacjenta, immunoterapia swoista może być prowadzona metodą całoroczną (perenialna), przedsezonową lub okołosezonową. Standardowy czas trwania terapii wynosi 3-5 lat. Immunoterapia swoista jest zalecana głównie w alergicznym nieżycie nosa, alergicznym zapaleniu spojówek, alergii na jady owadów błonkoskrzydłych oraz w niektórych przypadkach astmy alergicznej.