Choroba tętnic obwodowych
Rokowania, prognozy i postęp choroby

Choroba tętnic obwodowych (PAD) wymaga precyzyjnej oceny prognostycznej, która obecnie opiera się na zintegrowanych modelach łączących klasyczne czynniki kliniczne z panelami biomarkerów zapalnych. Modele te wykazują wysoką skuteczność prognostyczną, osiągając wartość AUROC 0,84 dla przewidywania dwuletnich niekorzystnych zdarzeń kończynowych (MALE). W badaniu CAVASIC odnotowano, że u pacjentów z chromaniem przestankowym pięcioletnia śmiertelność ogólna wyniosła 16,1%, a śmiertelność z przyczyn naczyniowych była niska (5,1% w całym okresie obserwacji, 3,1% w pierwszych pięciu latach), co wskazuje na zmianę w naturalnym przebiegu PAD. Najczęstszą przyczyną zgonów były nowotwory, a nie powikłania naczyniowe, co podkreśla konieczność kompleksowego podejścia do opieki nad tymi pacjentami.

  1. Prognostyka w chorobie tętnic obwodowych
    1. Modele prognostyczne wykorzystujące biomarkery zapalne
    2. Rokowanie w chromaniu przestankowym
    3. Progresja chromania przestankowego
    4. Przydatność testów diagnostycznych w prognozowaniu gojenia owrzodzeń stopy cukrzycowej
    5. Implikacje kliniczne modeli prognostycznych
  2. Wnioski dotyczące rokowania w PAD
    1. Kolejne rozdziały

Prognostyka w chorobie tętnic obwodowych

Choroba tętnic obwodowych (PAD, ang. Peripheral Arterial Disease) stanowi istotne wyzwanie diagnostyczne i terapeutyczne, dlatego rzetelna ocena prognostyczna ma kluczowe znaczenie dla właściwego prowadzenia pacjentów. Współczesne metody oceny rokowania w PAD ewoluowały w kierunku kompleksowych modeli uwzględniających zarówno klasyczne czynniki kliniczne, jak i nowoczesne biomarkery zapalne.12

Modele prognostyczne wykorzystujące biomarkery zapalne

Nowatorskie podejście do prognozowania przebiegu choroby tętnic obwodowych opiera się na algorytmach uwzględniających zarówno dane kliniczne, jak i panel biomarkerów zapalnych. Badania wykazały, że takie zintegrowane modele osiągają wysoką skuteczność w przewidywaniu niekorzystnych zdarzeń związanych z kończynami (ang. major adverse limb events, MALE) w perspektywie dwuletniej. Opracowane modele wykazują doskonałą zdolność dyskryminacyjną w kohortach walidacyjnych, osiągając wartość AUROC na poziomie 0,84 dla dwuletnich MALE.12

Panel obejmujący 5 biomarkerów zapalnych w połączeniu z charakterystyką kliniczną pacjenta pozwala stworzyć model efektywnie prognozujący przebieg PAD w niezależnych kohortach walidacyjnych. Takie podejście ma duży potencjał w badaniach przesiewowych i stratyfikacji ryzyka w PAD, umożliwiając wczesną identyfikację i ukierunkowane postępowanie w przypadku tej choroby.2

Rokowanie w chromaniu przestankowym

Pacjenci z chromaniem przestankowym, klasycznym objawem PAD, tradycyjnie byli postrzegani jako grupa wysokiego ryzyka powikłań sercowo-naczyniowych. Według szacunków grupy TransAtlantic Inter-Society Consensus (TASC), pięcioletnia śmiertelność ogólna u tych pacjentów miała wynosić około 30%, z dominującą przyczyną śmiertelności sercowo-naczyniowej.3

Nowsze dane z badania CAVASIC wskazują jednak na pewne zmiany w rokowaniu pacjentów z chromaniem przestankowym:

  • Ogólna śmiertelność w obserwacji długoterminowej osiągnęła 16,1%
  • Śmiertelność z przyczyn naczyniowych była zaskakująco niska – 5,1% w całym okresie obserwacji i 3,1% w pierwszych pięciu latach
  • Najczęstszą przyczyną zgonu był nowotwór, a nie powikłania naczyniowe
  • Odsetek niezakończonych zgonem zdarzeń sercowo-naczyniowych w ciągu pięciu lat (18%) był porównywalny z szacunkami TASC II (20%)

34

Te obserwacje sugerują, że współcześni pacjenci częściej przeżywają zdarzenia sercowo-naczyniowe, a znaczna część umiera z powodu chorób nowotworowych. Śmiertelność z przyczyn naczyniowych była bardziej dominująca wśród pacjentów, którzy doświadczyli poważnych incydentów sercowo-naczyniowych podczas obserwacji.3

Progresja chromania przestankowego

Dane z badania CAVASIC wskazują również na stosunkowo korzystny przebieg chromania przestankowego u znacznej części pacjentów:

  • 67% pacjentów pozostało stabilnych lub wykazało poprawę w ciągu pierwszych pięciu lat obserwacji
  • 61% pacjentów pozostało stabilnych lub wykazało poprawę w całym okresie obserwacji (mediana 7 lat)

4

Śmiertelność ogólna nieznacznie wzrosła, gdy porównano wskaźnik dla pierwszych pięciu lat z całym okresem obserwacji (1,88 vs 2,46 na 100 osobolat). Jednak nawet w całym okresie obserwacji tylko 13 pacjentów (5,1%) zmarło z powodu powikłań naczyniowych, z czego większość z powodu niewydolności serca.4

Przydatność testów diagnostycznych w prognozowaniu gojenia owrzodzeń stopy cukrzycowej

Owrzodzenie stopy cukrzycowej (DFU) jest częstym i trudnym powikłaniem cukrzycy, a choroba tętnic obwodowych znacząco wpływa na wyniki leczenia. Analizy przydatności przyłóżkowych testów stosowanych w diagnostyce PAD do przewidywania gojenia owrzodzeń stopy cukrzycowej wskazują, że żaden pojedynczy test nie wykazuje wystarczającej skuteczności, aby mógł być stosowany samodzielnie jako marker prognostyczny.5

W związku z tym, w przypadku pacjentów z cukrzycą i PAD, kluczowe jest kompleksowe podejście prognostyczne, uwzględniające szereg parametrów klinicznych i diagnostycznych.

Implikacje kliniczne modeli prognostycznych

Opracowane modele prognostyczne mają praktyczne zastosowanie w kierowaniu procesem podejmowania decyzji klinicznych w różnych scenariuszach związanych z PAD. Dostarczają klinicystom cennych informacji na temat przyszłej trajektorii choroby u pacjentów z PAD w kontekście ryzyka niekorzystnych zdarzeń związanych z kończynami.21

Znaczenie kliniczne tych modeli podkreśla ich zdolność do:

  • Wczesnej identyfikacji pacjentów wysokiego ryzyka
  • Ukierunkowania intensywnych działań profilaktycznych
  • Optymalizacji strategii leczenia
  • Poprawy długoterminowych wyników leczenia

12

Wnioski dotyczące rokowania w PAD

Współczesne dane na temat rokowania w chorobie tętnic obwodowych wskazują na istotne zmiany w naturalnym przebiegu tej choroby w porównaniu z wcześniejszymi szacunkami. Chociaż odsetek zdarzeń sercowo-naczyniowych nie zmniejszył się znacząco w ciągu ostatnich dwóch dekad, śmiertelność naczyniowa jest niższa, co sugeruje, że pacjenci częściej przeżywają ostre zdarzenia sercowo-naczyniowe.3

Kompleksowe modele prognostyczne wykorzystujące zarówno dane kliniczne, jak i biomarkery zapalne, stanowią obiecujące narzędzie w stratyfikacji ryzyka i podejmowaniu decyzji terapeutycznych u pacjentów z PAD. Ich wdrożenie może przyczynić się do poprawy wyników leczenia poprzez umożliwienie bardziej spersonalizowanego podejścia terapeutycznego.12

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl

Materiały źródłowe

  • #1 Prediction of Peripheral Artery Disease Prognosis Using Clinical and Inflammatory Biomarker Data
    https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11278072/
    Inflammatory biomarkers associated with peripheral artery disease (PAD) have been examined separately; however, an algorithm that includes a panel of inflammatory proteins to inform prognosis of PAD could improve predictive accuracy. We developed predictive models for 2-year PAD-related major adverse limb events (MALE) using clinical/inflammatory biomarker data. […] Using clinical characteristics and inflammatory biomarker data, we developed an accurate predictive model for PAD prognosis. […] We developed predictive models to comprehensively assess the combined impact of clinical features and inflammatory biomarkers on PAD prognosis. Our model exhibited excellent discrimination for PAD prognosis in a validation cohort, achieving an AUROC of 0.84 for 2-year MALE. […] Our predictive models offer practical implications for guiding clinical decision-making across various scenarios.
  • #2 Prediction of PAD prognosis | JIR
    https://www.dovepress.com/prediction-of-peripheral-artery-disease-prognosis-using-clinical-and-i-peer-reviewed-fulltext-article-JIR
    Purpose: Inflammatory biomarkers associated with peripheral artery disease (PAD) have been examined separately; however, an algorithm that includes a panel of inflammatory proteins to inform prognosis of PAD could improve predictive accuracy. We developed predictive models for 2-year PAD-related major adverse limb events (MALE) using clinical/inflammatory biomarker data. […] Conclusion: Using clinical characteristics and inflammatory biomarker data, we developed an accurate predictive model for PAD prognosis. […] Our model exhibited excellent discrimination for PAD prognosis in a validation cohort, achieving an AUROC of 0.84 for 2-year MALE. […] This underscores the clinical relevance of our model, providing clinicians with valuable insights into the future trajectory of their PAD patients in terms of the risk of adverse limb events.
  • #2 Prediction of Peripheral Artery Disease Prognosis Using Clinical and Inflammatory Biomarker Data
    https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11278072/
    In this study, we utilized a panel of 5 inflammatory biomarkers alongside clinical characteristics to construct a model that effectively predicts PAD prognosis in an independent validation cohort. Our model holds promise for PAD screening and risk-stratification, facilitating early identification and targeted management of the condition.
  • #3 The fate of patients with intermittent claudication in the 21st century revisited – results from the CAVASIC Study | Scientific Reports
    https://www.nature.com/articles/srep45833
    Patients with intermittent claudication carry a high risk for cardiovascular complications. The TransAtlantic Inter-Society Consensus (TASC) Group estimated a five-year overall mortality of 30% for these patients, the majority dying from cardiovascular causes. […] Overall mortality reached 16.1% (n=41). Most patients died from cancer (n=20). […] Vascular mortality was low with 5.1% (n=13) for the entire and 3.1% for the first five years of follow-up. […] In summary, compared to TASC, the proportion of cardiovascular events did not markedly decrease over the last two decades. Vascular mortality, however, was low among our population. This indicates that nowadays patients more often survive cardiovascular events and a major number dies from cancer. […] The majority of patients with intermittent claudication died from cancer and not from vascular complications. Death from vascular causes was more predominant among patients experiencing a major CVD event during follow-up.
  • #4 The fate of patients with intermittent claudication in the 21st century revisited – results from the CAVASIC Study | Scientific Reports
    https://www.nature.com/articles/srep45833
    The overall mortality rate slightly increased when the rate for the first five years was contrasted with the entire observation period (1.88 versus 2.46 per 100 person-years). […] Even during the entire follow-up time only 13 of our patients (5.1%) died from vascular complications, the vast majority due to heart failure. Cancer was the leading cause of death among our study population. […] The percentage of non-fatal cardiovascular events of 18% within five years observed in the CAVASIC Study was comparable with the estimated numbers derived by TASC II (20%). […] We found that 67% of patients stayed stable or improved during the first five years of follow-up, and 61% during the entire follow-up period (median 7 years), respectively.
  • #5 Evaluating the prognostic performance of bedside tests used for peripheral arterial disease diagnosis in the prediction of diabetic foot ulcer healing – PubMed
    https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36918215/
    Diabetic foot ulceration (DFU) is a common and challenging complication of diabetes. Risk stratification can guide further management. We aim to evaluate the prognostic performance of bedside tests used for peripheral arterial disease (PAD) diagnosis to predict DFU healing. […] No single test performed well enough to be used in isolation as a prognostic marker for the prediction of DFU healing.

Zobacz więcej

powikłanie naczyniowe zdarzenie sercowo-naczyniowe badanie CAVASIC choroba tętnic obwodowych biomarker zapalny owrzodzenie stopy cukrzycowej śmiertelność ogólna kohorta walidacyjna chromanie przestankowe AUROC model prognostyczny śmiertelność sercowo-naczyniowa cukrzyca stratyfikacja ryzyka niewydolność serca choroba nowotworowa naturalny przebieg choroby powikłanie sercowo-naczyniowe