Właściwości farmakodynamiczne leku Acnelec

Produkt leczniczy Acnelec, zawierający jako substancję czynną adapalen w stężeniu 1 mg/g, należy do grupy farmakoterapeutycznej leków przeciwtrądzikowych do stosowania miejscowego i został sklasyfikowany kodem ATC: D 10 AD 03. Lek występuje w postaci kremu, który jest białą lub prawie białą jednorodną masą o charakterystycznym zapachu.¹

Mechanizm działania

Adapalen jest pochodną kwasu naftalenokarboksylowego o działaniu zbliżonym do retynoidów. Cechuje go znaczna stabilność chemiczna – nie reaguje z tlenem i wykazuje odporność na działanie światła. Po przedostaniu się do wnętrza komórki, adapalen łączy się specyficznie z receptorami jądrowymi kwasu retynowego (RAR – retinoic acid receptor), co prowadzi do zmiany ekspresji genów i syntezy nowego mRNA. Jest to mechanizm odmienny od typowych retynoidów, ponieważ adapalen nie wiąże się z ich receptorami cytoplazmatycznymi.²

Działanie farmakodynamiczne

Miejscowe zastosowanie adapalenu prowadzi do normalizacji procesów keratynizacji i różnicowania naskórka. Substancja ta wykazuje zróżnicowane działanie farmakodynamiczne:

• Działanie normalizujące na keratynizację – adapalen przypuszczalnie normalizuje różnicowanie nabłonka komórkowego mieszków włosowych, co skutkuje zmniejszeniem powstawania zaskórników.³
• Działanie przeciwzapalne – adapalen wykazuje silniejsze działanie przeciwzapalne w porównaniu do standardowych retynoidów. Mechanizm tego działania polega na hamowaniu chemotaktycznej i chemokinetycznej reakcji leukocytów wielojądrzastych oraz hamowaniu peroksydacji kwasu arachidonowego, co ogranicza powstawanie mediatorów komórkowych odpowiedzialnych za rozwój odczynu zapalnego.⁴

Efekty kliniczne

Zastosowanie adapalenu na skórę przynosi podwójne korzyści terapeutyczne w leczeniu trądziku:

1. Działanie prewencyjne – zapobiega powstawaniu zarówno zaskórników otwartych jak i zamkniętych
2. Działanie lecznicze – zmniejsza istniejące zmiany zapalne w postaci grudek i krost

Takie spektrum działania czyni adapalen skutecznym lekiem w terapii miejscowej trądziku, oddziałującym zarówno na niezapalne jak i zapalne elementy wykwitów trądzikowych.⁵