Leki w grupie
„leki znoszące blokadę nerwowo-mięśniową”

Leki znoszące blokadę nerwowo-mięśniową (tzw. leki odwracające blokadę nerwowo-mięśniową) to grupa preparatów stosowanych do przerwania działania leków zwiotczających mięśnie szkieletowe podanych podczas znieczulenia ogólnego. Działają one poprzez inaktywację leków zwiotczających w osoczu lub poprzez wzmacnianie transmisji nerwowo-mięśniowej, umożliwiając przywrócenie prawidłowej funkcji oddechowej i napięcia mięśniowego po zabiegu operacyjnym.

Do głównych leków znoszących blokadę nerwowo-mięśniową należą: neostygmina (Prostigmin), sugammadeks (Bridion) oraz edrofonium (Tensilon, niedostępny w Polsce). Wszystkie te leki mają różne mechanizmy działania i są dobierane w zależności od rodzaju zastosowanego wcześniej leku zwiotczającego.

Inhibitory acetylocholinesterazy, takie jak neostygmina, działają poprzez hamowanie enzymu rozkładającego acetylocholinę, co zwiększa jej stężenie w szczelinie synaptycznej i tym samym przywraca przekaźnictwo nerwowo-mięśniowe. Neostygmina jest skuteczna głównie w odwracaniu blokady niedepolaryzującej wywołanej przez rokuronium, wekuronium czy pankuronium.

Sugammadeks reprezentuje nowszą grupę leków – selektywnych środków wiążących się z lekami zwiotczającymi. Działa poprzez enkapsulację (zamknięcie) cząsteczek leków zwiotczających, szczególnie rokuronium i wekuronium, tworząc z nimi nieaktywne kompleksy, które są następnie wydalane przez nerki. Preparat handlowy Bridion jest obecnie najbardziej skutecznym lekiem odwracającym blokadę nerwowo-mięśniową wywołaną przez aminosteroidy.

Największą zaletą leków znoszących blokadę nerwowo-mięśniową jest możliwość szybkiego przywrócenia spontanicznego oddychania i funkcji mięśniowych pacjenta, co skraca czas wybudzania po znieczuleniu ogólnym i zmniejsza ryzyko powikłań oddechowych. W przypadku sugammadeksu, dodatkową zaletą jest możliwość odwrócenia nawet głębokiej blokady nerwowo-mięśniowej, co było trudne przy użyciu klasycznych inhibitorów acetylocholinesterazy.

Niebezpieczeństwa związane ze stosowaniem tych leków obejmują działania niepożądane, takie jak bradykardia, hipotensja, nudności i wymioty w przypadku inhibitorów acetylocholinesterazy (dlatego podaje się je zwykle w połączeniu z lekami antycholinergicznymi, takimi jak atropina). Sugammadeks może powodować reakcje nadwrażliwości, zaburzenia krzepnięcia oraz wydłużenie odstępu QT. Istnieje również ryzyko tzw. „recuraryzacji”, czyli powrotu blokady nerwowo-mięśniowej po początkowym jej ustąpieniu, jeśli dawka leku odwracającego była niewystarczająca.

W praktyce klinicznej wybór odpowiedniego leku znoszącego blokadę nerwowo-mięśniową zależy od wielu czynników, w tym rodzaju zastosowanego leku zwiotczającego, głębokości blokady, czasu, jaki upłynął od podania leku zwiotczającego, oraz indywidualnych cech pacjenta, takich jak funkcja nerek czy współistniejące choroby.

Lista leków w tej grupie

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl