Właściwości farmakodynamiczne
Accordeon 5 mg

Właściwości farmakodynamiczne leku Accordeon

Accordeon jest lekiem zawierającym oksykodonu chlorowodorek, dostępnym w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu w dawkach 5 mg, 10 mg, 20 mg, 40 mg i 80 mg. Pod względem farmakoterapeutycznym należy do grupy leków przeciwbólowych, opioidów, a dokładniej naturalnych alkaloidów opium (kod ATC: N02A A05). Lek wykazuje złożone działanie farmakodynamiczne z wielopoziomowym wpływem na organizm pacjenta.¹

Mechanizm działania na receptory opioidowe

Oksykodon charakteryzuje się powinowactwem do trzech głównych typów receptorów opioidowych – kappa, mi i delta – zlokalizowanych w strukturach ośrodkowego układu nerwowego, zarówno w mózgu, jak i rdzeniu kręgowym. Substancja ta wykazuje działanie agonistyczne wobec wymienionych receptorów, bez komponentu antagonistycznego. Główne efekty terapeutyczne oksykodonu obejmują działanie przeciwbólowe (analgezję) oraz uspokajające (sedację).²

Istotną przewagą tabletek o przedłużonym uwalnianiu Accordeon nad tradycyjnymi formami oksykodonu o szybkim uwalnianiu jest wydłużony czas działania przeciwbólowego bez zwiększenia częstości występowania działań niepożądanych. Pozwala to na skuteczniejsze i bardziej komfortowe dla pacjenta leczenie przewlekłych zespołów bólowych.³

Wpływ na układ pokarmowy

W obrębie układu pokarmowego oksykodon, podobnie jak inne opioidy, może wywoływać skurcz zwieracza Oddiego. Jest to istotny mechanizm leżący u podstaw części działań niepożądanych obserwowanych w trakcie terapii, zwłaszcza dotyczących dróg żółciowych.⁴

Oddziaływanie na układ hormonalny

Stosowanie preparatów opioidowych, w tym oksykodonu, może znacząco wpływać na funkcjonowanie układu hormonalnego, szczególnie na oś podwzgórzowo-przysadkowo-nadnerczową oraz oś podwzgórzowo-przysadkowo-gonadową. Obserwowane zmiany hormonalne obejmują:⁵

• Zwiększenie stężenia prolaktyny w osoczu krwi
• Zmniejszenie stężenia kortyzolu w osoczu krwi
• Obniżenie stężenia testosteronu w osoczu krwi

Wymienione zmiany w profilu hormonalnym mogą manifestować się klinicznie w postaci specyficznych objawów u pacjentów długotrwale przyjmujących lek.⁶

Wpływ na układ odpornościowy

Badania prowadzone w warunkach laboratoryjnych (in vitro) oraz na modelach zwierzęcych wskazują, że naturalne opioidy, takie jak morfina, mogą oddziaływać na różne komponenty układu immunologicznego. Kliniczne znaczenie tych obserwacji nie zostało w pełni wyjaśnione. Oksykodon, będący opioidem półsyntetycznym, prawdopodobnie wpływa na funkcje układu odpornościowego w sposób zbliżony do morfiny, jednak mechanizmy tego oddziaływania nie zostały dotychczas całkowicie poznane i wymagają dalszych badań.⁷

Skuteczność kliniczna w różnych zespołach bólowych

Skuteczność terapeutyczna preparatu Accordeon została potwierdzona w licznych badaniach klinicznych obejmujących różnorodne zespoły bólowe:⁸

• Ból nowotworowy – lek wykazuje wysoką skuteczność w uśmierzaniu bólu związanego z procesami nowotworowymi
• Bóle pooperacyjne – potwierdzona efektywność w kontroli bólu po zabiegach chirurgicznych
• Bóle pochodzenia nienowotworowego:
  • Neuropatia cukrzycowa – skuteczne łagodzenie bólu neurologicznego u pacjentów z powikłaniami cukrzycy
  • Nerwoból poopryszczkowy – efektywne działanie przeciwbólowe przy neuralgiach postherpetycznych
  • Bóle pleców – znaczące zmniejszenie dolegliwości bólowych kręgosłupa różnego pochodzenia
  • Choroba zwyrodnieniowa stawów – długotrwała kontrola bólu u pacjentów z artrozą

Szczególnie istotne są obserwacje dotyczące choroby zwyrodnieniowej stawów, gdzie leczenie Accordeonem prowadzono przez okres do 18 miesięcy. Terapia okazała się efektywna u znacznej grupy pacjentów, u których wcześniejsze leczenie z zastosowaniem niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) nie przynosiło satysfakcjonującej ulgi w dolegliwościach bólowych.⁹

Skuteczność w bólu neuropatycznym

Efektywność preparatu Accordeon w leczeniu bólu neuropatycznego została potwierdzona w trzech kontrolowanych badaniach klinicznych z zastosowaniem placebo. Wyniki tych badań jednoznacznie wskazują na skuteczność oksykodonu w tej szczególnie trudnej do leczenia postaci bólu przewlekłego.¹⁰

Długotrwała skuteczność analgetyczna

W przypadku pacjentów z przewlekłym bólem pochodzenia nienowotworowego udokumentowano utrzymywanie się działania przeciwbólowego Accordeonu przy zachowaniu stałej dawki przez okres do 3 lat. Jest to istotna obserwacja kliniczna, potwierdzająca brak zjawiska tolerancji na efekt analgetyczny leku przy długotrwałym stosowaniu, co stanowi istotną zaletę w terapii przewlekłych zespołów bólowych wymagających wieloletniego leczenia.¹¹