Rak wewnątrzprzewodowy in situ (dcis)
Patofizjologia i mechanizm
Rak wewnątrzprzewodowy in situ (DCIS) to nowotwór przedinwazyjny piersi, charakteryzujący się proliferacją nieinwazyjnych komórek nabłonkowych ograniczonych do przewodów mlekowych, bez przekroczenia błony podstawnej. DCIS jest heterogenną jednostką chorobową, klasyfikowaną na trzy stopnie złośliwości (niski, pośredni, wysoki) oraz różne wzorce architektoniczne (comedo, cribriform, micropapillary, solid, mieszany), które mają znaczenie prognostyczne. Zmiany genetyczne, takie jak mutacje w genach BRCA1/2 (obecne u 3,3-5,9% pacjentek z DCIS), utrata heterozygotyczności (>70% przypadków wysokiego stopnia), nadekspresja HER2/neu oraz mutacje p53, odgrywają kluczową rolę w patogenezie i progresji DCIS. Ryzyko progresji do inwazyjnego raka piersi (IDC) wynosi 20-50%, przy czym DCIS wysokiego stopnia częściej i szybciej ulega inwazji. Wskaźniki nawrotów miejscowych po leczeniu sięgają 40% w 15-letniej obserwacji, z 28% nawrotów jako choroba inwazyjna. Czynniki ryzyka obejmują płeć żeńską, wiek (szczyt 65-69 lat), historię rodzinną, mutacje genetyczne, ekspozycję na estrogen, otyłość, wysoką gęstość mammograficzną oraz wcześniejszą radioterapię klatki piersiowej.
- Patogeneza raka wewnątrzprzewodowego in situ (DCIS)
- Mechanizm progresji z DCIS do raka inwazyjnego
- Czynniki ryzyka i predyspozycje do rozwoju DCIS
- Klasyfikacja i cechy histopatologiczne DCIS
- Rola biomarkerów molekularnych w progresji DCIS
- Modele progresji DCIS do raka inwazyjnego
- Model niezależnych linii
- Model wąskiego gardła ewolucyjnego
- Model inwazji wieloklonalnej
- Model fenotypu konwergentnego
- Znaczenie kliniczne progresji DCIS
- Najnowsze kierunki badań w dziedzinie DCIS
Patogeneza raka wewnątrzprzewodowego in situ (DCIS)
Rak wewnątrzprzewodowy in situ (DCIS) to nowotwór wywodzący się z komórek nabłonkowych przewodów mlekowych piersi, charakteryzujący się proliferacją nieprawidłowych komórek nabłonkowych, które pozostają ograniczone do światła przewodów mlekowych i nie przekraczają błony podstawnej. Jest to klonalny rozrost komórek nowotworowych, które nie wykazują cech inwazji do otaczających tkanek, co stanowi podstawową cechę różnicującą DCIS od inwazyjnego raka piersi.12
DCIS jest klasyfikowany jako rak przedinwazyjny (stadium 0) i stanowi nieobowiązkowy prekursor inwazyjnego raka sutka. Oznacza to, że nie wszystkie przypadki DCIS rozwiną się w raka inwazyjnego, jednak nieleczony DCIS może z czasem nabyć zdolność do inwazji i przekształcić się w nowotwór inwazyjny. Mechanizm tej progresji nie jest w pełni poznany i stanowi przedmiot intensywnych badań.34
Podstawy molekularne powstawania DCIS
Dokładne przyczyny powstawania DCIS nie są w pełni poznane, jednak badania wskazują na rolę licznych zmian genetycznych i epigenetycznych. Zmiany w DNA komórek nabłonkowych przewodów mlekowych prowadzą do zaburzeń instrukcji komórkowych dotyczących wzrostu, namnażania i apoptozy. Komórki nowotworowe nabywają zdolność do szybkiego namnażania się i unikania zaprogramowanej śmierci komórkowej, co skutkuje nadmierną proliferacją i gromadzeniem się nieprawidłowych komórek w świetle przewodów mlekowych.5
Na poziomie molekularnym w DCIS obserwuje się szereg nieprawidłowości, w tym:6
- Utratę heterozygotyczności, która występuje w ponad 70% przypadków wysokiego stopnia złośliwości
- Zaburzenia ekspresji receptora estrogenowego (ER)
- Nadekspresję protoonkogenu HER2/neu
- Mutacje w genie supresorowym p53
Warto zauważyć, że profil ekspresji tych markerów molekularnych w DCIS jest podobny do profilu obserwowanego w inwazyjnym raku piersi, co sugeruje, że czynniki zaangażowane w rozwój DCIS są również zaangażowane w rozwój raka inwazyjnego.8
Genetyczne podłoże rozwoju DCIS
Istotną rolę w rozwoju DCIS odgrywają zmiany genetyczne. Badania wykazały, że występują istotne różnice genetyczne między DCIS o niskim i wysokim stopniu złośliwości. DCIS o wysokim stopniu złośliwości ma podobny profil molekularny do inwazyjnego raka piersi, co sugeruje związek między tymi jednostkami chorobowymi.9
Mutacje w genach BRCA1 i BRCA2 istotnie zwiększają ryzyko rozwoju DCIS. Badania wskazują, że 3,3-5,9% kobiet z DCIS jest nosicielkami mutacji germinalnej w genach BRCA1 lub BRCA2, a częstość występowania mutacji BRCA jest znacznie większa u kobiet, u których DCIS zdiagnozowano przed 50. rokiem życia oraz u tych z osobistą lub rodzinną historią raka piersi.10
Zaburzenia chromosomalne, w tym utrata heterozygotyczności, występują w większości przypadków DCIS o wysokim stopniu złośliwości, co potwierdza genetyczne podłoże tej choroby.11
Mechanizm progresji z DCIS do raka inwazyjnego
Progresja z DCIS do inwazyjnego raka przewodowego (IDC) jest procesem złożonym i nie do końca poznanym. Kluczową cechą odróżniającą DCIS od IDC jest to, że w przypadku DCIS komórki nowotworowe pozostają ograniczone do układu przewodowo-zrazikowego, a warstwa mioepitelialna i błona podstawna pozostają nienaruszone. W przypadku IDC komórki nowotworowe przekraczają warstwę mioepitelialną i rozprzestrzeniają się do otaczających tkanek.12
Badania nad progresją DCIS do IDC doprowadziły do sformułowania kilku modeli teoretycznych tego procesu:13
- Model niezależnych linii – zakłada, że DCIS i IDC pochodzą z dwóch różnych prawidłowych komórek nabłonkowych
- Model wąskiego gardła ewolucyjnego – sugeruje, że podczas przejścia tylko niewielka część komórek DCIS o określonych zmianach genetycznych jest selekcjonowana do utworzenia pojedynczego klonu, który następnie przełamuje barierę ewolucyjną i przekształca się w IDC
- Model inwazji wieloklonalnej – różni się od modelu wąskiego gardła tym, że odnosi się do wielu subklonów, które uciekają i wspólnie migrują do regionów inwazyjnych, aby wygenerować IDC
- Model fenotypu konwergentnego – opisuje, że subklony o różnych genotypach w obrębie DCIS mogą wszystkie prowadzić do fenotypu inwazyjnego i utworzenia IDC, z zachowaniem zgodnych profili genomowych między DCIS a powiązanym IDC
Istnienie indolentnych (nieprogresywnych) DCIS dostarcza dowodów na model niezależnych linii, sugerując, że DCIS i IDC mogą mieć niezależne pochodzenie. Z drugiej strony, stopniowa ciągłość histologiczna, podobne podtypy wewnętrzne i ogólne podobieństwo genetyczne między DCIS a sąsiadującym IDC potwierdzają teorię progresji.15
Mikrośrodowisko i progresja DCIS
Coraz więcej dowodów sugeruje, że znaczące zmiany w mikrośrodowisku nowotworu torują drogę do progresji DCIS. Różne podtypy wewnętrzne DCIS są związane z odmiennym mikrośrodowiskiem nowotworowym (TME) i ścieżkami ewolucyjnymi do IDC.16
Wzajemne oddziaływanie między komórkami nowotworowymi a składnikami mikrośrodowiska, w tym komórkami mioepitelialnymi, komórkami odpornościowymi i fibroblastami, synergistycznie napędza progresję DCIS. Zaburzenie warstwy mioepitelialnej, która tworzy fizyczną barierę, jest cechą charakterystyczną progresji DCIS do inwazyjnego raka sutka.1718
Przejście z DCIS do IDC charakteryzuje się fenotypowo fragmentacją warstwy mioepitelialnej i błony podstawnej. Utrata tych fizycznych barier umożliwia inwazję komórek nowotworowych do mikrośrodowiska i przestrzeni limfonaczyniowej.19
Mechanizmy molekularne i biomarkery progresji
Odkrycie molekularnych mechanizmów przyczyniających się do progresji DCIS dało nadzieję na znalezienie dobrze zwalidowanych biomarkerów prognostycznych, które mogą dokładnie przewidzieć ryzyko rozwoju IDC u pacjenta. Przejście do choroby inwazyjnej może nie być regulowane wyłącznie na poziomie genomowym, ale może być również kształtowane przez relacje i interakcje komórkowe wewnątrz DCIS i między nim a jego mikrośrodowiskiem.20
Badania wykazały, że komórki mioepitelialne otaczające zmiany DCIS przyległe do inwazyjnego raka piersi wykazują zwiększoną ekspresję białek, które promują przebudowę macierzy pozakomórkowej (ECM) i zmniejszoną ekspresję białek, które hamują przebudowę ECM, w porównaniu z komórkami mioepitelialnymi otaczającymi czyste zmiany DCIS, które nie mają przyległej choroby inwazyjnej.21
Ważnymi potencjalnymi biomarkerami progresji DCIS są:22
- FGF2 (czynnik wzrostu fibroblastów 2)
- GAS1 (gen specyficzny dla zatrzymania wzrostu 1)
- SFRP1 (białko związane z Frizzled 1 wydzielane)
Te trzy geny wykazują odmienne profile ekspresji między grupami nieinwazyjnymi i inwazyjnymi, co sugeruje ich udział w progresji DCIS. Analizy funkcjonalne tych genów wskazują na ich rolę w progresji DCIS, jako negatywnych regulatorów przejścia cyklu komórkowego G1/S, sygnalizacji Hedgehog i szlaku Wnt. Zaproponowano, że ich ekspresja ulega obniżeniu podczas progresji DCIS do IDC.24
Czynniki ryzyka i predyspozycje do rozwoju DCIS
Czynniki ryzyka dla DCIS są podobne do tych dla inwazyjnego raka piersi i obejmują zarówno czynniki genetyczne, jak i środowiskowe:2526
Czynniki genetyczne
- Płeć: Kobiety są niemal 100 razy bardziej narażone na rozwój raka piersi niż mężczyźni
- Wiek: Ryzyko rozwoju DCIS wzrasta z wiekiem, osiągając szczyt u kobiet w wieku 65-69 lat
- Historia rodzinna: Jeśli krewny pierwszego stopnia (matka, siostra, ojciec lub dziecko) zachorował na raka piersi lub jajnika, istnieje wyższe ryzyko rozwoju raka piersi
- Mutacje genetyczne: Mutacje w genach BRCA1 lub BRCA2 znacznie zwiększają ryzyko rozwoju DCIS/choroby inwazyjnej
Czynniki środowiskowe i związane ze stylem życia
- Zwiększona ekspozycja na estrogen: Związana ze stosowaniem doustnych środków antykoncepcyjnych, bezdzietnością, późnym wiekiem pierwszego porodu lub stosowaniem hormonalnej terapii zastępczej po menopauzie
- Brak aktywności fizycznej: Siedzący tryb życia może zwiększać ryzyko raka piersi
- Otyłość: Nadwaga lub otyłość mogą zwiększać ryzyko raka piersi, szczególnie u starszych kobiet
- Słaba dieta: Dieta uboga w owoce i warzywa może zwiększać ryzyko raka piersi
- Wysoka gęstość mammograficzna piersi: Kobiety z gęstą tkanką piersi widoczną na mammogramach mają wyższe ryzyko rozwoju zarówno DCIS, jak i inwazyjnego raka piersi
- Radioterapia klatki piersiowej: Wcześniejsza radioterapia klatki piersiowej, zwłaszcza w dzieciństwie lub okresie dojrzewania, zwiększa ryzyko rozwoju DCIS w późniejszym życiu
Klasyfikacja i cechy histopatologiczne DCIS
DCIS jest heterogenną grupą zmian, różniących się histomorfologicznie, genetycznie i biologicznie. Różnorodność ta wpływa na złożoność roli patologa w ocenie materiału i ustaleniu cech prognostycznych.31
Grading histopatologiczny
DCIS klasyfikuje się na 3 stopnie złośliwości (grades) na podstawie cech jądrowych:3233
- Niski stopień złośliwości (low grade): Charakteryzuje się małymi komórkami o jednolitej wielkości i kształcie oraz niewielkimi jąderkami
- Pośredni stopień złośliwości (intermediate grade): Cechy pośrednie między niskim a wysokim stopniem
- Wysoki stopień złośliwości (high grade): Obejmuje duże komórki z pleomorficznymi jądrami, wyraźnymi jąderkami i częstymi mitozami
DCIS o wysokim stopniu złośliwości ma większe prawdopodobieństwo rozwoju w kierunku inwazyjnego raka sutka. Stopień DCIS w wycinkach chirurgicznych wiąże się z ryzykiem miejscowego nawrotu, a stopień histologiczny DCIS w biopsjach gruboigłowych jest również istotny klinicznie w odniesieniu do prawdopodobieństwa istnienia niezauważalnego radiologicznie nacieku.35
Podtypy architektoniczne
Ze względu na heterogenność zmian DCIS, rozpoznaje się kilka wzorców architektonicznych:36
- Typ comedo: Charakteryzuje się obecnością centralnej martwicy (comedonekrozy) w przewodach mlekowych
- Typ cribriform: Komórki tworzą mostki wewnątrz przewodów, dając obraz sitowaty
- Typ micropapillary: Komórki tworzą drobne brodawkowate struktury wewnątrz przewodów
- Typ solid: Komórki wypełniają jednolicie światło przewodów
- Typ mieszany: Kombinacja powyższych wzorców
Identyfikacja podtypów architektonicznych ma wartość kliniczną. Na przykład DCIS micropapillary częściej występuje wielokwadrantowo w porównaniu do wzorców typu comedo.38
Badania modelowania komputerowego sugerują, że relatywne tempo proliferacji komórek i apoptozy decyduje o tym, która z czterech morfologii się pojawi. Wysoka proliferacja i niska apoptoza sprzyjają pojawieniu się morfologii solid i comedo. Z kolei niska proliferacja i wysoka apoptoza prowadzą do morfologii micropapillary, podczas gdy wysoka proliferacja i wysoka apoptoza prowadzą do morfologii cribriform.39
Czynniki prognostyczne i ryzyko progresji
Obecnie uznawane patologiczne czynniki prognostyczne dla miejscowego nawrotu DCIS obejmują:40
- Stopień jądrowy (nuclear grade)
- Obecność/brak martwicy (comedonekrozy)
- Wzorce architektoniczne
- Wielkość/zakres DCIS
- Odległość do marginesów wycięcia/stan marginesów
Dodatkowo, pozytywne marginesy chirurgiczne, wysoki stopień jądrowy, duży rozmiar zmiany, comedonekroza i młody wiek (< 45 lat) są zgłaszane jako najważniejsze kliniczno-patologiczne predyktory związane z miejscowym nawrotem i rokowaniem.42
Ryzyko progresji nieleczonego DCIS do raka inwazyjnego różni się w zależności od stopnia złośliwości:43
- 36-53% zmian DCIS o niskim stopniu złośliwości postępuje do zmian inwazyjnych, jeśli nie są leczone
- Ryzyko progresji nieleczonego DCIS o wysokim stopniu złośliwości do raka inwazyjnego nie jest dobrze scharakteryzowane, ponieważ większość klinicznie wykrytych DCIS o wysokim stopniu złośliwości jest wycinana chirurgicznie
Długoterminowa metaanaliza wyników DCIS wykazała 15-letni całkowity wskaźnik nawrotu miejscowego na poziomie 40%, przy czym 28% nawraca jako choroba inwazyjna.45
Rola biomarkerów molekularnych w progresji DCIS
Charakterystyka molekularna DCIS może potencjalnie dostarczyć biomarkerów do wczesnego wykrywania, poprawy predykcji progresji i pomóc w skutecznym zarządzaniu pacjentami, aby zmniejszyć niepotrzebne leczenie.46
Biomarkery genetyczne
Badania genetyczne sugerują, że DCIS o niskim i wysokim stopniu złośliwości mają różne zmiany genetyczne, co potwierdza koncepcję, że jest to grupa chorób. Jednak alternatywne odkrycie wskazuje, że mieszanina stopni i ekspresji biomarkerów może być często obserwowana w pojedynczym przypadku DCIS.47
Dowody sugerują, że DCIS i inwazyjny rak piersi (IBC) mają w dużej mierze podobny genom, z porównywalnymi transkryptomami w różnych stopniach DCIS i IBC. DCIS wysokiego ryzyka charakteryzuje się również utratą genów, które są kluczowe dla utrzymania integralności mioepitelium, fizycznej bariery, która powstrzymuje komórki rakowe przed inwazją okolicznych tkanek.48
Biomarkery epigenetyczne
DCIS wysokiego stopnia charakteryzuje się globalną hipometylacją, ale występuje również hipermetylacja wybranych promotorów genów. Liczne badania dostarczają dowodów, że metylacja DNA promotorów genów jest wczesnym wydarzeniem, a większość zmian metylacji DNA już wystąpiła przed inwazyjnym rakiem piersi.49
Te odkrycia wskazują, że DCIS jest tak zaawansowany jak IBC pod względem zmian epigenetycznych, choć nie stwierdzono, aby DCIS wysokiego stopnia miał znacząco wyższe poziomy metylacji glutationu S-transferazy pi 1 (GSTP1) i CDKN2A (p16) w porównaniu do DCIS niskiego stopnia.50
Rola mikrośrodowiska i układu odpornościowego
Wzajemne oddziaływanie między komórkami nowotworowymi a komórkami odpornościowymi odgrywa kluczową rolę w rozwoju i progresji raka. Zrozumienie krytycznych zmian immunologicznych, które zachodzą podczas progresji przedinwazyjnego DCIS do inwazyjnego raka piersi, pomoże odróżnić DCIS wysokiego ryzyka od tych o niskim ryzyku progresji.51
Kluczową cechą progresji DCIS jest utrata otaczającego nabłonka przewodowego, co ogranicza ekspozycję komórek raka przewodowego na otaczające komórki odpornościowe. Zakłócenie warstwy mioepitelialnej, która tworzy fizyczną barierę, jest cechą charakterystyczną progresji DCIS do inwazyjnego raka piersi.52
Modele progresji DCIS do raka inwazyjnego
Naturalny przebieg progresji DCIS pozostaje w dużej mierze nieznany ze względu na etyczne ograniczenia w prowadzeniu badań nad nieleczonym DCIS. Jednak badania retrospektywne i modelowanie komputerowe dostarczyły cennych informacji na temat możliwych ścieżek progresji.53
Model niezależnych linii
Model niezależnych linii zakłada, że DCIS i IDC pochodzą z dwóch różnych prawidłowych komórek nabłonkowych. Model ten jest wspierany przez fakt, że nie obserwuje się pokrewieństwa klonalnego między niektórymi synchronicznymi zmianami DCIS-IDC zlokalizowanymi w różnych kwadrantach piersi.54
Istnienie indolentnych (nieprogresywnych) DCIS dostarcza dowodów na model niezależnych linii, sugerując, że DCIS i IDC mogą mieć niezależne pochodzenie.55
Model wąskiego gardła ewolucyjnego
Model wąskiego gardła ewolucyjnego dla przejścia DCIS-IDC zakłada, że podczas przejścia tylko niewielka część komórek DCIS o określonych zmianach genetycznych jest selekcjonowana do utworzenia pojedynczego klonu, który następnie przełamuje barierę ewolucyjną i przekształca się w IDC.56
Ten model jest wspierany przez badania genomowe, które wykazały ścisłe powiązanie genetyczne między nawracającym DCIS lub IDC a ich pierwotnymi odpowiednikami czystego DCIS.57
Model inwazji wieloklonalnej
Model inwazji wieloklonalnej różni się od modelu wąskiego gardła tym, że odnosi się do wielu subklonów, które uciekają i wspólnie migrują do regionów inwazyjnych, aby wygenerować IDC.58
Ten model jest zgodny z obserwacjami, że w niektórych przypadkach IDC wykazuje heterogenność klonalną, co sugeruje wkład wielu populacji komórkowych.59
Model fenotypu konwergentnego
Model fenotypu konwergentnego opisuje, że subklony o różnych genotypach w obrębie DCIS mogą wszystkie prowadzić do fenotypu inwazyjnego i utworzenia IDC, z zachowaniem zgodnych profili genomowych między DCIS a powiązanym IDC.60
Ten model jest wspierany przez stopniową ciągłość histologiczną, podobne podtypy wewnętrzne i ogólne podobieństwo genetyczne między DCIS a sąsiadującym IDC.61
Znaczenie kliniczne progresji DCIS
Zrozumienie mechanizmów progresji DCIS do raka inwazyjnego ma kluczowe znaczenie dla opracowania skutecznych strategii leczenia i optymalizacji postępowania klinicznego.62
Ryzyko progresji i rokowanie
Kobiety zdiagnozowane z DCIS mają 10 razy wyższe ryzyko rozwoju ipsilateralnego inwazyjnego raka piersi, jeśli nie są leczone. Jeśli DCIS nie jest leczony, z czasem może ono przekształcić się w inwazyjnego raka piersi. Szacunki przypadków DCIS, które staną się inwazyjnym rakiem piersi, wahają się od 20-50%. Innymi słowy, 50-80% przypadków DCIS nie stanie się inwazyjnymi.6364
Chociaż rozmiar i stopień DCIS mogą pomóc przewidzieć, czy stanie się ono inwazyjne, obecnie nie ma sposobu, aby z pewnością wiedzieć, czy to nastąpi. DCIS o wysokim stopniu złośliwości częściej staje się inwazyjnym rakiem piersi i robi to w krótszym czasie niż DCIS o niskim stopniu złośliwości.65
Strategie terapeutyczne
Leczenie DCIS jest wielomodalne i obejmuje kombinację operacji, radioterapii i terapii hormonalnej, która jest dostosowana do konkretnej diagnozy i preferencji pacjenta.66
Podejście chirurgiczne do DCIS jest szeroko podzielone na 2 kategorie: 1) zachowanie piersi (lumpektomia) i 2) mastektomia (usunięcie piersi). Po leczeniu oszczędzającym pierś często stosuje się radioterapię, aby zmniejszyć ryzyko nawrotu.67
Terapia endokrynna (hormonalna) jest zalecana, jeśli próbka DCIS wykazuje ekspresję receptorów estrogenowych lub progesteronowych. Badania wykazały, że przyjmowanie terapii hormonalnej po operacji zmniejsza ryzyko nawrotu DCIS i ryzyko rozwoju inwazyjnego raka piersi.6869
Obecnie standardem opieki dla DCIS jest operacja oszczędzająca pierś, taka jak lumpektomia, a następnie radioterapia, aby pomóc zapobiec nawrotowi. Jeśli DCIS jest estrogen-receptor-pozytywny lub progesteron-receptor-pozytywny, można rozważyć terapię hormonalną. Ponieważ rak wewnątrzprzewodowy in situ jest nieinwazyjny, leczenie systemowe, takie jak chemioterapia, nie jest konieczne.70
Monitorowanie i zapobieganie progresji
Obecnie trwają badania mające na celu zidentyfikowanie, czy leczenie DCIS może się różnić w zależności od stopnia choroby. Obecnie istnieją dwa międzynarodowe badania kliniczne (badanie LORIS i badanie LORD), które badają podejście „obserwuj i czekaj” w porównaniu do natychmiastowego leczenia w przypadku zarządzania DCIS o niskim stopniu złośliwości.71
Celem leczenia DCIS jest usunięcie wszystkich DCIS z piersi, aby zmniejszyć szansę, że stanie się on rakiem inwazyjnym. Po operacji mogą być potrzebne inne zabiegi. Są to tak zwane leczenie adjuwantowe i mogą obejmować radioterapię, a w niektórych przypadkach terapię hormonalną.72
Regularne samobadanie piersi i mammogramy są kluczowe dla wczesnego wykrycia i leczenia DCIS i innych typów raka piersi. Diagnostyka DCIS może być trudna, ponieważ zazwyczaj nie ma żadnych zauważalnych objawów.73
Najnowsze kierunki badań w dziedzinie DCIS
Badania nad DCIS są ukierunkowane głównie na poprawę leczenia i, przede wszystkim, na zapobieganie progresji do choroby inwazyjnej. W miarę jak badacze kontynuują badanie patologii DCIS, odkrywają, że pewne cechy guza pomagają przewidzieć leczenie, które najprawdopodobniej zmniejszy szansę nawrotu.74
Nowe podejścia terapeutyczne
Stosowanie inhibitorów aromatazy, które blokują produkcję estrogenu w tkankach obwodowych i tkance piersi, jest badane w próbie u kobiet po menopauzie z DCIS ER-pozytywnym. W przypadku kobiet, których DCIS jest ER-negatywny, ale mają gen HER-2/neu, badacze badają stosowanie trastuzumabu (Herceptin) i lapatynibu (Tykerb), które blokują czynniki wzrostu guza produkowane przez ten gen.75
Innym obiecującym obszarem badań jest krótkoterminowe stosowanie chemioterapii między diagnozą a operacją w celu zmiany DCIS, aby tkankę z resekcji chirurgicznej można było wykorzystać przez badaczy do oceny molekularnych, a także patologicznych dowodów odpowiedzi. Środki, które mogą wywołać odpowiedzi w „odpowiednim kierunku” – na przykład spowolnić lub zatrzymać wzrost nieprawidłowych komórek – mogą następnie być dalej oceniane pod kątem ich potencjału w leczeniu lub zapobieganiu.76
Badania nad biomarkerami i modelowanie predykcyjne
Obecnie, dzięki postępom w technologii, takim jak sekwencjonowanie pojedynczych komórek, transkryptomika przestrzenna i sztuczna inteligencja, uzyskano głębszy wgląd w zmiany molekularne zachodzące podczas przejścia od DCIS do IDC.77
Badania nad charakterystyką molekularną DCIS mogą potencjalnie dostarczyć biomarkerów do wczesnego wykrywania DCIS, poprawy predykcji progresji DCIS i pomocy w skutecznym zarządzaniu pacjentami, aby zmniejszyć niepotrzebne leczenie.78
Wesseling omówił swoją pracę z Konsorcjum DIRECT DCIS, projektem skoncentrowanym na zmniejszeniu nadmiernego leczenia kobiet w Holandii. Wykorzystując najnowocześniejszą zintegrowaną sztuczną inteligencję, zainspirowaną postępami w prognozowaniu pogody, ten dynamiczny model prognozowania ryzyka DCIS ma na celu zapobieganie niepotrzebnemu leczeniu kobiet z nieprogresywnym DCIS, zachowując ich jakość życia i zmniejszając koszty opieki zdrowotnej.79
Badania nad deeskalacją leczenia
Obecny trend w badaniach nad DCIS zmierza w kierunku deeskalacji leczenia. Problematycznie, wskaźniki prognostyczne dla pacjentów z wysokim ryzykiem śmiertelności z powodu raka piersi (BCM), a nie nawrotu, nie zostały zidentyfikowane.80
Jednym z największych pytań dotyczących DCIS jest obecnie, czy nie leczymy go zbyt intensywnie. Badanie kliniczne COMET (Comparing an Operation to Monitoring, With or Without Endocrine Therapy) bada, czy pacjenci z DCIS niskiego ryzyka mogą opóźnić lub całkowicie uniknąć operacji dzięki leczeniu farmakologicznemu lub terapii endokrynnej, plus ściślejszej obserwacji.81
Niepewność co do tego, które przypadki DCIS mogą rozwinąć się w raka piersi, prowadzi do powszechnego nadmiernego leczenia tego, co często jest niegroźnym stanem. DCIS jest potencjalnym prekursorem inwazyjnego raka piersi (IBC). Ponad 80% przypadków DCIS jest wykrywanych podczas rutynowych mammogramów, ponieważ często pojawiają się jako zwapnienia. Screening doprowadził do wzrostu diagnoz DCIS, ale nie zmniejszył liczby zgonów z powodu raka piersi. W rzeczywistości 80% przypadków DCIS nigdy nie rozwija się w IBC, co oznacza, że wiele diagnoz może prowadzić do niepotrzebnego leczenia.82
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.