Eozynofilowe zapalenie przełyku
Rokowania, prognozy i postęp choroby
Eozynofilowe zapalenie przełyku (EoE) to przewlekła, immunologiczna choroba o alergicznym podłożu, charakteryzująca się eozynofilową infiltracją przełyku i przewlekłym przebiegiem. Badania populacyjne z lat 2005-2017 w Szwecji wykazały, że EoE nie wiąże się ze zwiększonym ryzykiem śmiertelności ani zgonów z powodu nowotworów przełyku czy innych nowotworów przewodu pokarmowego, niezależnie od płci czy poziomu wykształcenia. Choroba wymaga długotrwałego leczenia, obejmującego dietę eliminacyjną, miejscowe steroidy, inhibitory pompy protonowej oraz endoskopowe rozszerzanie przełyku w przypadku zwężeń. Czynniki ryzyka nawrotu to m.in. wiek zachorowania <40 lat, dłuższy czas do diagnozy, wymioty oraz leczenie glikokortykosteroidami, natomiast wyższy BMI i podwyższone IgE mają charakter ochronny.
Eozynofilowe zapalenie przełyku – rokowanie (przewidywanie wyników)
Eozynofilowe zapalenie przełyku (EoE, ang. Eosinophilic esophagitis) to przewlekła choroba o podłożu immunologicznym, której rokowanie stanowi istotny element w planowaniu długoterminowej opieki nad pacjentem. Chociaż stan ten może powodować znaczne dolegliwości, dane epidemiologiczne wskazują na generalnie korzystne długoterminowe prognozy.12
Śmiertelność w EoE
Ogólnokrajowe, populacyjne badanie kohortowe przeprowadzone w Szwecji w latach 2005-2017 przyniosło istotne wnioski dotyczące śmiertelności u pacjentów z EoE. Badanie to wykazało, że nie występuje zwiększone ryzyko zgonu u pacjentów z EoE w porównaniu z ich rodzeństwem i populacją ogólną. Wskaźniki śmiertelności nie różniły się w zależności od płci, a poziom wykształcenia nie wpływał na oszacowane ryzyko.1
Co istotne, nie zaobserwowano zwiększonego ryzyka zgonu z powodu nowotworów przełyku lub innych nowotworów przewodu pokarmowego u pacjentów z EoE. Wyniki te pozostały niezmienione nawet po uwzględnieniu czynników znanych jako związane z ryzykiem śmiertelności oraz po zminimalizowaniu czynników wewnątrzrodzinnych poprzez analizę dużej kohorty rodzeństwa pacjentów z EoE.1
Charakter przewlekły choroby
EoE jest chorobą przewlekłą i poważną, jednak nie zagraża życiu. Pacjenci zazwyczaj wymagają leczenia przez całe życie, co może obejmować przyjmowanie leków lub unikanie określonych czynników pokarmowych wywołujących objawy.2
Choroba ma charakter przewlekły, napędzany antygenowo, o alergicznej naturze antygenów. Aktualnie stosowane terapie obejmują leczenie dietetyczne, miejscowe steroidy i inhibitory pompy protonowej (PPI), a także rozszerzanie endoskopowe w przypadkach ze zwężeniami. Zaobserwowano, że choroba ulega remisji dzięki leczeniu, takiemu jak dietetyczne wykluczenie alergizujących pokarmów i/lub miejscowo działające steroidy.3
Czynniki ryzyka nawrotu choroby
Badania naukowe zidentyfikowały kilka czynników ryzyka nawrotu choroby, w tym:3
- Młodszy wiek zachorowania (< 40 lat)
- Dłuższy czas do diagnozy
- Występowanie wymiotów
- Leczenie glikokortykosteroidami
Z kolei wyższy BMI i podwyższone poziomy IgE wydają się być czynnikami ochronnymi.3
Przebieg naturalny choroby
Długoterminowe rokowanie dla pacjentów z EoE nie jest w pełni poznane. U niektórych pacjentów choroba może przebiegać z okresami zaostrzeń objawów, po których następują okresy remisji. Istnieją również doniesienia o pozornej spontanicznej remisji choroby u niektórych pacjentów, jednak ryzyko nawrotu u tych pacjentów pozostaje nieznane.4
Istnieje możliwość, że długotrwała, nieleczona choroba może prowadzić do przebudowy przełyku, co skutkuje zwężeniami, pierścieniem Schatzkiego, a ostatecznie achalazją. Według niedawnego przeglądu dotyczącego naturalnego przebiegu EoE, postępująca przebudowa tkankowa wydaje się być stopniowa, ale nie uniwersalna. Ponadto czas trwania nieleczonej choroby wydaje się być najlepszym predyktorem ryzyka zwężenia.4
Wpływ leczenia na przebieg choroby
Do tej pory nie wykazano, aby eliminacja dietetyczna lub terapia medyczna modyfikowały naturalny przebieg EoE. W związku z tym, leczenie podtrzymujące i/lub okresowe rozszerzanie przełyku są ważnymi kwestiami do rozważenia, biorąc pod uwagę, że u większości pacjentów z tą chorobą rozwinie się nawrót objawów i eozynofilia przełyku po przerwaniu leczenia medycznego lub dietetycznego.4
EoE jako część „marszu atopowego”
EoE jest coraz częściej rozpoznawane jako część „marszu atopowego”, przy czym pacjenci mają 2,8-5,1-krotnie wyższe ryzyko rozwoju innych stanów zapalnych o charakterze T2. Sugeruje to potencjalne korzyści z terapii ukierunkowanych na wspólne mechanizmy patogenetyczne w wielu chorobach atopowych.3
Kluczowe aspekty rokowania
Mimo że naturalny przebieg sugeruje, że EoE jest chorobą przewlekłą i nawracającą, wydaje się ona łagodna i nie jest związana z ryzykiem rozwoju złośliwych nowotworów.4 Dane powinny zapewnić jasność i uspokojenie pacjentów, biorąc pod uwagę brak zwiększonego ryzyka śmiertelności z powodu nowotworów przełyku lub innych nowotworów przewodu pokarmowego u pacjentów z EoE.1
Diagnoza eozynofilowego zapalenia przełyku może przynieść ulgę, szczególnie jeśli pacjent miał objawy przez lata bez poznania przyczyny. Jednak jako choroba przewlekła, wymaga ona leczenia przez całe życie. Życie z przewlekłą chorobą może być wyzwaniem, ale ważne jest, aby pacjenci wiedzieli, że nie stawiają czoła temu wyzwaniu samotnie, ponieważ zespół opieki zdrowotnej będzie dostępny, aby im pomóc.2
Potrzebne są dalsze badania, aby lepiej zrozumieć naturalny przebieg EoE i opracować skuteczniejsze strategie leczenia, które mogłyby potencjalnie modyfikować długoterminowy przebieg choroby.4
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.