Artretyzm
Epidemiologia
Artretyzm, w tym reumatoidalne zapalenie stawów (RZS), stanowi istotne wyzwanie zdrowia publicznego, z globalnym rozpowszechnieniem RZS szacowanym na 176 milionów osób w 2020 roku i prognozowanym wzrostem do 317 milionów do 2050 roku. W USA około 21,2% dorosłych (53,2 mln) zgłasza zdiagnozowany artretyzm, a u około połowy osób powyżej 65 lat z chorobami przewlekłymi (POChP, demencja, udar, choroby serca, cukrzyca, nowotwory) współistnieje zapalenie stawów. Wskaźnik rozpowszechnienia RZS w Polsce w 2021 roku wynosił 689,0 na 100 000 mieszkańców (0,7%), z wyraźną przewagą kobiet (1,1% vs 0,3% u mężczyzn). Epidemiologia wskazuje na wzrost standaryzowanego wskaźnika rozpowszechnienia RZS o 141% od 1990 do 2020 roku, przy jednoczesnym spadku śmiertelności o 23,8%. Czynniki genetyczne (HLA-DRB1) i środowiskowe, w tym palenie tytoniu (odpowiedzialne za 9,01% śmiertelności RZS w 2021 r.), odgrywają kluczową rolę w patogenezie. RZS dotyka kobiety 2-3 razy częściej niż mężczyzn, a ryzyko zachorowania w ciągu życia wynosi 3,6% u kobiet i 1,7% u mężczyzn.
artretyzmu”>Epidemiologia artretyzmu
Artretyzm (zapalenie stawów) stanowi znaczące obciążenie dla zdrowia publicznego na całym świecie. Według najnowszych danych, w latach 2019-2021 około 21,2% dorosłych Amerykanów (53,2 miliona) zgłosiło zdiagnozowany artretyzm, a około połowa dorosłych w wieku powyżej 65 lat z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc (POChP), demencją, udarem mózgu, chorobą serca, cukrzycą lub rakiem cierpiała również na zapalenie stawów1. Globalnie szacuje się, że w 2020 roku około 176 milionów ludzi cierpiało na reumatoidalne zapalenie stawów (RZS), a prognozy wskazują, że do 2050 roku liczba ta wzrośnie do 317 milionów12.
Globalne rozpowszechnienie artretyzmu
Rozpowszechnienie artretyzmu różni się w zależności od regionu, kraju i typu schorzenia. Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS), będące najczęstszą przewlekłą zapalną chorobą stawów, dotyka około 0,24-1% populacji światowej12. Według danych z Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), w 2019 roku 18 milionów ludzi na całym świecie żyło z RZS1. Rozpowszechnienie RZS jest wyższe w krajach uprzemysłowionych, co może być wyjaśniane czynnikami demograficznymi (wyższy średni wiek), ekspozycją na toksyny środowiskowe i czynniki ryzyka związane ze stylem życia, a także niedostateczną diagnostyką w krajach o niskich i średnich dochodach1.
W przypadku łuszczycowego zapalenia stawów (ŁZS), dokładne rozpowszechnienie jest trudne do określenia, ale szacunki wahają się od 0,3% do 1% populacji ogólnej1. Badanie ze Szwecji sugeruje, że ŁZS występuje u 30% pacjentów z łuszczycą, co wskazuje, że rozpowszechnienie ŁZS w populacji ogólnej powinno być bliskie 1%1.
Młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów (MIZS) dotyka około 70 000-100 000 dzieci w Stanach Zjednoczonych, z wskaźnikiem występowania wynoszącym około 94 pacjentów na 100 000 dzieci1. Na całym świecie około 300 000 dzieci w USA cierpi na jakiś rodzaj zapalenia stawów, a wskaźniki występowania MIZS wahają się od 4 do 14 przypadków na 100 000 dzieci rocznie1.
Trendy epidemiologiczne i czynniki ryzyka
Dane epidemiologiczne wskazują na wzrost globalnego obciążenia artretyzmem w ostatnich dekadach. Standaryzowany według wieku wskaźnik globalnego rozpowszechnienia reumatoidalnego zapalenia stawów wzrósł o 141% (127-154%) od 1990 do 2020 roku, osiągając 2088 przypadków (1868-2411) na 100 000 populacji1. Jednocześnie, standaryzowany według wieku wskaźnik śmiertelności zmniejszył się o 23,8% (17,5-29,3%), wskazując na poprawę w zarządzaniu i leczeniu choroby1.
Wiele czynników genetycznych i środowiskowych przyczynia się do rozwoju artretyzmu. Badania epidemiologiczne podkreślają związek między środowiskiem a genetyczną podatnością na RZS1. Choroba ta jest od dawna kojarzona z genami HLA (Human Leukocyte Antigen), szczególnie z allelami HLA-DRB112. Badania bliźniąt konsekwentnie wykazują czterokrotnie większą zgodność u bliźniąt jednojajowych w porównaniu z bliźniętami dwujajowymi, sugerując, że 50-60% przypadków RZS jest spowodowanych czynnikami genetycznymi12.
Czynniki środowiskowe, takie jak zmiany klimatyczne, zanieczyszczenie i mikroorganizmy chorobotwórcze, mogą prowadzić do chorób przewlekłych, w tym RZS1. Palenie papierosów jest jednym z głównych czynników środowiskowych związanych z RZS12. Badania wykazały, że palenie tytoniu wiąże się ze zwiększonym ryzykiem RZS, odpowiadając za 9,01% śmiertelności związanej z RZS w 2021 roku1.
Różnice płciowe i wiekowe
Artretyzm wykazuje znaczące różnice w występowaniu w zależności od płci i wieku. RZS dotyka kobiety około dwóch do trzech razy częściej niż mężczyzn121. Według WHO, około 70% osób żyjących z RZS to kobiety, a 55% jest w wieku powyżej 55 lat1. Ryzyko zachorowania na RZS w ciągu życia wynosi 3,6% u kobiet i 1,7% u mężczyzn1.
W przypadku Polski, w 2021 roku, standaryzowana częstość występowania RZS wynosiła 29 osób na 100 000 mieszkańców (18 na 100 000 populacji serododatniego vs. 11 na 100 000 populacji seronegatywnego RZS). Rozpowszechnienie RZS w Polsce w 2021 roku wynosiło 689,0 osób na 100 000 mieszkańców, łącznie 0,7% (1,1% u kobiet i 0,3% u mężczyzn). Większość nowych diagnoz RZS dotyczyła osób w szóstej i siódmej dekadzie życia, niezależnie od płci pacjentów12.
Rozpowszechnienie artretyzmu rośnie wraz z wiekiem. Wskaźniki częstości występowania zarówno radiograficznego zapalenia stawów, jak i objawowego zapalenia stawów gwałtownie rosną po 50 roku życia u mężczyzn i 40 roku życia u kobiet1. W przypadku MIZS, szczyt zachorowalności przypada na wiek 1-3 lat, z przewagą dziewcząt w tej grupie wiekowej. Drugi, mniej wyraźny szczyt występuje między 8 a 10 rokiem życia, obejmując więcej chłopców z oligoartretycznym MIZS1.
Regionalne różnice w występowaniu artretyzmu
Epidemiologia artretyzmu wykazuje znaczące różnice w zależności od regionu geograficznego. W Stanach Zjednoczonych i krajach północnoeuropejskich szacunki występowania RZS są zwykle wyższe, zazwyczaj pomiędzy 0,5 a 1% populacji1. Natomiast roczna zapadalność na RZS w tych krajach szacowana jest na około 40 przypadków na 100 000 osób1.
W niektórych populacjach występowanie RZS jest znacznie wyższe. Na przykład, wśród Indian Pima, wskaźniki są nawet 10 razy wyższe niż w większości grup populacyjnych, osiągając 5,3%12. Podobnie, wśród Indian Chippewa zaobserwowano bardzo wysokie rozpowszechnienie RZS, wynoszące 6,8%1.
Osoby mieszkające w Europie Północnej i Ameryce Północnej są bardziej narażone na RZS, podczas gdy osoby mieszkające w uboższych i rozwijających się regionach, takich jak wiejska Afryka Zachodnia, są znacznie mniej narażone na rozwój RZS1. W Anglii i Walii prawie 580 000 osób cierpi na tę wyniszczającą chorobę, a w Stanach Zjednoczonych RZS dotyka 1,3 miliona osób1.
Różnice między krajami
Znaczące różnice w epidemiologii artretyzmu są obserwowane między różnymi krajami i regionami. Według badania Global Burden of Disease (GBD) z 2021 roku, globalna zapadalność na RZS wzrosła z 11,66 (95% UI 9,60-13,94) do 13,48 (95% UI 11,08-16,06) na 100 000 populacji w ciągu ostatnich 32 lat1. Jednocześnie, wskaźnik DALY (utracone lata życia skorygowane niesprawnością) związany z RZS wzrósł z 26,37 (95% UI 18,43-36,99) do 30,71 (95% UI 20,82-44,08) na 100 000 populacji, przy czym kobiety ponoszą większe obciążenie1.
W Czechach, według danych z 2017 roku, 86 906 osób cierpiało na RZS, co odpowiada skumulowanemu rozpowszechnieniu na poziomie 1,01%1. W ciągu 6-letniego okresu obserwowano wzrost rozpowszechnienia RZS, co może być przypisane zwiększającemu się czasowi na potwierdzenie przypadków, zwiększonej przeżywalności i/lub zwiększeniu starzejącej się populacji1.
W Kanadzie, około 374 000 (1,2%) Kanadyjczyków w wieku 16 lat i starszych żyje z zdiagnozowanym RZS, a 23 000 (0,8 na 1 000 osób rocznie) zostało nowo zdiagnozowanych w latach 2016-20171. Rozpowszechnienie i zapadalność na zdiagnozowane RZS są wyższe wśród kobiet (1,7% i 1,0 na 1 000 osób rocznie) w porównaniu do mężczyzn (0,8% i 0,5 na 1 000 osób rocznie)1.
W stanie Wirginia w USA, częstość występowania zapalenia stawów wśród dorosłych w wieku 18 lat lub starszych wynosiła 27,9% w 2022 roku1. Rejony zdrowotne położone w południowo-zachodniej części Wirginii miały wyższe rozpowszechnienie zapalenia stawów (35,9%) w porównaniu do innych obszarów stanu1.
Wpływ socjoekonomiczny
Wskaźnik socjodemograficzny (SDI) w różnych regionach i krajach był dodatnio skorelowany z częstością występowania i wskaźnikami DALY dla RZS, podkreślając znaczenie czynników socjoekonomicznych w zarządzaniu i zapobieganiu RZS1. Rosnąca częstość występowania RZS w regionach o wysokim SDI odzwierciedla zwiększone rozpoznawanie choroby i przyjęcie zaawansowanych technologii diagnostycznych, takich jak sprzęt diagnostyczny reumatologiczny, testy przeciwciał przeciw cyklicznemu cytrulinowanemu peptydowi (CCP) i techniki obrazowania1.
Regionalne różnice w występowaniu artretyzmu są wyraźne, przy czym regiony o niższym SDI doświadczają większych zmian. Dysproporcje te podkreślają nierówności w zasobach opieki zdrowotnej, zapobieganiu i wczesnej diagnozie1. Ulepszony dostęp do wczesnej diagnozy i leczenia RZS na całym świecie jest konieczny, aby zmniejszyć przyszłe obciążenie chorobą1.
Obserwacje i trendy w nadzorze epidemiologicznym
Obecne szacunki krajowe rozpowszechnienia artretyzmu w Stanach Zjednoczonych opierają się na pojedynczym pytaniu ankietowym dotyczącym artretyzmu zdiagnozowanego przez lekarza z Narodowego Badania Wywiadu Zdrowotnego (NHIS), bez wykorzystania informacji z ankiet na temat objawów stawowych1. Badanie walidacyjne sugerowało, że obecna definicja nadzoru artretyzmu zdiagnozowanego przez lekarza miała tylko 53% czułości wśród dorosłych w wieku między 45-64 lat, co skutkuje przeoczeniem prawie połowy przypadków artretyzmu w tej grupie wiekowej1.
Znaczne błędne klasyfikacje wynikające z obecnej niedoskonałej definicji nadzoru doprowadziłyby do wyraźnego niedoszacowania rozpowszechnienia. Szacunki dla rozpowszechnienia artretyzmu w 2015 roku są o 68% wyższe niż wcześniej raportowane na podstawie pytania o artretyzm zdiagnozowany przez lekarza, wynoszące 54,4 (22,7%) miliona dorosłych1.
Wyzwania w nadzorze epidemiologicznym
Źródła danych administracyjnych, które zostały wykorzystane, niedoszacowały rozpowszechnienie artretyzmu i przeszacowały wykorzystanie usług przez osoby z artretyzmem, gdy używano danych tylko z jednego roku. Wykorzystanie danych z pięciu lat podwoiło szacunki rozpowszechnienia i zmniejszyło szacunki wykorzystania usług o połowę1. Dane administracyjne mogą skutecznie uzupełniać rutynowe systemy nadzoru zdrowia publicznego, ale muszą być używane z ostrożnością1.
Badania nad zmieniającym się profilem serologicznym RZS wskazują, że w ciągu ostatnich trzech dekad nastąpił znaczący spadek częstości występowania reumatoidalnego zapalenia stawów z dodatnim czynnikiem reumatoidalnym (RF), podczas gdy ogólna częstość występowania RZS pozostała mniej więcej taka sama1. Odsetek RZS z dodatnim RF zmniejszył się znacząco z 69% we wcześniejszych dekadach do 51% w grupie 2005-2014 (P≤0,001), z odpowiadającym wzrostem proporcji RZS z ujemnym RF1.
RZS seronegatywne może być trudne do zdiagnozowania, co może opóźnić rozpoczęcie leczenia i negatywnie wpłynąć na wyniki. Rosnąca częstość występowania RZS z ujemnym RF sugeruje potrzebę zwiększonej świadomości i terminowego rozpoznawania tego podzbioru RZS przez lekarzy1.
Potrzeba lepszych metod nadzoru
Definicja przypadku oparta na samodzielnie zgłaszanych przewlekłych objawach stawowych (CJS) i/lub artretyzmie zdiagnozowanym przez lekarza (DDx) wydaje się być czuła w identyfikowaniu artretyzmu, ale specyficzność była niższa niż pożądana dla osób poniżej 65 roku życia. Potrzebne są lepsze metody ustalania artretyzmu poprzez samoocenę, a do tego czasu zmiana w definicji przypadku nadzoru nad artretyzmem wydaje się uzasadniona1.
Program zdrowia publicznego powinien skupiać się na pomiarze występowania artretyzmu, zwiększaniu świadomości artretyzmu i możliwości edukacyjnych oraz promowaniu uczestnictwa w programach, które udowodniono, że pomagają osobom z artretyzmem, bólem i innymi przewlekłymi schorzeniami12.
Artretyzm jako problem zdrowia publicznego
Artretyzm jest wiodącą przyczyną ograniczeń aktywności, niepełnosprawności i przewlekłego bólu, a także jest powiązany z przepisywaniem opioidów, znacząco przyczyniając się do kosztów opieki zdrowotnej1. Około połowa dorosłych w wieku 65 lat z POChP, demencją, udarem mózgu, chorobą serca, cukrzycą lub rakiem miała również diagnozę artretyzmu1.
Szacunki wskazują, że artretyzm dotyka 54 miliony dorosłych (1 na każde 4 osoby) w Stanach Zjednoczonych i przewiduje się, że ta liczba wzrośnie12. Częstość występowania artretyzmu wzrasta wraz z wiekiem ludzi i jest znacznie częstsza wśród kobiet niż mężczyzn1.
Obciążenie ekonomiczne
Obciążenie ekonomiczne związane z artretyzmem jest znaczące. Według szacunków szacuje się, że artretyzm kosztuje amerykański system opieki zdrowotnej około 303,5 miliarda dolarów rocznie poprzez wydatki medyczne i utratę zarobków, co stanowi 1 procent produktu krajowego brutto USA1. W Stanach Zjednoczonych prawie 128 miliardów dolarów jest wydawanych każdego roku na opiekę medyczną i wydatki pośrednie, w tym utracone zarobki i produktywność, z powodu RZS1.
Wśród osób z artretyzmem, około 44 procent zgłasza ograniczenia aktywności przypisywane artretyzmowi1. Częstość występowania ograniczeń aktywności przypisywanych artretyzmowi już teraz przewyższa prognozy, a liczba dorosłych Amerykanów zgłaszających artretyzm jako główną przyczynę niepełnosprawności rośnie1.
Artretyzm nie tylko powoduje pogorszenie jakości życia, ale także prowadzi do poważnych powikłań zdrowotnych. Osoby z RZS mają wyższe ryzyko niepełnosprawności i przedwczesnej śmierci. Osoby z RZS są dwa razy bardziej narażone na śmierć niż osoby w tym samym wieku bez tego schorzenia1. Ponadto, RZS odpowiada za 22% wszystkich zgonów z powodu artretyzmu i innych schorzeń reumatycznych1.
Wpływ na jakość życia
Artretyzm ma znaczący wpływ na jakość życia osób dotkniętych tym schorzeniem. Według danych z Wirginii, artretyzm jest wiodącą przyczyną niepełnosprawności wśród dorosłych i wpływa na jakość życia mieszkańców Wirginii. Wśród dorosłych w wieku 18 lat i starszych z artretyzmem, 29,6% zgłosiło ograniczenia w pracy, a 40,6% zgłosiło ograniczenia w codziennych czynnościach1.
Obciążenie chorobą w RZS nie ogranicza się do dotkniętych stawów i jego fizycznego wpływu. RZS jest powiązane z szeregiem powikłań ogólnoustrojowych związanych z podstawowym procesem chorobowym1. Wydaje się, że utrzymywanie się mediatorów zapalnych przyczynia się do zaangażowania pozastawowego1.
Śmiertelność z przyczyn sercowo-naczyniowych wydaje się być co najmniej 1,5-krotnie wyższa w populacji z RZS niż w populacji ogólnej, co prawdopodobnie wynika z kombinacji różnic w tradycyjnych czynnikach ryzyka sercowo-naczyniowego i czynnikach związanych z chorobą RZS1.
| Schorzenie | Rozpowszechnienie RZS (miliony) | Odsetek osób z RZS (%) |
|---|---|---|
| POChP | 6,8 | 57,6 |
| Demencja | 1,4 | 55,9 |
| Udar mózgu | 3,7 | 52,6 |
| Choroba serca | 8,2 | 51,5 |
| Cukrzyca | 10,2 | 43,1 |
| Nowotwór | 8,3 | 43,1 |
Przyszłe trendy i prognozy epidemiologiczne
Prognozy dla przyszłych trendów epidemiologicznych w artretyzmie wskazują na dalszy wzrost globalnego obciążenia tą chorobą. W 8 głównych rynkach (USA, Francja, Niemcy, Włochy, Hiszpania, Wielka Brytania, Japonia i Australia), przewiduje się wzrost zdiagnozowanych przypadków incydentalnych RZS z 389 747 przypadków w 2019 roku do 425 455 przypadków w 2029 roku, przy rocznym wskaźniku wzrostu (AGR) wynoszącym 0,92% w okresie prognozy1.
Zdiagnozowane przypadki chorobowości RZS w 8 głównych rynkach wzrosną z 4 605 338 przypadków w 2019 roku do 5 093 229 przypadków w 2029 roku, przy AGR wynoszącym 1,06% w okresie prognozy1. Całkowite przypadki chorobowości RZS w 8 głównych rynkach wzrosną z 6 308 268 przypadków w 2019 roku do 6 980 823 przypadków w 2029 roku, przy AGR wynoszącym 1,07% w okresie prognozy1.
Prognozy dla grup wiekowych i płci
RZS jest częstsze u kobiet, a częstość występowania i chorobowość RZS zazwyczaj wzrasta wraz z wiekiem1. Te trendy są odzwierciedlone w prognozie dla zdiagnozowanych przypadków incydentalnych i przypadków chorobowości (całkowitych i zdiagnozowanych) dla 8 głównych rynków1.
W Stanach Zjednoczonych, przewiduje się, że częstość występowania artretyzmu wzrośnie do 78,4 miliona dorosłych do 2040 roku tylko na podstawie starzenia się populacji, co może niedoszacować efektów rosnącej otyłości i innych trendów populacyjnych1.
Przewiduje się, że 317 milionów (258-390) osób będzie żyć z reumatoidalnym zapaleniem stawów na całym świecie do 2050 roku1. Globalne standaryzowane według wieku wskaźniki chorobowości i utraconych lat życia z powodu niesprawności (YLD) wzrosły w tym samym okresie, a przewiduje się, że liczba przypadków będzie nadal wzrastać do 2050 roku1.
Potrzeby w zakresie przyszłych badań i nadzoru
Konieczne jest prowadzenie dalszych badań nad leżącymi u podstaw przyczynami trendów w częstości występowania RZS, aby rozszerzyć zrozumienie czynników ryzyka dla seropozytywnego i szczególnie dla seronegatywnego RZS1. Ulepszony dostęp do wczesnej diagnozy i leczenia RZS na całym świecie jest wymagany, aby zmniejszyć przyszłe obciążenie chorobą1.
Potrzebne są również bardziej niezawodne dane epidemiologiczne, szczególnie w regionach Afryki i Bliskiego Wschodu, gdzie istnieje znaczny brak danych1. Biorąc pod uwagę społeczną, ekonomiczną i kulturową różnorodność krajów afrykańskich i bliskowschodnich, wiele badań przeprowadzonych w tym regionie może niedoszacowywać częstości występowania młodzieńczego idiopatycznego zapalenia stawów (MIZS)1.
Przyszłe badania kliniczne powinny skupić się na roli technik obrazowania we wczesnym wykrywaniu zapalenia błony maziowej i na wpływie wczesnego leczenia na wyniki wczesnego zapalenia stawów1. Kluczowe jest również lepsze zrozumienie czynników, które wpływają na rozwój i progresję chorób zapalnych stawów1.
Wnioski i implikacje dla zdrowia publicznego
Dane epidemiologiczne dotyczące artretyzmu mają istotne implikacje dla zdrowia publicznego i zarządzania chorobą. Oszacowania częstości występowania mogą być wykorzystane do kierowania politykami zdrowia publicznego i działaniami w celu zwiększenia sprawiedliwego dostępu do możliwości aktywności fizycznej w ramach środowiska zbudowanego i innych odpowiednich dla artretyzmu, opartych na dowodach interwencji1.
Szacunki te mogą być również wykorzystane do kierowania działaniami zdrowia publicznego, politykami i alokacją zasobów dla poprawy wyników zdrowotnych przypisywanych artretyzmowi i powiązanych kosztów opieki zdrowotnej1.
Znaczenie wczesnej diagnozy i leczenia
Wczesna diagnoza i zarządzanie mogą zmniejszyć objawy, spowolnić chorobę i zapobiec niepełnosprawności w przypadku RZS1. Remisja objawów RZS została przypisana wczesnej diagnozie i leczeniu w ostatnich badaniach1. Jednak RZS jest niedodiagnozowane u pacjentów z łuszczycą, co może wynikać z niedostatecznego rozpoznawania objawów RZS i braku skutecznych narzędzi przesiewowych1.
Badanie przeprowadzone w Anglii z wykorzystaniem elektronicznych rejestrów medycznych wskazuje, że pacjenci z RZS mają różne znaczące różnice w demografii, schorzeniach współistniejących, wykorzystaniu opieki zdrowotnej, objawach RZS i przepisanych lekach w porównaniu do dopasowanych pod względem wieku i płci kontroli w trzyletnim okresie poprzedzającym początkową diagnozę1.
Pacjenci z RZS, którzy mają wysokie markery zapalne przy pierwszej diagnozie mierzone wysokimi poziomami białka C-reaktywnego (CRP) lub odczynu Biernackiego (OB), są znacznie bardziej narażeni niż dopasowane kontrole na mieszkanie w obszarach o wysokim poziomie ubóstwa, palenie tytoniu, posiadanie schorzeń neurologicznych, schorzeń żołądkowo-jelitowych i nerkowych, schorzeń sercowo-naczyniowych, schorzeń płucnych, innych schorzeń reumatologicznych, znacznie wyższe wykorzystanie opieki zdrowotnej we wszystkich obszarach, ale szczególnie w zakresie wizyt specjalistycznych ambulatoryjnych, objawów RZS i przepisywanych leków przeciwbólowych, glikokortykosteroidów i modyfikujących przebieg choroby leków przeciwreumatycznych (DMARD)1.
Strategie zapobiegania i zarządzania
Zaproponowano kilka kluczowych strategii zapobiegawczych w celu zapobiegania RZS i kontrolowania progresji choroby1. Wczesna diagnoza i zarządzanie mogą zmniejszyć objawy, spowolnić chorobę i zapobiec niepełnosprawności1. RZS jest przewlekłym schorzeniem, które wpływa na wiele aspektów życia, a WHO podejmuje działania, aby rozszerzyć dostęp do opieki w RZS na różne sposoby1.
Centrum Epidemiologii porównało ryzyko i korzyści terapii lekowych, takich jak biologiczne, metotreksat, opioidy i sterydy, a także terapii nielekowych, takich jak stabilizatory kolana1. Rejestry i kohorty w Centrum Epidemiologii są nieocenionym źródłem informacji, dostarczając badaczom danych, które potrzebują, aby przewidzieć, kto jest najbardziej narażony na rozwój cięższych form artretyzmu, a także tych najbardziej narażonych na skutki uboczne leków1.
Ważne jest, aby mieć dane dotyczące artretyzmu, jego wpływu i naszych postępów, kontynuując promowanie skoordynowanych wysiłków w celu przeciwdziałania temu schorzeniu i jego konsekwencjom1. Ulepszony dostęp do wczesnej diagnozy i leczenia RZS na całym świecie jest wymagany, aby zmniejszyć przyszłe obciążenie chorobą1.
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.